II SA/Wa 509/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Janusz Walawski (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi K. P. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie uznania za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej - kategoria zdrowia "N" 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz orzeczenie organu I instancji; 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu w całości. Orzeczeniem nr [...] Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] listopada 2012 r. K. P. został uznany za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. Orzeczenie zostało wydane na podstawie art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 539 z późn. zm.) oraz § 4, 16, 21 ust. 1 i 2 i § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80). W uzasadnieniu orzeczenia organ podał, że u K. P. rozpoznano upośledzoną tolerancję glukozy, co powoduje niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej, na podstawie wykazu stanowiącego załącznik nr 1 do powyżej określonego rozporządzenia. K. P. we wniesionym odwołaniu podniósł, że jednostka chorobowa określona w § 54 pkt 4 przedmiotowego rozporządzenia to cukrzyca. Upośledzona tolerancja glukozy a cukrzyca to dwa różne stany hiperglikemiczne. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B., działając na podstawie art. 5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80) oraz § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. Nr 151, poz. 1594) i art. 138 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), w dniu [...] grudnia 2012 r. wydała orzeczenie nr [...], którym utrzymała w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu orzeczenia Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. stwierdziła, że przeprowadzone przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską badania wskazują na istnienie upośledzonej tolerancji glukozy, która jest traktowana jako stan przedcukrzycowy i powoduje, że ww. jest niezdolnym do zawodowej służby wojskowej i Komisja nie widzi podstaw do ponownego badania. Orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. stało się przedmiotem skargi wniesionej przez K. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucił on, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem § 16 i § 23 rozporządzenia z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80) oraz § 54 pkt 4 załącznika 1 tego rozporządzenia, poprzez błędne rozpoznanie u skarżącego upośledzonej tolerancji glukozy oraz błędne zakwalifikowanie tego stanu, jako cukrzycy. Ponadto skarżący zarzucił organowi, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 6, 7, 77 § 1 i art. 80 Kpa. Skarżący, podnosząc powyższe zarzuty, wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach tak pojętej kontroli sądowej, m.in. aktów organów administracji wojskowej, sąd administracyjny nie jest uprawniony do weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych badanego. Sąd nie może też zmienić we własnym zakresie takiej oceny i zakwalifikować skarżącego do innej kategorii zdolności do służby wojskowej, niż uczyniła to komisja w oparciu o przeprowadzone badania lekarskie. O ile organ administracji nie naruszy zasady swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 Kpa oraz innych przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności traktujących o obowiązku dokładnego wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i wyczerpującego zebrania całokształtu materiału dowodowego, to brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu za zdolnego do służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się więc do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności żołnierza była zgodna z przepisami w sprawie zasad określenia zdolności do służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich w tych sprawach. W ocenie Sądu, orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. podjęte w przedmiotowej sprawie, nie spełnia tych kryteriów, a tym samym, orzeczenie to zostało wydane z naruszeniem prawa. Zgodnie z § 24 ust. 1 pkt 1 przedmiotowego rozporządzenia, orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej powinno zawierać w szczególności: rozpoznanie. U skarżącego rozpoznano: 1) Upośledzona tolerancja glukozy – do diagnostyki - § 54 pkt 4. 2) Obustronne upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich - § 21 pkt 1. 3) Skrzywienie przegrody nosa nie upośledzające drożności - § 26 pkt 3. W ocenie komisji rozpoznanie określone w pkt 1 powoduje niezdolność skarżącego do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Ta ocena może jednak budzić wątpliwości w świetle objaśnień szczegółowych do § 54 pkt 4 przedmiotowego rozporządzenia, w których podano, że u żołnierzy zawodowych, u których stwierdza się cukrzyce insulinoniezależne, dające się łatwo wyrównywać leczeniem dietetycznym lub w połączeniu z doustnymi lekami hipoglikemizującymi, można uznawać za zdolnych. Żołnierzy z przypadkiem cukrzycy insulinozależnej, trudnej do wyrównania, chwiejnej lub powikłanej należy kwalifikować jako niezdolnych. Zdaniem Sądu, objaśnienia szczegółowe nie wykluczają możliwości pełnienia zawodowej służby wojskowej przez osoby z rozpoznaniem "cukrzycy". W tym miejscu zaznaczyć trzeba, że tryb postępowania przed wojskowymi komisjami lekarskimi uregulowany w przepisach rozporządzenia z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 15, poz. 80) ma charakter szczególny i w związku z tym nie mają do niego zastosowania w pełni rygory wynikające z ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). Jednakże nie oznacza to, że przepisy postępowania administracyjnego, a w szczególności jego zasady nie powinny być przestrzegane. Realizacja obowiązku zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego przez organ administracji przebiega w dwóch płaszczyznach. Po pierwsze, polega na przeprowadzeniu postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a więc takich, z którymi w świetle przepisów obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne. Po drugie, zebrany materiał dowodowy powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym orzeczenia. W ocenie Sądu, powyżej określone obowiązki w toku prowadzonego postępowania administracyjnego zakończone zaskarżonym orzeczeniem nie zostały dopełnione. Sąd nie posiada instrumentów prawnych zezwalających na nakazanie organowi przeprowadzenia dowodów, w tym przypadku dodatkowych badań lekarskich skarżącego. Jednakże skoro organ nie widział takiej potrzeby, to powinien dać temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Samo stwierdzenie organu, że "nie widzi podstaw do ponownego badania", jest niewystarczające i narusza dyspozycję art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa. Organ, rozpoznając ponownie sprawę, zobowiązany jest do uwzględnienia powyższych uwag, ze szczególnym uwzględnieniem interesu skarżącego, bowiem decyzja o uznaniu go za całkowicie niezdolnego do zawodowej służby wojskowej będzie rzutowała na jego dalsze życie zawodowe. Z uwagi na powyższe, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.