II SA/Wa 545/16

WyrokWSA w Warszawie2016-12-22

Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Stanisław Marek Pietras, Maria Werpachowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest związany ostatecznym orzeczeniem lekarskim stwierdzającym brak przeciwwskazań zdrowotnych do posiadania broni, nawet jeśli organ ten powziął wątpliwości co do jego prawidłowości lub zgodności z innymi dowodami w sprawie?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest bezwzględnie związany ostatecznym orzeczeniem lekarskim, jeśli jest ono sprzeczne z ustaleniami faktycznymi poczynionymi w sprawie lub z przepisami prawa materialnego. W przypadku stwierdzenia uzależnienia od alkoholu, które jest przesłanką obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń, organ może ocenić orzeczenie lekarskie pod kątem jego prawidłowości i zgodności z prawem, zwłaszcza gdy lekarz orzecznik nie neguje istnienia uzależnienia, ale jednocześnie stwierdza możliwość dysponowania bronią.
Stan faktyczny
Skarżący Z. C. wniósł skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji utrzymującą w mocy decyzję o cofnięciu pozwolenia na broń myśliwską. Podstawą cofnięcia pozwolenia było stwierdzenie uzależnienia od alkoholu, które miało wynikać z opinii psychiatryczno-psychologicznej z postępowania karnego. Skarżący podnosił, że ostateczne orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane w trybie odwoławczym stwierdzały, iż może on dysponować bronią, a organy administracji nie miały prawa kwestionować tych orzeczeń. Organy administracji uznały jednak, że orzeczenia te są sprzeczne z ustaleniami faktycznymi i przepisami prawa, a uzależnienie od alkoholu jest samoistną przesłanką do cofnięcia pozwolenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Maria Werpachowska, , Protokolant sekretarz sądowy Marcin Borkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę. Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268 a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.), Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], cofającą Z. C. pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu [...] września 2014 r., Komendant Wojewódzki Policji w [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia Z. C. pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Organ ustalił, że przeciwko niemu toczy się postępowanie karne o popełnienie czynu z art. 226 § 1 kk i art. 222 § 1 kk (k. 215), bowiem Komenda Miejska Policji w [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. przedstawiła mu zarzut popełnienia przestępstw, przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego. Z ustaleń wynikało, iż Z. C. w dniu [...] sierpnia 2014 r., około godz. [...] w [...] na terenie zamku przy ul. [...], znajdując się w stanie nietrzeźwości, znieważył umundurowanych funkcjonariuszy Policji, którzy wykonywali obowiązki służbowe oraz około godz. [...] w [...] na terenie Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego, naruszył nietykalność cielesną umundurowanego funkcjonariusza Policji, w wyniku czego doznał on podbiegnięcia krwawego i stłuczenia nogi lewej. Pismem z dnia [...] października 2014 r. Prokuratura Rejonowa w [...], której przekazano akta sprawy, poinformowała organ Policji, iż celem oceny poczytalności Z. C. zdecydowała powołać biegłych psychiatrów. Następnie Prokuratura przekazała akta sprawy do organu Policji wraz z m. in. protokołami przesłuchania, prywatnej opinii toksykologicznej z dnia [...] sierpnia 2014 r., sporządzonej przez specjalistę toksykologa - [...] R. C., na zlecenie prywatne Z. C., postanowienia z dnia [...] października 2014 r. o powołaniu biegłych psychiatrów celem oceny czy w momencie popełnienia zarzucanego czynu podejrzany był w pełni poczytalny oraz opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia [...] listopada 2014 r. Wpłynęło też postanowienie z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] o umorzeniu śledztwa przeciwko Z. C., podejrzanemu o popełnianie czynów z art. 226 § 1 kk i art. 222 § 1 kk, w którym wskazano, iż dokonując tych czynów działał w stanie niepoczytalności, w rozumieniu art. 31 § 1 kk. Mając powyższe na uwadze, organ I instancji powziął wątpliwość, czy strona może dysponować bronią i w związku z tym, na podstawie art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji, wezwał ją do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i dostarczenia wydanych na ich podstawie orzeczeń. W dniu 7 stycznia 2015 r. strona przedłożyła orzeczenia z dnia [...] grudnia 2014 r.: lekarskie nr [...], wydane przez [...] J. C. i psychologiczne nr [...], wydane przez [...] K. R., potwierdzające, że może dysponować bronią. Organ Policji złożył od obu tych orzeczeń odwołanie, o czym poinformował stronę. W dniu 24 lutego 2015 r. do organu II instancji wpłynęło ostateczne orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r., wydane przez psychologa - [...] A. O. z Centrum [...] S.C. w [...] stwierdzające, iż Z. C. nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji i może dysponować bronią, a w dniu 2 kwietnia 2015 r. ostateczne orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] marca 2015 r., wydane przez lekarza V. J. z Instytutu [...] w [...] stwierdzające, iż Z. C. nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji i może dysponować bronią. W dalszej korespondencji organu Policji z jednostkami orzeczniczymi zarówno lekarz orzekający w trybie zwykłym, jak i odwoławczym w odpowiedzi wyjaśnili kwestie związane z wydaniem stronie tych orzeczeń. Podobnie psycholog orzekający w trybie zwykłym, jak i odwoławczym w odpowiedzi wyjaśnili kwestie wydania stronie pozytywnych orzeczeń psychologicznych, tj. stwierdzających jej zdolność do dysponowania bronią. W szczególności lekarz orzekająca w II instancji w oparciu o badanie psychiatryczne strony przeprowadzone przez [...] S. S. wskazała, iż w jej ocenie rozpoznanie uzależnienia od alkoholu nie przesądza o negatywnej ocenie zdolności do dysponowania bronią. Znaczenie ma natomiast badanie konkretnego, indywidualnego przypadku. Strona, choć ma postawioną diagnozę uzależnienia od alkoholu, może dysponować bronią, ponieważ prawdopodobieństwo, że w przyszłości popełni podobny do zarzucanego jej czyn nie jest wysokie, a rokowanie utrzymania przez nią abstynencji od alkoholu jest dobre. Komendant Wojewódzki Policji w [...] uznając, że zebrany w sprawie materiał dowodowy, tj. głównie opinia psychiatryczno-psychologiczna z dnia [...] listopada 2014 r., sporządzona przez zespół biegłych, stwierdzająca u Z. C. uzależnienie od alkoholu (zespół zależności alkoholowej), które powinien leczyć w trybie ambulatoryjnym, w sposób dostateczny wskazuje, iż wymieniony należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji, co nakazuje cofnięcie mu pozwolenia na broń. Organ wskazał, że przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 4 tej ustawy ma obligatoryjny charakter. Jednocześnie niebezpieczne dla otoczenia zachowanie wymienionego w dniu zdarzenia, w wyniku upojenia alkoholowego powoduje konieczność uznania go za osobę, która stanowi zagrożenie dla siebie, bezpieczeństwa lub porządku publicznego, o którym jest mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Dlatego organ I instancji decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. cofnął Z. C. pozwolenie na broń myśliwską na podstawie wskazanych przepisów prawa materialnego. Od decyzji tej strona wniosła odwołanie do Komendanta Głównego Policji, zarzucając naruszenie przez organ prawa procesowego, naruszenie art. 76 § 2 Kpa w zw. z § 8 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń, poprzez jego "obligatoryjne niezastosowanie", naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 4 i 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez ich wadliwe zastosowanie w sytuacji braku wystąpienia przesłanek negatywnych do cofnięcia pozwolenia na broń. Zdaniem strony, błędne jest ustalenie organu, że opisany w opinii biegłych zespół zależności alkoholowej oraz cechy osobowości uzasadniają uznanie go za osobę stanowiącą zagrożenie dla siebie, bezpieczeństwa lub porządku publicznego skoro ostateczne orzeczenia: lekarskie i psychologiczne, wydane w trybie odwoławczym wskazują na wniosek przeciwny. Jedyną podstawę do ich weryfikacji stanowią przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia, a organy Policji nie mają prawnych możliwości weryfikacji takiego orzeczenia, tak pod względem jego treści, jak i procedowania, bowiem to nie do nich należy ocena stanu zdrowia. Z. C. podniósł również, że organy nie mają również, gwarantowanego normą ustawową uprawnienia do dostępu do dokumentacji medycznej, zawierającej wyniki badań lekarskich dotyczących stanu zdrowia, bowiem dokumentacja medyczna podlega ochronie w świetle przepisów ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta (art. 22 ust. 2 i art. 26 ust. 1 pkt 4), ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (art. 18) oraz ustawy z dnia 27 czerwca 1997r. o służbie medycyny pracy (art. 11 ust. 1). Komendant Główny Policji, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wskazał, że w przypadku Z. C. ustalono w sposób bezsprzeczny, że jest on uzależniony od alkoholu i nie przeczy temu lekarz psychiatra, który badał wymienionego w ramach badania lekarskiego odwoławczego na potrzeby wydania orzeczenia co do zdolności do dysponowania bronią. Przedmiotowy fakt stanowi bezpośrednie spełnienie przesłanki art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji, co oznacza brak możliwości dalszego dysponowania bronią przez stronę. Organ nie zgodził się ze stanowiskiem, że w sytuacji zdiagnozowania zespołu zależności alkoholowej (ZZA) może w konkretnym przypadku istnieć zdolność do dysponowania bronią. Wskazał też, że we wzorze orzeczenia lekarskiego, określonego w załączniku do przywołanego wyżej rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. Prawodawca zawarł w pkt 1 zapis następującej treści: "nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy (...) o broni i amunicji (...) i może dysponować bronią". Zatem warunkiem stwierdzenia zdolności do dysponowania bronią jest m. in. brak uzależnienia od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych. A contrario: gdy występuje takie uzależnienie, osoba poddana badaniu nie może dysponować bronią. Zdaniem organu, w przypadku zdiagnozowania ZZA lekarz orzecznik jest związany wolą ustawodawcy i winien wydać orzeczenie negatywne dla osoby badanej. Nie można przyjąć, że badanie w tym aspekcie przez uprawnionego lekarza byłoby niepotrzebne, bowiem z założenia to właśnie badania przeprowadzone w myśl przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia powinny ujawnić występowanie ewentualnych "przeszkód chorobowych" w dysponowaniu bronią. W przedmiotowej sprawie lekarz orzecznik wydający orzeczenie w II instancji nie zanegował istnienia ZZA u Z. C., lecz je potwierdził. Dlatego orzeczenie to w sposób bezpośredni niewątpliwy jest sprzeczne z ustalonym faktem. W takiej sytuacji nie można oczekiwać od organów administracji publicznej pominięcia tej oczywistej sprzeczności i nadania orzeczeniu przymiotu niepodważalnego dowodu. Nie jest zatem rolą lekarza orzecznika ustalanie czy osoba uzależniona od alkoholu może dysponować bronią, ponieważ oceny w tej kwestii dokonał ustawodawca w treści art. 15 ust. 1 pkt 4 prawa materialnego, lecz ustalanie m. in. czy jest ona uzależniona. Ponieważ ta okoliczność nie budzi wątpliwości, koniecznym jest cofnięcie stronie pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji. Organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania Komendant Wojewódzki Policji w [...] ustalił także, iż Z. C. w czasie zdarzenia w dniu [...] sierpnia 2014 r. był w stanie upojenia alkoholowego atypowego i miał całkowicie zniesioną zdolność rozpoznawania znaczenia czynu oraz pokierowania swoim postępowaniem. Nie zmienia to jednak faktu, że cofnięcie tego pozwolenia jest konieczne w związku ze stwierdzeniem uzależnienia strony od alkoholu. Odnosząc się do zarzutów strony Komendant Główny nie stwierdził naruszeń, które miałaby istotny wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy strony. Za bezpodstawne organ uznał również żądanie strony umorzenia prowadzonego w stosunku do niej postępowania administracyjnego. W tym stanie faktycznym i prawnym, Komendant Główny Policji nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji organu I instancji i wydał powołaną na wstępie decyzję z dnia [...] stycznia 2016 roku nr [...]. Na powyższą decyzję Z. C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia. Wydanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: - art. 76 § 2 kpa w związku z § 8 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń, poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji istnienia wymogu obligatoryjnego jego zastosowania oraz art. 15 ust 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji, poprzez poddanie ostatecznego orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] marca 2015 r., wydanego w trybie odwoławczym przez Instytutu [...] w [...], stwierdzającego, że skarżący nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1-4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, dodatkowej "super" kontroli organu prowadzącego postępowanie, a które z mocy przepisów prawa jest niedopuszczalne (poprzez stwierdzenie, iż zostało wydane "sprzecznie z przepisami ustawy art. 15 ust 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji oraz przeprowadzonym badaniom"). W ocenie skarżącego w/w orzeczenia stanowią dokumenty urzędowe, a więc są dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone oraz korzystają one z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone, a jedyną podstawą weryfikacji takich decyzji lekarskich stanowią przepisy § 8 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń - a to możliwości odwołania się do właściwego podmiotu odwoławczego, z którego organ skorzystał w niniejszej sprawie; - obrazę art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 kpa a także art. 107 § 3 k.p.a., poprzez wybiórczą ocenę materiału dowodowego mającego na celu wsparcie z góry założonej tezy przez organ - o wystąpieniu u skarżącego przesłanek negatywnych określonych w art. 15 ust. 1 pkt. 2-6 ustawy o broni i amunicji - przy jednoznacznym uchyleniu się od oceny dowodów obiektywnych, korzystających z domniemania prawdziwości i oraz zgodności z prawdą, których wymowa jednoznacznie sprzeciwia się uznaniu, iż w niniejszej sprawie występują przesłanki negatywne do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń; - nie wykazanie przez organ, iż określone w art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy o broni i amunicji, że zagrożenie jest realne oraz, że takie zagrożenie skarżący stanowi. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia poprzez przyjęcie, iż: - opisany w opinii biegłych, sporządzonej na użytek oceny skarżącego zespół zależności alkoholowej oraz cechy osobowości (a zdiagnozowane jedynie przy upojeniu atypowym, tj. patologicznym), uzasadniają uznanie go za osobę stanowiącą zagrożenie dla siebie, bezpieczeństwa lub porządku publicznego podczas, gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego, w szczególności ostatecznego orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] marca 2015 r., ostatecznego orzeczenia psychologicznego nr [...] roku z dnia [...] lutego 2015 r. wydane przez biegłego psychologa oraz pozostałych dowodów wskazują na wniosek przeciwny, a to, że skarżący nie stanowi zagrożenia zagrożenie dla siebie, bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co doprowadziło do naruszenia art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt. 4 i 6 ustawy o broni o amunicji poprzez jego wadliwe zastosowanie w sytuacji braku wystąpienia u skarżącego przesłanek negatywnych do cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni myśliwskiej. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż istota sporu sprowadza się do rozważenia czy faktycznie organ mógł dokonywać własnych ustaleń faktycznych i prawnych, sprzecznych z ostatecznym orzeczeniem lekarskim wydanym na podstawie aktów wykonawczych do ustawy o broni i amunicji (w tym czy jest związany ostatecznym orzeczeniem lekarskim), oraz czy wystąpienie u skarżącego upojenia atypowego, powoduje przyjęcie, iż skarżący stanowi realne zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego i czy taka ocena należy do organu administracyjnego. Skarżący wskazał, że organ oparł swoje ustalenia faktyczne dotyczące wystąpienia negatywnych przesłanek z art. 15 ust. 1 pkt 4 i 6 ustawy o broni i amunicji, na treści przepisu art. 15 ust. 1 pkt 4 - uznając ostateczne orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] marca 2015 r., jako wydane wbrew przepisom ustawy oraz przeprowadzonym badaniom, w tym na rozpoznaniu u niego zespołu zależności alkoholowej, art. 15 ust. 1 pkt 6 - z uwagi na umorzone prawomocnie postępowanie karne (prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w [...] - sygn. akt [...]), oraz okoliczności związane z stanem faktycznym sprawy. Organ uznał, że ujawnione po upojeniu atypowym cechy osobowości skarżącego wskazują, iż stanowi on zagrożenie dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego. Wskazując na treść przepisu art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji, art. 18 ust. 2 ustawy i rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń, organ administracji publicznej prowadzący postępowanie przyjął, że jest związany treścią ostatecznego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych, a procedura ich wydawania, określona rozporządzeniem, mieści się w granicach ustawowego upoważnienia. Przepisy rozporządzenia nie przewidują uzasadniania tego orzeczenia i ma ono charakter dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a., stanowiąc dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i korzysta z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Skarżący poddał się powyższym badaniom, których treści orzeczeń wskazywały jednoznacznie, iż nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 1-4 i może posiadać broń myśliwską. Skarżący uznał, że wraz ze złożeniem w terminie odwołania od treści orzeczenia następuje pełne przeniesienie kompetencji do ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia w sprawie stanu zdrowia - czyli stwierdzenia istnienia lub nieistnienia przeciwwskazań do posiadania broni palnej - na podmiot odwoławczy, który nie jest związany granicami odwołania. Ocena stanu zdrowia nie należy zatem do organów administracji, są one związane treścią tego dokumentu, nie mają one bowiem koniecznej w tym zakresie wiedzy medycznej, aby móc oceniać wyniki badań i rozstrzygać, czy potwierdzają one określone schorzenia, które uzasadniają stwierdzenie przeciwwskazań do posiadania broni palnej. Skarżący uważa, że organ administracji publicznej podejmował w toku postępowania próby zdezawuowania treści ostatecznego orzeczenia lekarskiego, które działania ocenić należy jako próby wymuszenia na orzecznikach zmiany dotychczasowego medycznego stanowiska. Zdaniem skarżącego, mocy ostatecznego orzeczenia lekarskiego nie podważa także treść opinii biegłych z dnia [...] listopada 2014 r., powołanych do zbadania go w postępowaniu przygotowawczym, prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową w [...] (sygn. akt [...]), albowiem oczywiście nie rozstrzyga ono w przedmiocie posiadania zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią lub jej braku, lecz o określeniu niepoczytalności sprawcy na dzień popełnienia czynu w następstwie upojenia atypowego, i dotyczy jedynie kwestii unormowanej w art. 31 § 1 kk. Biegli w wyżej wskazanej opinii nie zostali wyznaczeni przez uprawniony organ do określenia czy skarżący należy bądź nie do osób wymienionych w art. 15 ust. 2-4 ustawy o broni i amunicji, a co za tym idzie dokument ten nie może stanowić przeciwdowodu względem dokumentu urzędowego jakim jest ostateczne orzeczenie lekarskie nr [...]. Skarżący wskazał, że skoro orzeczenie lekarskie nr [...] stało się ostateczne to zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a., obowiązkiem organów administracji publicznej było jego uwzględnienie jako dokumentu urzędowego w prowadzonym postępowaniu administracyjnym i oparcie na nim rozstrzygnięcia. Skarżący uznał, że podstawę rozstrzygnięć w tym zakresie stanowi jedynie ostateczne orzeczenie lekarza uprawnionego, bez otrzymywania przez organy administracji publicznej dokumentacji medycznej, która objęta jest tajemnica lekarską, a organ administracji nie posiada jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią ostatecznego orzeczenia. Przesądza o tym treść art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji. Z taką zaś sytuacją nie mamy w niniejszej sprawie miejsca. Skarżący zakwestionował również stanowisko organu, że stanowi on zagrożenie dla siebie, bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Podniósł, że przestępstwa wyliczone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przestępstw, jakie powodują skutek w postaci zakazu otrzymania pozwolenia na broń jest wyczerpujące. Oznacza to, że skazanie za wykroczenie (czyn zabroniony opisany w kodeksie wykroczeń i wielu innych ustawach, nie będący przestępstwem) oraz skazanie za inne niż opisane przestępstwo, nie powoduje skutku w postaci zakazu otrzymania pozwolenia na broń. Zatarcie skazania za przestępstwo kiedyś popełnione powoduje to, że skazanie uznaje się za niebyłe. Mówi o tym art. 106 k.k. Tym samym, skarżący uważa, że nie wypełnia przesłanki negatywnej zawartej w art. 15 ust.1 pkt 6 lit a i b, albowiem jest osobą niekaraną i jest bezsporne. Skarżący wskazał, że część ustaleń faktycznych organu pierwszej instancji, w kwestii określenia, iż jest on osobą uzależnioną od alkoholu, jest sprzeczne z ostatecznym orzeczeniem lekarskim nr [...], które na zasadzie art. 76 § 2 k.p.a. korzysta z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Zatem organ nie może na tej podstawie, prezentować stanowiska przeciwnego i dochodzić do wniosków przeciwnych, będących podstawą określenia stanowienia przez skarżącego zagrożenia. Tym bardziej zatem należy uznać za błędne przyjęcie przez organ, iż opisany w opinii biegłych zespół zależności alkoholowej oraz cechy osobowości (a zdiagnozowane jedynie przy upojeniu atypowym, tj. patologicznym) jako agresywne, w opisanym stanie faktycznym nie wskazuje na wystąpienie takich zachowań. Kwestia związana z wystąpieniem u skarżącego powyższego zdarzenia była badana przez lekarzy orzeczników, w trakcie badania psychologicznego określonego w art. 15 ust. 1 pkt 3 - które to wskazało, iż nie występuje wobec skarżącego powyższa przesłanka. Skarżący podkreślił, że prowadzi ustabilizowany tryb życia, legitymuje się nieposzlakowaną postawą i opinią, nie był dotąd karany, dlatego "ujawnione zachowania" w sytuacji ekstraordynaryjnego upojenia atypowego nie mogą przesądzać o stanowieniu przez niego zagrożenia wobec siebie innych jak i bezpieczeństwa publicznego. Skarżący nie spożywał alkoholu od kilkunastu lat oraz tę kwestię obejmowały także badania lekarskie i psychologiczne, a jako orzeczenia ostateczne w tym zakresie powodują związanie organu. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał zarzuty podniesione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 t.j.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.), właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do grona osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6 ustawy. Z kolei w myśl art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom uzależnionym od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych. W rozpoznawanej sprawie podstawą do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich było wystąpienie przesłanki określonej w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, gdyż skarżący jest osobą, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy, tzn. osobą uzależnioną od alkoholu. W tym miejscu należy podkreślić, że konstrukcja art. 15 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy nie pozostawia żadnych wątpliwości, że organ stosujący te przepisy, po stwierdzeniu zaistnienia przesłanek określonych w pierwszym z nich, obligatoryjnie musi wydać decyzję o cofnięciu decyzji o pozwoleniu na broń. Każda z osób, która należy do kręgu osób wymienionych w tym przepisie, niejako automatycznie stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Bez znaczenia są wówczas takie okoliczności, jak: pozytywne opinie czy incydentalność i stopień szkodliwości społecznej popełnionego czynu. Sprawy cofnięcia pozwolenia na broń nie pozostawiono uznaniu organu. Brzmienie przepisu art. 18 ust. 1 "cofa pozwolenie na broń" oznacza, że decyzja w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego, lecz ma charakter decyzji związanej. Przepis ten nakłada na organ Policji obowiązek wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6 tej ustawy. W związku z powyższym, organ nie jest zobowiązany do badania, czy dana osoba stanowi zagrożenie dla porządku i bezpieczeństwa publicznego, uzasadniające cofnięcie jej pozwolenia na broń, gdyż stosownej oceny dokonał już ustawodawca. Katalog wymieniony w tym przepisie ma obecnie charakter zamknięty. Dodać w tym miejscu należy, że decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń nie ma charakteru środka karnego, lecz administracyjnoprawny. Ustawodawca uznał bowiem, że sam fakt skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, jest samoistną przesłanką do cofnięcia pozwolenia na broń. Popełnienie bowiem wskazanych czynów (ich dokonanie) świadczy, że dana osoba nie daje rękojmi zachowania postawy, jaką dochowywać winien – w ocenie ustawodawcy – posiadacz broni. Wskazać należy, że jak wynika z akt sprawy, a czego sam skarżący nie kwestionuje, należy on do kręgu osób uzależnionych od alkoholu. Wynika to jednoznacznie z opinii sądowej psychiatryczno-psychologicznej z dnia [...] listopada 2014 r. i opinii lekarza psychiatry w ramach badania lekarskiego, odwoławczego na potrzeby wydania orzeczenia, co do jego zdolności do dysponowania bronią. Zatem w myśl przepisu art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji z uwagi na ów stan chorobowy (zespołu zależności alkoholowej (ZZA) nie może on dysponować bronią. Stwierdzić należy, że w przypadku zdiagnozowania ZZA lekarz orzecznik jest związany wolą ustawodawcy i winien wydać orzeczenie negatywne dla osoby badanej. W tego typu sytuacjach badania przeprowadzone w myśl przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia powinny ujawnić występowanie ewentualnych "przeszkód chorobowych" w dysponowaniu bronią. Nie zawsze takie przeszkody, a właściwie przypuszczenie, że mogą istnieć, ujawniają się na podstawie innych źródeł czy informacji, które powinny być zweryfikowane w drodze stosownych badań. W rozpoznawanej sprawie lekarz orzecznik, wydający orzeczenie w II instancji nie zanegował istnienia ZZA u skarżącego, lecz je potwierdził, a to oznacza, że wskazane orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z ustalonym stanem faktycznym. Dlatego też organy prowadzące postępowanie nie mogły pominąć oczywistej sprzeczności i nadać orzeczeniu przymiotu niepodważalnego dowodu, bowiem w toku postępowania administracyjnego podlega on ocenie. Ponadto podkreślić należy, że z art. 18 ust. 5. pow. ustawy o broni i amunicji, nie wynika w żaden sposób dla organu, obowiązek uwzględnienia wydanego w tym trybie pozytywnego dla strony orzeczenia. Zgodnie bowiem z tym przepisem w przypadku ujawnienia okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, iż osoba posiadająca pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4, właściwy organ Policji może zobowiązać tę osobę do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych orzeczeń. W przypadku wydania negatywnego orzeczenia lekarz lub psycholog zobowiązany jest zawiadomić o tym właściwy organ Policji. Taki obowiązek dla organu nie wynika również z § 8 ust. 9 pow. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń, zgodnie z którym orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne. Oznacza to zatem, że nie przysługuje od niego środek odwoławczy. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko organu, że orzeczenie posiada moc dowodową wówczas, gdy jest prawidłowe, tj. zostało wydane przez uprawnioną osobę, w przewidzianym do tego trybie i na podstawie właściwych badań oraz nie przeczy ono ustaleniom faktycznym dokonanym w sprawie. Tymczasem orzeczenie wydane skarżącemu jest wyraźnie sprzeczne z ustalonym stanem faktycznym. Rolą lekarza orzecznika nie jest ustalanie, czy osoba uzależniona od alkoholu może dysponować bronią, ponieważ oceny w tej kwestii dokonał sam ustawodawca w treści art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji, lecz stwierdzenie na podstawie przeprowadzonych badań m.in. czy osoba badana jest uzależniona. Z uwagi na fakt, że okoliczność uzależnienia skarżącego od alkoholu ustalona w toku postępowania administracyjnego nie budzą wątpliwości, koniecznym było cofnięcie skarżącemu pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji. Sąd nie podziela również zarzutów skarżącego naruszenia przepisów k.p.a. bowiem poczynione w sprawie ustalenia wynikają wprost z zebranego w sprawie materiału dowodowego, decyzje organu zarówno I jak i II instancji nie zostały wydane bez podstawy prawnej ani też z rażącym naruszeniem prawa, nie zawierają również innych wad, które nakazywałyby ich uchylenie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło