II SA/Wa 1150/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska Eugeniusz Wasilewski (spr.) Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji pistoletu do celów łowieckich oddala skargę Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 13 ust. 3 w zw. z art. 10 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. nr 52, poz. 525 ze zm.) oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 marca 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz (Dz. U. nr 61, poz. 548 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. K. od decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...], odmawiającej zarejestrowania pistoletu [...] do celów łowieckich, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, iż odmawiając rejestracji pistoletu, organ uznał, że broń ta nie spełnia przesłanek broni myśliwskiej, o których mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 marca 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz (Dz. U. nr 61, poz. 548 ze zm.). Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, w którym wskazała, iż przedłożony przez nią pistolet winien być zarejestrowany, bowiem dokonała jego zakupu na podstawie legalnego pozwolenia w październiku 2011 r., a więc w czasie, gdy istniała prawna możliwość nabycia broni krótkiej do celów łowieckich. Ponadto dokonała przeróbki pojemności magazynka zakupionej broni. Tym samym w dniu przedłożenia do rejestracji broń spełniała wymogi rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 marca 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz, co potwierdza również stanowisko Komendy Głównej Policji. Strona podniosła także, że rejestracja broni jest czynnością materialno-techniczną i powinna nastąpić niezwłocznie, czego w jej sprawie nie zrobiono, natomiast organ I instancji trzykrotnie zmieniał termin rozpatrzenia jej sprawy, motywując to "koniecznością umożliwienia stronie zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w sprawie", co świadczy o opieszałości urzędników. Organ I instancji naruszył ponadto zasadę retroaktywności, tj. niedziałania prawa wstecz, co potwierdza opinia wydana przez [...]. Komendant Główny Policji stwierdził, iż zaskarżona decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji jest zasadna i celowa, jakkolwiek wskazano w niej częściowo błędną podstawę prawną rozstrzygnięcia. Organ przywołał art. 10 ust. 4. pkt 3 ustawy o broni i amunicji, podczas gdy prawidłową podstawę stanowi przepis art. 13 ust. 3 w zw. z art. 10 ust. 4 pkt 3 tej ustawy. Podkreślił przy tym, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych oraz doktryny prawa administracyjnego wydanie przez organ decyzji bez zamieszczenia w niej podstawy prawnej, która faktycznie istnieje, a jedynie w wyniku uchybienia organu nie została zamieszczona lub powołanie w podstawie prawnej decyzji tylko części przepisów bądź błędne ich wskazanie nie stanowi przesłanki do uchylenia takiego rozstrzygnięcia. Przechodząc do meritum sprawy, wskazał, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 15 listopada 2011 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz, które weszło w życie w dniu 14 grudnia 2011 r., do wykonywania polowania oraz odstrzału zwierząt stanowiących nadzwyczajne zagrożenie dla życia, zdrowia lub gospodarki człowieka dopuszczona jest wyłącznie myśliwska broń palna długa centralnego zapłonu, o lufach gwintowanych lub gładkich, z wyłączeniem broni czarnoprochowej, pistoletów i rewolwerów, z której po maksymalnym załadowaniu można oddać najwyżej sześć pojedynczych strzałów, z tym że do magazynka broni samopowtarzalnej można załadować jednorazowo najwyżej dwa naboje. Z ww. przepisu wprost więc wynika, iż strona nie może posiadać pistoletu m-ki [...], do celów łowieckich, ponieważ na mocy wyżej wskazanego przepisu prawa, tego rodzaju broń nie może być używana do wykonywania polowania. Dlatego też, w ustalonym stanie faktycznym i prawnym sprawy, żadne argumenty strony, w tym dotyczące m.in. posiadanego przeszkolenia z zakresu bezpiecznego posługiwania się bronią krótką oraz dokonania blokady magazynku broni, nie mają wpływu na sposób jej rozstrzygnięcia. Jakkolwiek bowiem strona zakupiła zgłoszony do rejestracji pistolet przed wejściem w życie przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 15 listopada 2011 r. (Dz. U. nr 257, poz. 1548), obowiązujących od dnia 14 grudnia 2011 r., zmieniających rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 23 maja 2005 r. w sprawie szczególnych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz (Dz. U. nr 61, poz. 548 ze zm.), to jednak rozporządzenie to nie zawiera przepisów przejściowych, które obligowałyby organy Policji do stosowania w niniejszej sprawie przepisów dotychczasowych, tj. obowiązujących do dnia 13 grudnia 2011 r. Tymczasem, gdy ustawodawca nie określi wyraźnie tej kwestii, przyjmuje się, że zadecydował o bezpośrednim działaniu nowego prawa (tak np. w Komentarzu do zasad techniki prawodawczej, Warszawa 1997 r., s.49-53). Pozytywnym aspektem takiego rozwiązania jest to, że w stosunku do wszystkich podmiotów mają zastosowanie te same, nowe przepisy prawa, za czym przemawia ważny interes publiczny. Przejawia się on w tym, by polowania odbywały się tylko przy użyciu broni palnej długiej, zakorzenionej w polskiej tradycji łowieckiej, o parametrach wyznaczonych ze względu na przydatność do odstrzału konkretnych rodzajów zwierzyny i określonych w przepisach prawa. Tym samym w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z działaniem prawa wstecz, przedstawiona przez stronę opinia "[...]" z dnia [...] listopada 2011 r. nie znajduje uzasadnienia. Komendant Główny Policji wyjaśnił przy tym, że jakkolwiek samo zarejestrowanie broni jest czynnością materialno-techniczną i nie wymaga przeprowadzenia "procesowego" postępowania administracyjnego, to jednak przypadek strony wymagał przeprowadzenia czynności wyjaśniających w celu ustalenia, czy zakupiony przez nią pistolet może być w świetle przepisów prawa zarejestrowany do celów łowieckich. Wiązało się to m.in. z koniecznością ustalenia, czy strona posiada przeszkolenie z bezpiecznego obchodzenia się i posługiwania bronią krótką. Bezzasadne są przy tym jej zarzuty, iż czynności mające na celu wyjaśnienie tej okoliczności podjęto dopiero po przedłożeniu przez nią broni do rejestracji. Należy bowiem zauważyć, że w chwili wydawania zaświadczenia na zakup broni myśliwskiej organ nie mógł przewidzieć, iż do celów łowieckich strona zakupi broń krótką, tj. pistolet. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił powyższej decyzji: – naruszenie przepisów § 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 marca 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz w zw. z art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez zastosowanie przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji rozszerzającej interpretacji wskazanego przepisu rozporządzenia, co skutkowało podjęciem przez organ czynności sprawdzających, które nie były przesłankami w nim określonymi do wydania decyzji o rejestracji broni, – naruszenie art. 12 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez podejmowanie przez organy czynności niewymaganych przepisami prawa do rejestracji broni i podejmowanie kroków zbędnych do załatwienia sprawy, – naruszenie art. 12 § 2 w zw. z art. 7 in fine k.p.a. poprzez niezałatwienie przedmiotowej sprawy niezwłocznie, czego wymagał słuszny interes obywatela, pomimo iż postępowanie rejestracyjne nie wymagało zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, a było jedynie czynnością materialno-techniczną. Zarzucając powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując twierdzenia zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 13 ust. 3 w zw. z art. 10 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. nr 52, poz. 525 ze zm.). Stosownie do pierwszego z powołanych przepisów, rejestracji broni dokonują organy właściwe do wydawania pozwoleń na broń, karty rejestracyjnej broni palnej pozbawionej cech użytkowych oraz karty rejestracyjnej broni pneumatycznej, o których mowa w art. 9 ust. 1-4. W myśl art. 10 ust. 1 ustawy, właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni. Zgodnie z art. 10 ust. 4 pkt 3 ustawy, pozwolenie na broń, wydane w celach, o których mowa w ust. 2, uprawnia do posiadania następujących rodzajów broni i amunicji do niej: do celów łowieckich – broni dopuszczonej do wykonywania polowań na podstawie odrębnych przepisów. Wskazać należy, że takim odrębnym przepisem, na który organ II instancji powołał się, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, odmawiającą rejestracji skarżącemu pistoletu [...] jako broni myśliwskiej, jest § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 marca 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz (Dz. U. nr 61, poz. 548 ze zm.). Podkreślić należy, że w momencie orzekania w sprawie przez organ I instancji ani ustawa o broni i amunicji, ani przywołane przepisy wykonawcze nie zawierały definicji broni myśliwskiej, czy też myśliwskiej amunicji śrutowej i kulowej, co nie oznacza, że organ I instancji, mimo to prawidłowo uznał, że wnioskowana przez skarżącego broń nie może zostać zarejestrowana jako broń myśliwska. Wyróżnienie bez przymiotnika "myśliwska" należy uznać za symptomatyczne i odnoszące się do stanów faktycznych konstrukcyjnych, tj. de facto do tradycyjnej broni długiej, czyli strzelb i sztucerów, w tym samopowtarzalnych, bowiem takie występują na rynku. Oznacza to, że również polowanie na drapieżniki przy użyciu broni krótkiej nie było dozwolone przepisami ustawy – Prawo łowieckie oraz powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 marca 2005 r. Niezależnie od tych argumentów podkreślić należy, że w momencie orzekania przez organ II instancji, rejestracja pistoletu [...], jako broni myśliwskiej nie była możliwa również z tej przyczyny, że nastąpiła zmiana stanu prawnego powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 marca 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz, a w tym jego § 3 ust. 1. Zgodnie z poprzednim brzmieniem, przepis ten nie zawierał zastrzeżenia, że do wykonywania polowania oraz odstrzału zwierząt stanowiących nadzwyczajne zagrożenie dla życia, zdrowia lub gospodarki człowieka dopuszczalna jest wyłącznie broń palna długa. Obecnie do wykonywania polowania oraz odstrzału zwierząt stanowiących nadzwyczajne zagrożenie dla życia, zdrowia lub gospodarki człowieka, dopuszczona jest wyłącznie myśliwska broń palna długa centralnego zapłonu, o lufach gwintowanych lub gładkich, z wyłączeniem broni czarnoprochowej, pistoletów i rewolwerów, z której po maksymalnym załadowaniu można oddać najwyżej sześć pojedynczych strzałów, z tym, że do magazynka broni samopowtarzalnej można załadować jednorazowo najwyżej dwa naboje. Podkreślić należy, że nowelizacja tego przepisu, dokonana rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 15 listopada 2011 r., zmieniającym wskazane rozporządzenie, weszła w życie w dniu 14 grudnia 2011 r. (a zatem przed wydaniem decyzji przez organ II instancji) i nie zawierała przepisów przejściowych. Istotne dla sprawy jest zatem rozstrzygnięcie kwestii, jakie przepisy będą miały w niej zastosowanie, czy z chwili orzekania przez organ I instancji czy też przepisy obowiązujące w momencie orzekania przez organ odwoławczy. Podkreślić należy, że Komendant Główny Policji, rozpoznając odwołanie skarżącego od decyzji organu I instancji i orzekając w sprawie, zastosował przepisy rozporządzenia już w nowym brzmieniu. Nie ulega wątpliwości, że każda nowa ustawa, a w szczególności ustawa, która wprowadza zmiany w innych ustawach, zgodnie z wymogami legislacji, powinna zawierać przepisy przejściowe i dostosowujące, aby nie zaskakiwać zainteresowanych nowymi regulacjami (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 marca 1993 r. K 9/92 – OTK 1993 nr 1, poz. 6 i z dnia 24 maja 1994 r. K 1/94 – OTK 1994 nr 1, poz. 10). W sytuacji, gdy nowa ustawa, w tym wypadku przepisy rozporządzenia, nie reguluje kwestii intertemporalnych, "lukę" tę powinny wypełnić w drodze wykładni organy stosujące prawo. Rozstrzygnięcie kwestii intertemporalnych przez ustawodawcę lub też w przypadku braku takiego rozstrzygnięcia w procesie stosowania prawa, polegać może na przyjęciu jednej z trzech zasad: – po pierwsze – zasady bezpośredniego działania prawa, tj. nowe prawo od momentu wejścia w życie reguluje wtedy także wszelkie zdarzenia z przeszłości, – po drugie – zasady dalszego obowiązywania dawnego prawa, zgodnie z którą prawo to, mimo wejścia w życie nowych regulacji, ma zastosowanie do zdarzeń, które wystąpiły w przeszłości, – po trzecie – zasady wyboru prawa, zgodnie z którą wybór reżimu prawnego mającego zastosowanie do zdarzeń zaistniałych przed wejściem w życie nowego prawa pozostawia się zainteresowanym podmiotom (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2005 r. P 9/04 – OTK 2005 nr 1/A, poz. 9, odsyłający w uzasadnieniu do: J. Mikołajewicz, Prawo intertemporalne. Zagadnienia teoretycznoprawne, Poznań 2000, str. 62). W sytuacji, gdy sam ustawodawca wyraźnie nie rozstrzyga w ustawie problemów intertemporalnych, nie ma jednoznacznej reguły, mającej uniwersalne zastosowanie we wszystkich przypadkach. Z pewnością taką regułą nie może być też automatyczne stosowanie przepisów nowej ustawy do stanów prawnych mających miejsce i zakończonych przed datą wejścia w życie nowej ustawy (por. uchwała NSA z dnia 10 kwietnia 2006 r. o sygn. akt I OPS 1/06). Do pozytywnych aspektów bezpośredniego działania nowej ustawy najczęściej zalicza się to, że w stosunku do wszystkich podmiotów mają zastosowanie te same nowe przepisy prawa, które przynajmniej z założenia, powinny lepiej odzwierciedlać aktualne stosunki prawne. Ponadto, przepisy nowej ustawy są wyrazem woli ustawodawcy, która została powzięta później niż wola ustawodawcy, której wyrazem była ustawa wcześniejsza (P. Tuleja, Konstytucyjne podstawy prawa intertemporalnego w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego – Kwartalnik Prawa Prywatnego 1997 z. 1). Decyzja, czy dać pierwszeństwo zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych, czy też zasadzie bezpośredniego działania ustawy nowej, musi każdorazowo wynikać z konkretnej sprawy i charakteru przepisów podlegających zmianie, biorąc jednocześnie pod uwagę skutki, jakie może wywołać przyjęcie jednej lub drugiej zasady. Rozpoznając niniejszą sprawę, uznać należy, że przepisy znowelizowanego § 3 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia winny mieć zastosowanie w sprawie, a to oznacza, że działanie organu odwoławczego uznać należy za prawidłowe. Za zastosowaniem nowych przepisów przemawia niewątpliwie ważny interes publiczny, którego nie można wyważyć interesem jednostki. Tym ważnym interesem publicznym jest niewątpliwie idea łowiectwa, jako element ochrony środowiska przyrodniczego. W rozumieniu ustawy oznacza to ochronę zwierząt łownych i gospodarowanie ich zasobami w zgodzie z zasadami racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej. Zgodnie bowiem z art. 3 ustawy – Prawo łowieckie, celem łowiectwa jest: – ochrona, zachowanie różnorodności i gospodarowanie populacjami zwierząt łownych, – ochrona i kształtowanie środowiska przyrodniczego na rzecz poprawy warunków bytowania zwierzyny, – uzyskiwanie możliwie wysokiej kondycji osobniczej i jakości trofeów oraz właściwej liczebności populacji poszczególnych gatunków zwierzyny przy zachowaniu równowagi środowiska przyrodniczego, – spełnianie potrzeb społecznych w zakresie uprawiania myślistwa, kultywowania tradycji oraz krzewienia etyki i kultury łowieckiej. Polowanie to, w myśl art. 4 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy – Prawo łowieckie, tropienie, strzelanie z myśliwskiej broni palnej, łowienie sposobami dozwolonymi zwierzyny żywej (pkt 1) oraz łowienie zwierzyny przy pomocy ptaków łowczych za zgodą ministra właściwego do spraw środowiska (pkt 2), zmierzające do wejścia w jej posiadanie. Ważna jest zatem istota i idea łowiectwa. Wykorzystywanie zaś jako broni myśliwskiej broni typu [...] niewątpliwie zaprzecza celom, jakie przyświecały ustawodawcy, dopuszczającemu możliwość polowania na zwierzynę tego rodzaju bronią. Rejestracja tego typu broni bojowej do celów myśliwskich nie powinna mieć miejsca ze względu na naruszenie ratio legis powoływanych wyżej przepisów ustawy o broni palnej i amunicji (dotyczących podziału i zastosowania poszczególnych rodzajów broni), a także ustawy – Prawo łowieckie. Ponadto podkreślić należy, że w tezie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 28 września 1999 r. (I SA/Wr 926/98 /OSP 2000 z. 5, poz. 83) zwrócono uwagę na zasadę uzależniającą to, jakie należy stosować przepisy od tego, czy w sprawie ma być wydana decyzja konstytutywna, czy też deklaratoryjna (por. też zdanie odrębne do uchwały NSA z dnia 12 września 2005 r. I FPS 2/05 – ONSAiWSA 2006 nr 1, poz. 1, str. 37). W przypadku decyzji konstytutywnych – kształtujących stosunek administracyjnoprawny w chwili ich wydania, należy stosować przepisy obowiązujące w tej właśnie chwili (przepisy nowe), a w przypadku decyzji deklaratoryjnych – stwierdzających ukształtowanie się stosunku administracyjnoprawnego z mocy samego prawa we wcześniejszym okresie, stosować należy przepisy obowiązujące w chwili konkretyzacji tego stosunku, na mocy których doszło do powstania stosunku prawnego (przepisy poprzednie). W rozpoznawanej sprawie decyzja w sprawie rejestracji broni bojowej jako broni myśliwskiej ma niewątpliwie charakter decyzji konstytutywnej, kształtującej stosunek administracyjny i dlatego również z tej przyczyny zastosowanie przez organ odwoławczy § 3 ust. 1 rozporządzenia w nowym brzmieniu, uznać należało za prawidłowe. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.