II SA/Wa 509/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 17 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. P. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 roku nr [...] postanawia - odmówić przywrócenia terminu - Wojewoda [...] w dniu [...] stycznia 2014 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] orzekającą o utracie statusu osoby bezrobotnej przez D. P.. Powyższa decyzja została stronie doręczona w dniu 20 stycznia 2014 r. D. P. wniósł za pośrednictwem poczty skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] w dniu 20 lutego 2014 r. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji, podnosząc, że w uzasadnieniu odwołania od decyzji pierwszej instancji wskazał, że niestawiennictwo w urzędzie pracy było spowodowane pobiciem i nawrotem choroby depresyjnej i lękowej. Do skargi zostało załączone, datowane na dzień [...] października 2013 r. skierowanie do szpitala psychiatrycznego. W piśmie z dnia 20 marca 2014 r., stanowiącym odpowiedź na skargę, Wojewoda [...] wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu określonego w ustawie, pomimo zawarcia stosownego pouczenia w treści decyzji. Odpis odpowiedzi na skargę został doręczony skarżącemu w dniu 14 kwietnia 2014 r. W dniu 22 kwietnia 2014 r. skarżący złożył osobiście na Biurze Podawczym Sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewody [...], argumentując, że pozostaje pod opieką lekarza specjalisty i okresowo przyjmuje silne leki antydepresyjne i taka sytuacja miała również miejsce na przełomie 2013 i 2014 r. Równocześnie złożył również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów oraz ustanowienia pełnomocnika. W tym samym dniu skarżący złożył analogiczny wniosek do Wojewody [...]. Organ przekazał go zgodnie z właściwością do Sądu przy piśmie z dnia 28 kwietnia 2014 r. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 28 maja 2014 r. skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, o wyznaczenie którego zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie. W dniu 10 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, z uwagi na przekroczenie terminu do jego złożenia. Sąd przyjął, że termin ten rozpoczął bieg w dniu 14 kwietnia 2014 r. wraz z doręczeniem skarżącemu odpisu odpowiedzi na skargę, zawierającego wniosek organu o odrzucenie skargi właśnie z uwagi na przekroczenie terminu do jej wniesienia. W tym stanie rzeczy złożenie wniosku w dniu 22 kwietnia 2014 r. było spóźnione. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez ustanowionego pełnomocnika, który argumentował, że Sąd nie ustalił w sposób pewny, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi, albowiem z uwagi na chorobę skarżącego nawet fakt odebrania przez niego korespondencji zawierającej odpowiedź na skargę, nie może jednocześnie stanowić zapewnienia, że był on w stanie zapoznać się z jej treścią czy tez zareagować w adekwatny sposób. Postanowieniem z dnia 4 września 2014 r. sygn. I OZ 705/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA w Warszawie z dnia 10 lipca 2014 r. NSA wskazał, że Sąd I instancji prawidłowo ustalił, iż termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi upływał w dniu 21 kwietnia 2014 r. Jednakże wskazany dzień – Poniedziałek Wielkanocny – był dniem ustawowo wolnym od pracy, co zgodnie z treścią art. 83 § 2 p.p.s.a. powodowało, iż termin ten ulegał przesunięciu na dzień 22 kwietnia 2014 r., jako następny dzień roboczy, co oznaczało, że skarżący prawidłowo złożył wniosek o przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po ponownym rozpatrzeniu sprawy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 86 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Art. 87 p.p.s.a. określa wymogi formalne stawiane wnioskowi o przywrócenie terminu. I tak zgodnie z § 1 pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§ 3), a strona równocześnie z wnioskiem powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§4). Po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych (§ 5). W niniejszej sprawie skarżący wnosił o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, podnosząc, że "od wielu lat pozostaje pod opieka lekarza specjalisty, okresowo przyjmuje silne leki antydepresyjne", a także, iż "ze względu na stan zdrowia i zażywanie silnych leków być może źle wyliczył termin do złożenia skargi". Przy skardze załączył zaś skierowanie do szpitala psychiatrycznego, datowane na dzień [...] października 2013 r. Instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Dauter B., Gruszczyński B. Kabat A., Niezgódka-Medek M., LEX 2013). W ocenie Sądu powyższe argumenty nie stanowią wystarczającego uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Załączone skierowanie pochodzi z okresu poprzedzającego odbiór decyzji o ponad 3 miesiące i nie wynika z niego w żaden sposób, czy skarżący faktycznie do szpitala się zgłosił, jak długo w nim przebywał i w jakim stanie zdrowia znajdował się na przełomie stycznia i lutego 2014 r., kiedy dotarła do niego decyzja organu. Zaś poza tym dokumentem nie ma żadnych przesłanek, poza oświadczeniami skarżącego, pozwalających przyjąć, że jego stan psychiczny uniemożliwiał mu terminowe podjęcie działań zmierzających do uchylenia niekorzystnej dla niego decyzji Wojewody. Skarżący i jego pełnomocnik nie podjęli próby uzupełnienia argumentacji zmierzającej do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu tego terminu, chociażby poprzez dołączenie zaświadczeń lekarskich lub zaświadczeń o pobycie w szpitalu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pojawiły się tezy mówiące o tym, że gdy powodem uchybienia terminowi była choroba psychiczna, to "...dokumenty potwierdzające te okoliczności powinny zostać dołączone do wniosku o przywrócenie terminu. Brak jakichkolwiek wiarygodnych informacji dotyczących choroby nie pozwala by tylko na podstawie gołosłownego twierdzenia w tym zakresie uznać go za prawdziwe" (postanowienie NSA z dnia 23 lipca 2010 r. sygn. II FZ 270/10). Ponadto choroba psychiczna, jako stan przewlekły, może stanowić przesłankę uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminu, ale w przypadku, gdy skarżący wykaże, "...że w okresie otwartym do dokonania przedmiotowej czynności procesowej nastąpiło nagłe pogorszenie stanu jego zdrowa lub nie mógł skorzystać z pomocy osoby trzeciej." (postanowienie NSA z dnia 12 lipca 2011 r. sygn. II OZ 581/11). W niniejszej sprawie Sąd uznał, że nie zostało w sposób dostateczny uprawdopodobnione, iż w okresie stycznia i lutego 2014 r. stan psychiczny skarżącego wykluczał terminowe złożenie przez niego skargi na decyzję Wojewody [...]. Ze względu na powyżej przedstawione okoliczności, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.