II SA/Wa 542/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kołodziej Sędzia WSA - Olga Żurawska – Matusiak (spr.) Sędzia WSA - Sławomir Antoniuk Protokolant - Monika Michnik - Misterek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2010 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego 1) oddala skargę 2) przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat A. S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Decyzją z [...] lutego 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] stycznia 2010 r. odmawiającą J. S. (dalej jako skarżący) przyznania dodatku mieszkaniowego. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie sprawy. Wnioskiem z 16 grudnia 2009 r. skarżący wystąpił o przyznanie mu pomocy w zapłaceniu czynszu za mieszkanie, powołując się na swoją trudną sytuację materialną. Decyzją z [...] stycznia 2010 r. Prezydent [...] odmówił przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego. Uznał, że skarżący nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, wobec czego stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) brak podstaw prawnych do przyznania dodatku mieszkaniowego. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący ponownie wskazał na swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną. Powołał się na wyrok Sądu Okręgowego w [...] , Wydział [...] Cywilny z [...] września 2009 r. (sygn. akt [...] ), zgodnie z którym Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w [...] została zobowiązana do złożenia oświadczenia woli o przyjęciu skarżącego w poczet członków Spółdzielni i zawarcia umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Podał również, że jeszcze przed wyrokiem Sądu otrzymywał dotacje mieszkaniowe. Wskazaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że warunkiem koniecznym do otrzymania dodatku mieszkaniowego jest tytuł prawny do lokalu. Odnosząc się do przywołanego przez skarżącego wyroku, organ zauważył, że sprawa sądowa nie została zakończona, co oznacza, że skarżący nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. W tych okolicznościach nie jest możliwe, zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, przyznanie dodatku mieszkaniowego. W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący powtórzył swoją argumentację zawartą w odwołaniu, a dotyczącą wyroku Sądu Okręgowego w [...] oraz otrzymywania w latach 2006-2007 r. dodatku mieszkaniowego, w sytuacji, gdy nie był wówczas członkiem spółdzielni mieszkaniowej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało swoją dotychczasową argumentację. W piśmie z 22 września 2010 r. stanowiącym uzupełnienie skargi, skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i wnosił o uchylenie decyzji SKO w całości. W ocenie skarżącego organy, wobec treści wyroku Sądu Okręgowego w [...] z [...] września 2009 r., obowiązane były zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia sprawy tytułu prawnego skarżącego do zajmowanego przez niego lokalu mieszkalnego. Ustalenie tytułu prawnego skarżącego do lokalu było bowiem kwestią prejudycjalną, która powinna zostać rozstrzygnięta przed wydaniem decyzji odmawiającej skarżącemu dodatku mieszkaniowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Legalność decyzji administracyjnej wymaga jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Wydanie decyzji z naruszeniem wymogów procesowych powoduje różne skutki w zależności od rodzaju tych naruszeń. Dokonując oceny zasadności wniesionej przez J. S. skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] , Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw. Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, której przepisy stosowały organy obu instancji, reguluje zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwości organów w tych sprawach. Przewidziany w tej ustawie dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem pieniężnym, które ma pomóc najemcy lub właścicielowi mieszkania, gdy nie jest w stanie samodzielnie pokryć wydatków na jego utrzymanie. Nie oznacza to jednak, że o przysługiwaniu tego świadczenia decyduje subiektywne przekonanie wnioskodawcy. Ustawodawca określił warunki i kryteria jakie muszą być spełnione, aby wniosek mógł być uwzględniony. Do warunków tych należą: 1) tytuł prawny do lokalu rozumiany w sposób określony w art. 2 ustawy, 2) spełnienie kryterium dochodowego, o którym mowa w przepisach art. 3 ustawy, 3) odpowiednia wielkość lokalu określona z uwzględnieniem tzw. normatywnej powierzchni lokalu przewidzianej w art. 5 ustawy. Wszystkie wyżej wskazane warunki i kryteria muszą być spełnione łącznie, aby możliwe było przyznanie dodatku mieszkaniowego w wysokości ustalonej zgodnie z zasadami określonymi w art. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zgodnie z którym "Dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust 3 i 4, przysługuje: 1. najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, 2. osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, 3. osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych, 4. innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, 5. osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny." Treść powyższego przepisu wskazuje, że punktem wyjścia przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego jest ustalenie, czy podmiot wnioskujący spełnia jeden z powyższych warunków. Skarżący zajmuje lokal mieszkalny znajdujący się w zasobach Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...] . Organy obu instancji przyjęły, że skarżący nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. W sprawie niesporne jest, że w toku postępowania administracyjnego toczyło się postępowanie sądowe z powództwa skarżącego przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...] o przyjęcie skarżącego w poczet członków i zawarcie umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Członkowstwo skarżącego w ww. Spółdzielni ustało w 1992 r., wobec rezygnacji skarżącego z tego członkostwa. Wyrokiem z [...] września 2009 r. Sąd Okręgowy w [...] , Wydział [...] Cywilny zobowiązał Spółdzielnię Mieszkaniową [...] w [...] do przyjęcia skarżącego w poczet członków i zawarcie umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w [...] , przy ul. [...] . Wyrok ten w dacie orzekania przez organy obu instancji nie był prawomocny. Po rozpoznaniu apelacji, złożonej przez Spółdzielnię od tego orzeczenia, Sąd Apelacyjny w [...] wyrokiem z [...] kwietnia 2010 r. (sygn. akt [...] ) zmienił zaskarżony wyrok i oddalił powództwo w całości. Wyrok ten jest prawomocny, albowiem złożenie skargi kasacyjnej nie wstrzymuje uprawomocnienia się orzeczenia. Z powyższego jednoznacznie wynika, że skarżący nie dysponuje tytułem prawnym do przedmiotowego lokalu. W tak ukształtowanych okolicznościach faktycznych – w ocenie Sądu, organy zasadnie uznały, że nie jest możliwe przyznanie skarżącemu dodatku mieszkaniowego, albowiem nie posiada on tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Zgodnie bowiem z poglądem wyrażonym przez NSA w wyroku z 13 kwietnia 2007 r. (I OSK 214/06, Lex nr 319405), który skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, strona legitymuje się tytułem prawnym do lokalu dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia o przyznaniu takiego prawa. Ocena istnienia przesłanek do uzyskania dodatku dokonywana jest w momencie przyznania dodatku na dany sześciomiesięczny okres. Skoro zatem w dacie orzekania przez organy wyrok potwierdzający tytuł prawny skarżącego do lokalu nie był prawomocny, organy nie były uprawnione do przyznania dodatku mieszkaniowego. Wskazać przy tym należy, że wcześniejsze przyznawanie skarżącemu tego dodatku nie rodzi po jego stronie jakiegokolwiek roszczenia w tym zakresie. Ze znajdujących się w aktach administracyjnych decyzji w sprawie dodatku mieszkaniowego nie wynika w oparciu o jakie okoliczności organ ustalił tytuł prawny skarżącego do tego lokalu, niemożliwe jest zatem ich skonfrontowanie z istniejącym stanem faktycznym. Niemniej jednak decyzje te nie kształtują po stronie skarżącego prawa do ubiegania się o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Wobec zarzutów skargi zauważyć trzeba, że aby możliwe było uchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji uchybienie przepisom postępowania musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Gdyby zatem przyjąć, że organy obowiązane były do zawieszenia postępowania o przyznanie dodatku mieszkaniowego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania o przyjęcie skarżącego w poczet członków Spółdzielni i zawarcie umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu, to uchybienie przepisom art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Zgodnie bowiem z powołanym powyżej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] , powództwo skarżącego zostało oddalone, co oznacza, że nie legitymuje się on tytułem prawnym do zajmowanego lokalu, a w konsekwencji nie spełnia jednego z warunków umożliwiających uwzględnienie wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze, Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) (dalej jako p.p.s.a.), orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd orzekł na mocy art. 250 p.p.s.a. oraz § 19 i § 20 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 23 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).