II SA/Wa 553/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego postanawia odrzucić skargę R. K. w piśmie, które wpłynęło do organu w dniu 23 lutego 2024 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...], którą organ, działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775, powoływanej dalej jako k.p.a.) uchylił decyzję z dnia [...] marca 2019 r. i odmówił przyznania R. K. rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, że skarżąca równocześnie ze skargą złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który stał się przedmiotem postępowania przed organem. W piśmie procesowym z dnia 14 czerwca 2024 r. organ poinformował, że w dniu [...] czerwca 2024 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). W myśl zaś art. 127 § 3 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze (przepis ten ma również zastosowanie de decyzji wydanych przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych) nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jak stanowi art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Z treści przywołanego przepisu wynika zatem, że w sytuacji, gdy stronie przysługuje środek zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, to ma ona możliwość wyboru środka ochrony prawnej z którego chce skorzystać. Strona może złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, czego skutkiem będzie ponowne rozstrzygnięcie sprawy przez właściwy organ, bądź może wnieść skargę na taką, nieostateczną w administracyjnym toku instancji, decyzję do sądu administracyjnego. Jednakże, w takiej sytuacji, warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest rezygnacja strony z możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zatem, to do strony postępowania należy podjęcie decyzji, czy chce ona zainicjować kolejny etap postępowania administracyjnego, czy też - z pominięciem tego etapu, czyli etapu, w którym sprawa jest przez organ ponownie rozpatrywana – chce ona zaskarżyć od razu decyzję organu (decyzję wydaną niejako w I instancji) do sądu administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2023 r. sygn. akt I OSK1605/23, wszystkie powoływane orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Należy wyjaśnić, że pozostawienie w tym przypadku stronie prawa wyboru trybu zaskarżenia decyzji, nie oznacza dopuszczalności jednoczesnego skorzystania z obu trybów zaskarżenia, to jest z trybu administracyjnego i sądowego (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 października 2019 r. sygn. akt II OSK 3183/19; z dnia 15 grudnia 2020 r. sygn. akt II OSK 3037/20 i z dnia 10 listopada 2022 r. sygn. akt II OSK 2344/22). W art. 52 § 3 p.p.s.a. przewidziano bowiem możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego z pominięciem wyczerpania toku instancji na drodze administracyjnej, jednak warunkiem koniecznym skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tym przypadku jest rezygnacja strony z możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżąca wraz ze skargą do Sądu złożyła do Prezesa ZUS wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] stycznia 2024 r. (wpłynął on do organu w dniu [...] lutego 2024 r.). Z tej przyczyny należało przyjąć, że skoro skarżąca skorzystała z możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, to złożenie skargi do sądu administracyjnego na decyzję będącą przedmiotem wniosku nie było dopuszczalne. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne, a taka sytuacja z przyczyn wyżej wskazanych miała miejsce w niniejszej sprawie. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.