II SA/Wa 508/10
WyrokWSA w Warszawie2010-10-12
Skład orzekający: Przemysław Szustakiewicz, Jacek Fronczyk, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy popełnienie przestępstwa prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 2 kk) uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń palną myśliwską na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że popełnienie przestępstwa prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości, potwierdzone prawomocnym wyrokiem, stanowi uzasadnioną obawę, że osoba może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W związku z tym, cofnięcie pozwolenia na broń palną myśliwską na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jest obligatoryjne i zgodne z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia H. G. pozwolenia na broń palną myśliwską. Podstawą decyzji było prawomocne skazanie skarżącego za prowadzenie roweru w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 2 kk) oraz wcześniejsze ukaranie za wykroczenie prowadzenia pojazdu mechanicznego po użyciu alkoholu. Organy administracji uznały, że takie zachowania świadczą o braku odpowiedzialności i stwarzają obawę użycia broni w sposób zagrażający bezpieczeństwu publicznemu. Skarżący kwestionował zasadność cofnięcia pozwolenia, podnosząc m.in. incydentalny charakter czynu, zatarcie ukarania za wykroczenie oraz pozytywne opinie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę H. G.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Sędziowie WSA Jacek Fronczyk, Andrzej Góraj, Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2010 r. sprawy ze skargi H. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. oddala skargę, 2. przyznaje ze środków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. D. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 52,80 zł (słownie: pięćdziesiąt dwa złote 80/100), stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...], cofającą H. G. pozwolenie na broń palną myśliwską.
W uzasadnieniu organ wskazał następujący stan faktyczny.
W dniu [...] stycznia 2009 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia H. G. pozwolenia na broń palną myśliwską. Powyższe spowodowane było uzyskaniem informacji o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu karnym o czyn z art. 178a § 2 Kodeksu karnego. W toku postępowania organ I instancji ustalił, że Sąd Rejonowy w S. prawomocnym wyrokiem z dnia [...] stycznia 2009 r. sygn. akt [...], uznał H. G. winnym popełnienia przestępstwa z art. 178a § 21 kk, tj. prowadzenia w stanie nietrzeźwości innego pojazdu niż określonego w § 1, za co orzekł karę grzywny (40 stawek dziennych, przyjmując wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych) oraz zastosował środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii A, A1 i rowerów, na okres 1 roku. Z uwagi na powyższe organ uznał, iż uzasadnione jest zakwalifikowanie strony do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, tj. takich, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i w konsekwencji, działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, wydał w dniu [...] kwietnia 2009 r. decyzję cofającą pozwolenie na broń.
Od tej decyzji pełnomocnik strony wniósł w ustawowym terminie odwołanie do Komendanta Głównego Policji, który decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. uchylił ją i przekazał do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, z uwagi na naruszenie art. 7 i 77 § 1 Kpa i wskazał, które okoliczności organ winien wyjaśnić w toku postępowania wyjaśniającego.
W następstwie powyższego Komendant Wojewódzki Policji w [...] przeprowadzając ponownie postępowanie w sprawie, dopuścił dowód z przesłuchania w charakterze świadków policjantów, którzy dokonywali kontroli drogowej H. G., na okoliczność jego zachowania w trakcie kontroli. Organ ustalił również, że strona była uprzednio karana za popełnienie wykroczenia z art. 87 § 1 i 3 Kodeksu wykroczeń, a zatem za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka.
Wziąwszy pod uwagę tak ustalone okoliczności Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy o broni i amunicji, cofnął H. G. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. W uzasadnieniu podniósł, że dokonane ustalenia świadczą o tym, że strona zignorowała obowiązujące przepisy prawa, a to wzbudza uzasadnioną obawę, że może ich nadal nie przestrzegać, a tym samym może stworzyć zagrożenia dla bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Od powyższej decyzji pełnomocnik strony złożył odwołanie do Komendanta Głównego Policji, zarzucając jej naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, gdyż w jego ocenie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że strona jest osobą wskazaną w dyspozycji tego przepisu, a ponadto zarzucił błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie art. 46 § 1 Kodeksu wykroczeń, zgodnie z którym ukaranie zatarte nie może rodzić żadnych skutków prawnych, oraz naruszenie art. 80 kpa, poprzez dowolną ocenę dowodów pomijającą pozytywną opinię o stronie w miejscu zamieszkania oraz fakt właściwego przechowywania posiadanej broni.
Komendant Główny Policji po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał na obligatoryjny charakter art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Przepis ten nakazuje cofnięcie pozwolenia na broń osobie, którą można uznać za należącą do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, tj. osób co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Organ podkreślił, że katalog okoliczności wskazanych w powołanym przepisie ma charakter otwarty, zaś od osób posiadających pozwolenie na broń należy wymagać bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa, gdyż w stosunku do nich obowiązuje miernik najwyższej staranności. Komendant Główny Policji podniósł, że do przesłanek nakazujących cofnąć pozwolenie na broń należy zaliczyć popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a zwłaszcza tych, których jednym ze znamion jest stan nietrzeźwości sprawcy, a takim jest czyn z art. 178a § 2 kk, ze względu na wysoki stopień szkodliwości społecznej, związany z zagrożeniem dla życia i zdrowia także innych uczestników ruchu drogowego, jego umyślność oraz ewentualne skutki.
W przedmiotowej sprawie H. G. dopuścił się takiego właśnie czynu (art. 178a § 2 kk), przy czym stężenie alkoholu w wydychanym powietrzu wynoszące (0,39 mg/l w I badaniu oraz 0,40 mg/l w II badaniu), znacznie przekroczyło próg graniczny stanu nietrzeźwości określony w art. 115 § 16 kk. Organ wskazał, iż zainteresowany, decydując się na kierowanie rowerem w stanie nietrzeźwości, wykazał się nieodpowiedzialnością i brakiem wyobraźni co do następstw swojego postępowania i z tego tytułu nie daje gwarancji zgodnego z prawem posiadania i używania broni myśliwskiej, w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy.
Dodatkowo w ocenie tej utwierdził organ fakt, że strona w przeszłości naruszyła już porządek prawny pod wpływem alkoholu, tj. popełniła wykroczenie z art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń (prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka), za co ukarano ją karą grzywny. W ocenie organu, zatarcie skazania (lub uznanie ukarania za wykroczenie za niebyłe) nie stanowi przeszkody do ustalenia w trybie art. 75 kpa, że osoba posiadająca pozwolenie na broń popełniła czyny, które same w sobie lub w powiązaniu z innymi okolicznościami rodzą obawę, że osoba ta może użyć broni w celach sprzecznych z interesem porządku publicznego. Przy ocenie osobowości posiadacza broni ważny jest bowiem nie tyle sam fakt skazania, ale dotychczasowe życie i sposób postępowania tej osoby. Tymczasem strona decydując się dwukrotnie na prowadzenie pojazdu (raz pojazdu mechanicznego, a drugi raz roweru) po użyciu alkoholu, wykazała się skrajną nieodpowiedzialnością i brakiem wyobraźni, bowiem narażała na uszczerbek nie tylko swoje życie, zdrowie i mienie, ale także innych uczestników ruchu drogowego, zagrażając w ten sposób – pośrednio – także tym dobrom chronionym prawem.
Komendant Główny Policji podkreślił, iż wziął pod uwagę okoliczności świadczące pozytywnie o stronie, w tym korzystne opinie z miejsca zamieszkania oraz środowiska myśliwych, jednakże nie eliminują one obawy, o której stanowi przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 omawianej ustawy.
Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, a przede wszystkim charakter i okoliczności popełnionego przez skarżącego czynu organ uznał, że uzasadnione jest cofnięcie pozwolenia na broń palną myśliwską.
W skardze z dnia 12 lutego 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na powyższą decyzję H. G. wniósł o uchylenie decyzji I i II instancji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając Komendantowi Głównemu Policji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez jego niewłaściwą interpretację i wykładnię i niezasadne przyjęcie, że skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego oraz art. 46 § 1 Kodeksu wykroczeń, poprzez jego niewłaściwą interpretację i wykładnię.
Dodatkowo skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa proceduralnego, tj. art. 80 kpa. Organ dowolnie bowiem przyjął, że skarżący w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jest osobą, która może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
W uzasadnieniu skargi H. G. podniósł, że wobec ustalenia faktu kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, organ winien wyjaśnić nie tylko okoliczności związane z prowadzeniem pojazdu, lecz również wykazać poprzez wskazanie cech charakteru, opinii i innych okoliczności, iż w stosunku do skarżącego istnieją realne podstawy do wnioskowania o możliwości zaistnienia sytuacji wskazanych w dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zwrócił uwagę, że popełnienie przez niego występku miało charakter incydentalny, polegało na prowadzeniu pojazdu jednośladowego – roweru. Wskazał również, że zgodnie z art. 46 § 1 Kodeksu wykroczeń oraz stanowiskiem doktryny, skazanie czy ukaranie zatarte nie może rodzić żadnych konsekwencji prawnych, ani tym bardziej ograniczać praw osoby, której skazanie uległo zatarciu. Ponownie powołał się również na pozytywne opinie z miejsca zamieszkania oraz środowiska myśliwych oraz na fakt prawidłowego przechowywania broni.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej: kpa.
Według art. 18 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6. Zgodnie zaś z treścią art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W myśl art. 268a kpa organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważnić pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń.
Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy wymienia przykładowo takie przestępstwa, których popełnienie najczęściej wskazuje, że ich sprawca zalicza się do kategorii osób wskazanych tym przepisem. Wśród przestępstw tych ustawa nie wymienia przestępstwa z art. 178a § 2 kk, które ustawodawca zaliczył do przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a nie do przestępstw przeciwko zdrowiu, życiu lub mieniu. Niemniej jednak przedmiotem ochrony tego przepisu jest życie i zdrowie człowieka.
Podkreślić należy, że prawo do broni stanowi szczególne uprawnienie, przysługujące osobom, które spełniają określone ustawą warunki. Prawo to jest ściśle związane z ochroną bezpieczeństwa i porządku publicznego, tym samym osoba uzyskująca pozwolenie na broń musi pozostawać poza wszelkim podejrzeniem, co do prawdopodobieństwa popełnienia przez nią czynu mogącego naruszyć bezpieczeństwo i porządek publiczny. W związku z powyższym ustawodawca zakazał wydawania pozwoleń na broń osobom skazanym prawomocnymi wyrokami oraz tym, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw określonych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a także nakazał cofnięcie takim osobom już otrzymanych pozwoleń, z uwagi na obawę użycia broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, przyjmując, że w sytuacji konfliktu interesów indywidualnego strony oraz społecznego, pierwszeństwo należy przyznać interesowi społecznemu.
Ustawodawca co do zasady wykluczył możliwość posiadania prawa do broni przez osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w interesie sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Pojęcie "uzasadniona obawa" jest pojęciem niedookreślonym, które opiera się na prognozie przewidywanych zachowań posiadacza broni. Ustawodawca uznał bowiem, że choć prognoza jest pewnym wybiegiem w przyszłość i nie zawiera w sobie elementu pewności, to z uwagi na zagrożenia, jakie niesie ze sobą posiadanie broni i konieczność ochrony społeczeństwa przed tymi zagrożeniami, można i należy brać ją pod uwagę.
W rozpoznawanej sprawie przesłanką cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską był fakt skazania prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] stycznia 2009 r. sygn. akt [...] (k – 68 akt administracyjnych sprawy), za czyn z art. 178a § 2 kk, tj. za kierowanie w dniu [...] października 2008 r. rowerem po drodze publicznej w stanie nietrzeźwości. Za ten czyn wymierzono H. G. karę 40 stawek dziennych grzywny wedle stawki 10 zł oraz orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. A, A1 i rowerów na 1 rok. Ponadto skarżącego w dniu [...] lipca 1998 r. ukarano za wykroczenie z art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń, przy czym ukaranie to zostało uznane za niebyłe.
Należy podkreślić, że broń nie może stwarzać zagrożenia dla osób trzecich, zagrożenie takie z całą pewnością występuje w sytuacji posługiwania się bronią przez osoby, które mają nad nią ograniczoną kontrolę, a do takich osób zaliczyć można osoby znajdujące się w stanie nietrzeźwości. W ocenie Sądu, osoba kierująca pojazdem mechanicznym lub rowerem w stanie nietrzeźwości wykazuje nieodpowiedzialność, brak wyobraźni oraz wykazuje lekceważący stosunek do prawa. Zgodzić należy się w tym miejscu z organem, że przy ocenie zachowania skarżącego należy wziąć pod uwagę fakt skazania go uprzednio za wykroczenie wskazane w art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń (prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka), pomimo uznania tego ukarania za niebyłe. Biorąc pod uwagę powyższą okoliczność, można bowiem przyjąć, iż skarżący więcej niż jednokrotnie prowadził pojazd po drodze publicznej po spożyciu alkoholu. W takiej sytuacji istnieje obawa, że nie przestrzegając przepisów nakazujących zachować bezwzględną trzeźwość przy prowadzeniu po drodze publicznej lub w strefie zamieszkania innego pojazdu niż pojazd mechaniczny, osoba taka może naruszyć także zasady bezwzględnej trzeźwości przy korzystaniu z pozwolenia na broń, a tym samym w rezultacie używać jej z narażeniem życia i zdrowia innych osób, tzn. w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Spełnienie przesłanki zaliczenia skarżącego do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, musiało skutkować, zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, cofnięciem pozwolenia na broń przez właściwy organ. Obowiązek taki nakłada bowiem na organ przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy.
W okolicznościach niniejszej sprawy podnoszone przez skarżącego okoliczności, w tym pozytywne opinie nie mogły mieć wpływu na decyzje organów Policji. Wyrok, jaki zapadł w stosunku do skarżącego, pozwolił organowi na uznanie, że jest on osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Popełnienie przestępstwa z art. 178a § 2 kk było bowiem przesłanką do oceny osoby skarżącego w kontekście okoliczności składających się na bezpieczne posiadanie i korzystanie z broni. Prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, potwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu, dało podstawę, jak słusznie wskazał organ, by powziąć obawę, że skarżący w podobnym stanie może zachować się równie nieodpowiedzialnie i sięgnąć po broń. Zachowanie takie z całą pewnością nie gwarantuje prawidłowego i bezpiecznego korzystania z broni.
Wbrew zarzutom skarżącego, zaskarżona decyzja nie jest zatem niezgodna ze stanem faktycznym i prawnym, nie nosi również cech dowolności. Organ dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, należycie uzasadnił również treść rozstrzygnięcia, w tym wskazał na związek przyczynowy dokonanego przez H. G. czynu, a zagrożeniem bezpieczeństwa publicznego, o którym mowa w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, czy naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie okoliczności mogłyby spowodować uchylenie zaskarżonej decyzji.
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło