II SA/Wa 549/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Marcinkowska po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.B. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych skład orzekający w [...] z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą postanawia : 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 200 (słownie: dwieście) złotych. Pismem z dnia [...] lutego 2024 r. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w Z. skierował R.B. (zwany dalej: skarżącym), byłego funkcjonariusza Państwowej Straży Pożarnej, na badanie przez komisję lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w celu uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] października 2024 r. Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi do spraw wewnętrznych w L. (zwana dalej: RKL) orzekła, że skarżący jest trwale niezdolny do służby w Państwowej Straży Pożarnej - kategoria C (cz. A pkt 12). W zakresie związku schorzenia albo ułomności (niezdolności do służby, inwalidztwa) ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby określiła, że: "nie istnieje" (cz. A pkt 13). Związek schorzeń ze służbą pozostaje w zakresie rozpoznania z pkt 11 ppkt 1 i 2 orzeczenia, związek schorzeń ze służbą nie pozostaje w zakresie schorzeń z pkt 11 ppkt 3 i 4 (cz. A pkt 15). RKL uznała, że skarżący jest zdolny do pracy (cz. C pkt III.1), zaliczyła orzekanego do trzeciej grupy inwalidzkiej (cz. C pkt III.3) oraz orzekła, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą (cz. C pkt III.4) i istnieje od [...] października 2024 r. (cz. C pkt III.5). Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2025 r. Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi do spraw wewnętrznych skład orzekający w L. (zwana dalej: CKL), uchyliła zaskarżone orzeczenie RKL w całości i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Komisję pierwszej instancji. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie CKL nr [...] z dnia [...] stycznia 2025 r., skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego orzeczenia w całości, ewentualnie o jego uchylenie (w części dotyczącej nieprawidłowej wykładni art. 10 ust. Ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych) kwestionując ustaloną datę powstania inwalidztwa. CKL w odpowiedzi na skargę wniosła o jej odrzucenie podnosząc, iż orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą, stopień inwalidztwa, datę powstania inwalidztwa m.in. dla celów emerytalno-rentowych, czy odszkodowawczych nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. CKL wskazała nadto, iż z uwagi na przedmiot skierowania, zaskarżone orzeczenie nie ma samodzielnego bytu i może być poddane kontroli jedynie w ramach odwołania od decyzji do sądu powszechnego. Wpis sądowy od skargi skarżący uiścił w dniu 10 marca 2025 r. (k. 14 i 26 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przystępując do rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, zwana dalej: P.p.s.a.), jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, sąd skargę odrzuca. Z przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 310), wynika, że orzekają one o zdolności kandydatów i funkcjonariuszy do służby, a także m.in. o uznaniu funkcjonariuszy zwolnionych ze służby za inwalidów lub uznaniu ich za niezdolnych do samodzielnej egzystencji, jak również ustaleniu związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą, ustaleniu zdolności do pracy funkcjonariuszy zwolnionych ze służby w celu określenia grupy inwalidzkiej. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Podlegają one zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa, m.in. dla celów emerytalno-rentowych. Podstawą tych orzeczeń są odrębne przepisy m.in.: a) rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa; b) ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Tego rodzaju orzeczenia nie mają samodzielnego bytu, są poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10; z 29 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 667/08; uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97; postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z: 21 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1116/17 i 19 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 108/17, publ. CBOSA). Ustalenia w powyższym zakresie nie zmienia zawarte w treści orzeczenia organu pierwszej instancji określenie "trwale niezdolny do służby w Państwowej Straży Pożarnej, kat. C". W sprawie jest bowiem bezsporne, że podjęte w postępowaniu administracyjnym orzeczenia zostały wydane na skutek skierowania wystosowanego do komisji lekarskiej przez Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w zakresie uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. Skarżący nie został poddany badaniu jako kandydat do służby ani jako funkcjonariusz pełniący służbę. Skarżący nie pełni służby w Państwowej Straży Pożarnej, jest byłym funkcjonariuszem (został zwolniony ze służby w PSP w dniu [...] lutego 2024 r., a więc przed wydaniem zaskarżonego orzeczenia). Zaskarżone orzeczenie nie stanowi zatem orzeczenia w przedmiocie zdolności do służby w Państwowej Straży Pożarnej, ale orzeczenie w przedmiocie inwalidztwa, które kontroli sądu administracyjnego nie podlega. Biorąc zatem pod uwagę powyższe rozważania należy stwierdzić, że rozpoznawana sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej, gdyż zaskarżony akt nie mieści się w katalogu aktów prawnych lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. – i jako taki – nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Tym samym złożona w niniejszej sprawie skarga podlega odrzuceniu. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz art. 58 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi, Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., jak w pkt 2 sentencji postanowienia.