II SA/Wa 553/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA - Sławomir Antoniuk po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.T. na czynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2001 r. znak [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska [...] Zakładu Ubezpieczeń Społecznych p o s t a n a w i a odrzucić skargę W dniu [...] lutego 2012 r. Z.T. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na, jak wskazał, wydany przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w dniu [...] listopada 2001 r. akt z zakresu administracji publicznej, mocą którego skarżący został odwołany z dniem [...] grudnia 2001 r. ze stanowiska [...] ZUS. Skarżący wystąpił o uchylenie powyższego aktu na podstawie art. 146 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Jednocześnie złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. WSA w Warszawie przekazał skargę Prezesowi ZUS. Skarga wpłynęła do organu w dniu 22 lutego 2012 r. W udzielonej w dniu 12 marca 2012 r. odpowiedzi na skargę, Prezes ZUS wniósł o jej odrzucenie. Uzasadniając tak zajęte stanowisko procesowe organ powołał się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 2238/11, wydany w sprawie ze skargi Z.T. na postanowienie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wyżej opisanej czynności Prezesa ZUS. Organ zaznaczył, że wyrokiem tym Sąd oddalił skargę i stwierdził, że czynność Prezesa ZUS nie miała charakteru decyzji administracyjnej. W replice na odpowiedź na skargę (piśmie z dnia [...] kwietnia 2012 r.) skarżący podniósł, że, wbrew twierdzeniu organu, nie złożył on skargi na decyzję Prezesa ZUS, lecz na akt Prezesa ZUS w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. W rezultacie skarga jest dopuszczalna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 2 pkt 1 – 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1/ decyzje administracyjne; 2/ postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3/ postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4/ inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a/ pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach oraz na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w wyżej wymienionych przypadkach (pkt 8). Nadto, w myśl art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Tym samym oznacza to, że w pierwszej kolejności Sąd obowiązany jest zbadać dopuszczalność skargi, tzn. ustalić, czy przedmiot zaskarżenia mieści się w zakresie właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 ppsa. Co więcej, kwestia ta należy również do istoty sporu pomiędzy skarżącym a Prezesem ZUS i określa ich stanowiska procesowe. W tym miejscu podnieść należy, że charakter prawny zaskarżonego pisma Prezesa ZUS z dnia [...] listopada 2001 r. był już, jak słusznie zauważył organ, przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Otóż, prawomocnym wyrokiem z dnia 16 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 2238/11, WSA w Warszawie oddalił skargę Z.T. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...], którym to postanowieniem Minister Pracy i Polityki Społecznej odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji prezesa ZUS z dnia [...] listopada 2001 r. W tej sytuacji, w oparciu o art. 170 ppsa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany jest swoim wcześniejszym, prawomocnym orzeczeniem i wyrażoną w nim oceną prawną wskazanego pisma Prezesa ZUS. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 ppsa w odniesieniu do sądów oznacza bowiem, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (por. J. Kunicki, gloso do postanowienia SN z dnia 21 października 1999 r., I CKN 169/98, OSP 2001, z. 4, poz. 63, cytowane za Komentarzem do art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III.). Uprawnione jest zatem powtórzenie tej części uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z dnia 16 grudnia 2011 r. w uzasadnieniu niniejszego postanowienia. I tak, ponowie należy stwierdzić, że stosunek zatrudnienia pracowników Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - na co jednoznacznie wskazuje przepis art. 113 c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych – ma charakter stosunku pracy, a Prezes ZUS spełnia funkcję pracodawcy w rozumieniu przepisów kodeksu pracy (art. 73 ust. 3 pkt 7 ww. ustawy). Zgodnie z art. 93 ust. 1 ww. ustawy [...] Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może być tylko pracownik Zakładu. [...] Zakładu powołuje i odwołuje Prezes ZUS (art. 93 ust. 2 i 4 ustawy). Z żadnego z przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie wynika, aby zatrudnienie [...] ZUS miało mieć charakter stosunku administracyjnoprawnego (jak np. żołnierze zawodowi, policjanci). Stosunek zatrudnienia [...] ZUS ma zatem charakter stosunku pracy na podstawie powołania w rozumieniu art. 68 Kodeksu pracy. Oznacza to, że odwołanie ze stanowiska [...] ZUS jest czynnością prawną z zakresu prawa pracy. Akt odwołujący pracownika ze stanowiska, na jakim został on zatrudniony na podstawie powołania, nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, w przeciwieństwie do aktów normujących stosunek pracy pracownika mianowanego. Odwołanie jest równoznaczne z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia, jeżeli nastąpiło z przyczyn, o których mowa w art. 52 kp, w innych wypadkach – równoznaczne z wypowiedzeniem umowy o pracę (art. 70 § 2 i 3 kp). Skoro zatem odwołanie ze stanowiska [...] ZUS jest, jak wyraźnie uznał WSA w Warszawie, czynnością prawną z zakresu prawa pracy, to w konsekwencji nie można tej czynności przypisać ani charakteru prawnego decyzji administracyjnej, ani, tym bardziej, zaskarżalnego aktu z zakresu administracji publicznej. To zaś czyni wniesioną skargę niedopuszczalną i podlegająca odrzuceniu. Z uwagi na stwierdzoną niedopuszczalność skargi, Sąd nie rozpoznawał złożonego wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.