II SA/Wa 512/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Iwona Maciejuk (spr.), , Protokolant specjalista Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2017 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarejestrowania broni palnej do celów kolekcjonerskich 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej na rzecz D. K. kwotę 200 (słownie dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] października 2016 r. D. K. zwrócił się do Komendanta Oddziału Żandarmerii Wojskowej w [...] z wnioskiem o zarejestrowanie karabinu samopowtarzalnego [...] kal. [...] mm nr [...] jako broni palnej myśliwskiej do celów kolekcjonerskich. Przedstawił fakturę potwierdzającą nabycie broni. Komendant Oddziału Żandarmerii Wojskowej w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r., na podstawie art. 13 ust. 3 w związku z art. 10 ust. 4 pkt 7 ustawy o broni i amunicji oraz art. 104 § 1 k.p.a., odmówił zarejestrowania karabinu samopowtarzalnego [...] kal. [...] mm do celów kolekcjonerskich. W uzasadnieniu wskazał, że [...] D. K. posiada pozwolenie na broń palną do celów kolekcjonerskich przyznane decyzją Komendanta Oddziału Żandarmerii Wojskowej w [...] nr [...] z dnia [...].12.2014 r. Podał, że w myśl art. 10 ust. 4 pkt. 7 ustawy o broni i amunicji, kolekcjoner może posiadać egzemplarze broni sklasyfikowane jako broń do celów: ochrony osobistej, ochrony osób i mienia, łowieckich - broni dopuszczonej do wykonywania polowań na podstawie odrębnych przepisów, sportowych, rekonstrukcji historycznych. Podniósł, że prowadząc postępowanie administracyjne w sprawie rejestracji karabinu samopowtarzalnego [...] do celów kolekcjonerskich, chcąc sklasyfikować ten rodzaj broni jako broń myśliwską, wziął pod uwagę właściwe zapisy ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo Łowieckie (t.j. z 2015r., poz. 2168 ze zm.), rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 marca 2005r. w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz (Dz. U. Nr 61, poz. 548, ze zm.), a także Zbioru Zasad Etyki i Tradycji Łowieckiej opracowany przez PZŁ. Organ podał, że rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz, wymienia rodzaj broni z jakiej mogą być wykonywane polowania. Z powyższego wynika, że do wykonywania polowania oraz odstrzału zwierząt stanowiących nadzwyczajne zagrożenie dla życia, zdrowia lub gospodarki człowieka dopuszczona jest wyłącznie myśliwska broń palna, długa centralnego zapłonu, o lufach gwintowanych lub gładkich, z wyłączeniem broni czarnoprochowej, pistoletów i rewolwerów, z której po maksymalnym załadowaniu można oddać najwyżej sześć pojedynczych strzałów (...) i amunicją do polowania, gdzie broń myśliwska o lufach gwintowanych musi być przeznaczona do strzelania amunicją myśliwską charakteryzującą się energią pocisku nie mniejszą niż 1000 J w odległości 100 m od wylotu lufy. Organ stwierdził, że karabin samopowtarzalny [...] od samego początku, produkowany był jako karabin przeciwpancerny, którego naboje zdolne były do przebijania pancerza grubości 35 mm z odległości 300 metrów. Przy jego użyciu nie są wykonywane żadne polowania. Organ wskazał, że oceniając całokształt zebranego materiału dowodowego i kierując się interesem społecznym oraz ochroną bezpieczeństwa i porządku publicznego uznał, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające odmowę zarejestrowania broni palnej w postaci karabinu samopowtarzalnego [...] kal. [...] mm jako broni palnej myśliwskiej do celów kolekcjonerskich. Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej, po rozpatrzeniu odwołania D. K., decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił decyzję organu I instancji w całości i umorzył postępowanie w I instancji. W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu faktycznego, organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw prawnych do wydania decyzji administracyjnej. Podniósł, iż z przepisu art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji wynika, że rejestracji broni dokonują organy właściwe do wydania pozwoleń na broń, natomiast zgodnie z ust. 8 tego przepisu, właściwy organ wydaje decyzję administracyjną o odmowie zarejestrowania broni palnej pozbawionej cech użytkowych albo broni pneumatycznej w przypadku niespełnienia wymogów, o których mowa w ust. 6 (zarejestrowanie broni palnej pozbawionej cech użytkowych nie może nastąpić na rzecz osoby, która nie ma ukończonych 18 lat) i ust. 7 (broń pneumatyczna nie może być zarejestrowana na rzecz osoby, która nie ma ukończonych 18 lat, nie przedstawi wymaganych orzeczeń lekarskich i psychologicznych oraz informacji z Krajowego Rejestru Karnego). W ocenie organu drugiej instancji, ze względu na wyraźne brzmienie art. 13 ust. 8 ustawy o broni i amunicji, odmowa zarejestrowania broni wymaga formy decyzji administracyjnej tylko w przypadku broni pozbawionej cech użytkowych oraz broni pneumatycznej. W przedmiotowej sprawie organ nie był uprawniony do wydawania decyzji, powinien był jedynie poinformować stronę w sposób niebudzący wątpliwości, że została zapoznana z treścią odmowy, np. na piśmie. Rejestracja broni palnej jest czynnością materialno-techniczną i jako taka nie wymaga wydania decyzji. Organ stwierdził, iż per analogiam należy uznać, że odmowa rejestracji broni jest również czynnością materialno-techniczną i też nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Natomiast ust. 8 w art. 13 ustawy o broni i amunicji stanowi lex specialis w odniesieniu do ogólnej zasady uznającej rejestrację broni jak i odmowę rejestracji broni za czynności materialno-techniczne. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że podzielił pogląd organu pierwszej instancji dotyczący zasadności odmowy rejestracji karabinu samopowtarzalnego [...] kal. [...] mm. Zdaniem organu odwoławczego, w świetle zebranego materiału dowodowego i obowiązujących przepisów bardzo problematycznym jest znalezienie przyczyny, dla której uzasadnionym byłoby zarejestrowanie karabinu samopowtarzalnego [...] kal. [...]mm, który w założeniu służyć miał jako karabin przeciwpancerny tj. do zwalczania czołgów w czasie wojny, z mocą przebijania pancerza o grubości 35 mm z odległości 300 metrów. Nadto standardowa amunicja do karabinu samopowtarzalnego [...] kal. [...] mm pozwala na osiągnięcie energii kinetycznej pocisku sięgającej 31 000 J. W dalszej części uzasadnienia organ powołał się na art. 10 ust. 4 pkt 7 ustawy o broni i amunicji. Wskazał, że broń, którą można posiadać w celach łowieckich określają odrębne przepisy. Tymi odrębnymi przepisami są przepisy rozporządzenia z 23 marca 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz, wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2015 r., poz. 548, z późn. zm.). Podniósł także, iż Polski Związek Łowiecki nie zna przypadków posiadania przez myśliwych takiego rodzaju broni (tj. karabinu samopowtarzalnego [...] kal. [...] mm) i posługiwania się nim podczas polowań. Dodatkowo, jak wskazuje przewodniczący Zarządu Głównego Polskiego Związku Łowieckiego w piśmie z dnia [...] października 2017r., ze względów praktycznych trudno znaleźć zastosowanie takiej broni do polowania indywidualnego, a tym bardziej zbiorowego. Decyzja Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. stała się przedmiotem skargi D. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, 7 k.p.a. w zw. z art. 13 ust. 2 w zw. z art. 10 ust. 4 pkt. 7 i art. 10 ust. 4 pkt 3 ustawy o broni i amunicji w związku z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz, poprzez nieuwzględnienie wszelkich okoliczności faktycznych i prawnych przemawiających za zakwalifikowaniem karabinu [...] również jako broni do celów myśliwskich, a nie jedynie broni typowo wojskowej do niszczenia celów przeciwpancernych, co podnosiły oba te organy w swych decyzjach. Skarżący zarzucił, że poprzez wybiórczą i jednostronną analizę wniosku, nie dokonano dogłębnej i wszechstronnej oceny całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że nie ma żadnego przepisu prawa, który ustanawiałby normę wagową dla broni o charakterze myśliwskim. Z uwagi na powyższe, argumentacja obu organów w tym zakresie nie mieści się w granicach normatywnych i stanowi pozaprawną argumentację. Także uwagi organów dotyczące zbyt dużej energii wylotowej pocisku z karabinu nie mają umocowania prawnego i stanowią naruszenie art. 6 i 7 k.p.a. Skarżący wskazał, że broń, o której mowa w sprawie, konstrukcyjnie i technicznie nie jest ograniczona wyłącznie do wystrzeliwania pocisków przeciwpancernych. Karabin może być bez przeszkód używany obecnie jako broń myśliwska, gdyż konstrukcyjnie jest przystosowany również do strzelania półpłaszczową amunicją myśliwską z rdzeniem o twardości mniejszej niż stop ołowiu. Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Pełnomocnik odnosząc się do skargi wskazał, że decyzja organu odwoławczego nie rozstrzygała sprawy co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania organu I instancji wobec wydania decyzji w sprawie rejestracji broni wynika zarówno z wykładni językowej jak i celowościowej art. 13 ustawy o broni i amunicji. Rejestracja albo odmowa rejestracji broni - co do zasady, jest następstwem nabycia przez stronę postępowania administracyjnego, prawa do posiadania broni palnej, natomiast nie jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym. Jest ono czynnością faktyczną potwierdzającą fakt nabycia broni przez osobę uprawnioną i w granicach tych uprawnień. Należy podnieść, że w większości przypadków przepisy nie wskazują expressis verbis, że mamy do czynienia z czynnościami faktycznymi. Organ wskazał, że decyzja jest aktem stosowania prawa, aktem woli, czynnością prawną, która zmierza bezpośrednio do wywołania skutków prawnych. Odmowa rejestracji jest natomiast tylko czynnością materialno-techniczną, aktem wiedzy, który co prawda może wywoływać skutki prawne, ale nie jest to jego główny cel. Odmowa rejestracji jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego ani charakteru interpretacyjnego (np. wykładni przepisów prawa). Skarżący nie nabył prawa do posiadania karabinu samopowtarzalnego [...] kal. [...] mm do celów kolekcjonerskich na mocy decyzji Nr [...] z dnia [...].12.2014 r. Komendanta Oddziału Żandarmerii Wojskowej w [...], co zresztą organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji - stąd organ I instancji winien odmówić mu jej rejestracji zwykłym pismem, dokonując czynności materialno-technicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd uwzględnił skargę, choć z innych powodów niż w niej podniesione. W ocenie Sądu, w sprawie tej naruszony został przepis prawa procesowego, tj. przepis art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z powołanym przepisem, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j Dz. U. z 2012 r. poz. 576 ze zm.), nabywca broni jest obowiązany zarejestrować ją w ciągu 5 dni od dnia nabycia. Obowiązek rejestracji nie dotyczy broni, o której mowa w art. 11 pkt 1, 4, 5, 7, 8, 10 i 11. Stosownie do art. 13 ust. 2 ustawy, rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu nabycia broni, a w przypadku broni palnej pozbawionej cech użytkowych – dodatkowo po przedstawieniu potwierdzenia pozbawienia broni palnej cech użytkowych. Zgodnie z art. 13 ust. 3 powołanej ustawy, rejestracji broni dokonują organy właściwe do wydawania pozwoleń na broń, karty rejestracyjnej broni palnej pozbawionej cech użytkowych oraz karty rejestracyjnej broni pneumatycznej, o której mowa w art. 9 ust. 1-4. Nie jest kwestionowane, że rejestracja broni jest czynnością materialno-techniczną i ustawodawca dla jej dokonania nie przewidział konieczności tak prowadzenia postępowania administracyjnego, jak i wydania decyzji administracyjnej. Jednakże już odmowa dokonania rejestracji broni powinna nastąpić w drodze decyzji administracyjnej (po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego) (v. wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 2677/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd nie podziela tym samym twierdzenia organu odwoławczego, że odmowa rejestracji broni powinna być dokonana zwykłym pismem, a Komendant Oddziału Żandarmerii Wojskowej w [...] nie miał podstaw do rozstrzygnięcia w tej sprawie o odmowie zarejestrowania broni w formie decyzji administracyjnej. W świetle powyższego, za nietrafne uznać należało uchylenie z tego powodu przez Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej decyzji KOŻW nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. i umorzenie postępowania pierwszej instancji. D. K. posiada, jak na to wskazał organ I instancji, pozwolenie na broń palną do celów kolekcjonerskich (decyzja KOŻW w [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r.). Przepis art. 10 ust. 4 pkt 7 ustawy o broni i amunicji stanowi, że pozwolenie na broń wydane w celach, o których mowa w ust. 2, uprawnia do posiadania następujących rodzajów broni i amunicji do niej: do celów kolekcjonerskich lub pamiątkowych-broni, o której mowa w pkt 1-6. W punkcie 3 wskazano: do celów łowieckich broni dopuszczonej do wykonywania polowań na podstawie odrębnych przepisów. Uprawnienie – związane z posiadaniem pozwolenia na broń palną – do posiadania określonego rodzaju broni i amunicji wiąże się z obowiązkiem zarejestrowania broni (art. 13 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, z wyjątkami). Przy spełnieniu ustawowych warunków dokonywana jest rejestracja broni i powyższe stanowi czynność materialno-techniczną. Nie jest ona podejmowana w sformalizowanym jurysdykcyjnym postępowaniu. W związku z tym, że odmowa zarejestrowania broni związana jest ściśle z uprawnieniem do posiadania broni określonego rodzaju – wynikającym z faktu posiadania pozwolenia na broń – odmowa zarejestrowania winna być dokonana w formie decyzji administracyjnej, to jest w takiej formie prawnej, jak uczynił to organ I instancji. Organ rozstrzyga bowiem w istocie w sposób władczy i jednostronny o odmowie uprawnienia do posiadania przez wnioskodawcę danego rodzaju broni. Nie mamy w tym przypadku do czynienia z sytuacją, w której określony skutek (odmowa zarejestrowania) następowałby z mocy samego prawa. Skoro zatem organ przeprowadza postępowanie wyjaśniające, dokonuje ustaleń, a na końcu rozstrzyga, czy zarejestruje danego rodzaju broń jako palną łowiecką do celów kolekcjonerskich, odmowa zarejestrowania broni winna być dokonana w formie decyzji administracyjnej (v. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1150/12, wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 764/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis art. 13 ust. 8 ustawy o broni i amunicji stanowi wyłącznie o broni palnej pozbawionej cech użytkowych i broni pneumatycznej. Powyższe nie wyklucza wydania przez organ decyzji administracyjnej w odniesieniu do innych przypadków, w których to w ocenie organu dana broń nie może zostać zarejestrowana. Z uwagi na uchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji z przyczyn procesowych, przedwczesne było odniesienie się do zawartych w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego. Wprawdzie organ odwoławczy zawarł w decyzji również stanowisko, co do istoty sprawy, jednakże zaskarżona decyzja – wobec zastosowanej podstawy prawnej, uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania w I instancji – nie była decyzją rozstrzygającą sprawę co do istoty. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy uwzględni ocenę Sądu, co do konieczności rozstrzygnięcia sprawy z wniosku D. K. w drugiej instancji w formie decyzji administracyjnej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł, jak w punkcie 2 wyroku. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony wpis sądowy w wysokości 200 zł.