II SA/Wa 527/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung po rozpoznaniu w dniu 15 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] dot. [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskiem z dnia 6 marca 2008 r. E. S. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata z urzędu. Postanowieniem z dnia 30 lipca 2008 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła sprzeciw, w którym zarzuciła brak rzetelnego rozpoznania wniosku poprzez nieuwzględnienie z urzędu kosztów zwykłego utrzymania oraz orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 czerwca 2008 r. sygn. akt P 37/07. Nadto skarżąca wskazała, że istnieje nierówność stron z uwagi na posiadanie przez organ prawie nieograniczonych środków finansowych oraz zatrudnianie wielu prawników, na co jej nie stać. Z uwagi na powzięte wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych Sąd wezwał skarżącą do przedstawienia dodatkowych dokumentów. W odpowiedzi na wezwanie Sądu E. S. wyjaśniła, że w związku z obawą nieprawidłowego zabezpieczenia jej danych przez pracowników Sądu, odmawia przesłania żądanych dokumentów. Zgodnie z treścią art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze. zm.), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przy rozpatrywaniu wniosku sąd bierze pod uwagę nie tylko dochody skarżącego, ale także stan majątkowy oraz możliwości zarobkowe (por. postanowienie SN z dnia 31 marca 1987 r., I CZ 26/87, OSNCP 1988, nr 7-8, poz. 103) a także poczynione przez skarżącego oszczędności we własnych wydatkach – do granic zabezpieczenia kosztów utrzymania koniecznego siebie i rodziny (por. postanowienie SN z dnia 24 września 1984 r., II CZ 104/84, LEX nr 8623). Występując bowiem ze skargą do sądu skarżący musi liczyć się z możliwością pokrycia kosztów postępowania sądowego, które, co do zasady, nie jest bezpłatne. W ocenie Sądu oświadczenia skarżącej w zakresie posiadanych środków finansowych nie są wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z oświadczeń tych wynika bowiem, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, od 1 lutego 2007 r. do 3 czerwca 2008 r. była zarejestrowana jako osoba bezrobotna, ale obecnie jest zatrudniona na podstawie umowy zlecenia z wynagrodzeniem 1600 zł netto. Zamieszkuje w lokalu niespokrewnionej z nią osoby prywatnej, która ponosi koszty utrzymania tego mieszkania. Natomiast do obciążeń skarżąca zaliczyła koszty zwykłego życia (dojazdy do pracy, opłaty telefoniczne, wyżywienie) oraz kredyty: w wysokości 150 zł miesięcznej raty za kredyt w banku komercyjnym oraz kredyt na koncie osobistym (bez wskazania kwoty obciążenia). Innego majątku ruchomego i nieruchomego oraz kont i lokat dewizowych E. S. nie posiada. W związku z powyższym wyjaśnić należy, że instytucja prawa pomocy stanowi konstytucyjną realizację prawa do sądu. Jednak prawo to może być przyznane wyłącznie w przypadku, gdy strona znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiłaby stronie dostęp do sądu. Oceny spełnienia przez stronę przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy dokonuje się na podstawie przekazanych przez stronę informacji, przy czym badaniu podlega całokształt sytuacji materialnej w odniesieniu do konkretnej sprawy. Zdaniem Sądu skarżąca nie wykazała, by spełniła przesłanki przyznania jej prawa pomocy. Skarżąca prowadzi bowiem jednoosobowe gospodarstwo domowe, do jej dyspozycji pozostaje kwota wynagrodzenia 1600 zł, nie ponosi kosztów mieszkania, zaś pozostałe obciążenia, oprócz raty kredytu w wysokości 150 zł miesięcznie, nie zostały przez skarżącą ani wyliczone, ani też w jakikolwiek sposób udokumentowane. Nadto wpis sądowy od skargi został uiszczony w dniu wniesienia skargi i bez wezwania do jego uiszczenia, co świadczy również o możliwościach płatniczych skarżącej. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 245 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.