II SA/Wa 554/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska, Andrzej Góraj, Protokolant Joanna Ukalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2010 r. sprawy ze skargi M. D. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji - oddala skargę - Komendant Główny Policji w dniu [...] lipca 2008 r. rozkazem personalnym nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.); zwanej dalej kpa, utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] o zwolnieniu ze służby w Policji M. D. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 i art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.), któremu nadano na podstawie art. 108 § 1 kpa rygor natychmiastowej wykonalności. Stan sprawy ustalony przez organ przedstawiał się następująco. W dniu [...] kwietnia 2006 r. Prokuratura Okręgowa w L. wydała postanowienie o przedstawieniu M. D. zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 229 § 3 Kodeksu karnego. Rozkazem personalnym Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] kwietnia 2006 r. wymieniony został zawieszony w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy, tj. od dnia [...] kwietnia 2006 r. do dnia [...] lipca 2006 r. Następnie rozkazem personalnym tego samego organu z dnia [..] czerwca 2006 r. przedłużono okres zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. Uzasadniając rozkaz o zwolnieniu ze służby podano, iż za zwolnieniem M. D. ze służby przemawia ważny interes służby oraz ważny interes społeczny, ponieważ od ponad 17 miesięcy pozostaje on zawieszony w czynnościach służbowych. Organ podniósł, że nie do pogodzenia z funkcją i rolą Policji jest realizowanie zadań służbowych przez policjanta, na którym ciążą zarzuty popełnienia przestępstwa. Zatem uzasadnione podejrzenie niepraworządnego działania policjanta, skutkować muszą podjęciem działań mających na celu odsunięcie go od czynności służbowych, a w konsekwencji do wykluczenia z szeregów Policji. Nie jest także w interesie Policji pozostawanie w jej szeregach policjanta, który przez długi okres czasu pozostaje zawieszony w czynnościach służbowych i faktycznie tej służby nie pełni, a ponadto otrzymuje 50% uposażenia. Tak długa nieobecność w służbie negatywnie wpływa także na prawidłowe funkcjonowanie podległej im komórki i jednostki organizacyjnej. Fakt pozostawania w służbie funkcjonariusza, na którym ciąży zarzut popełnienia przestępstwa korupcyjnego mógłby wywrzeć negatywny wpływ na wizerunek Policji jako służby. Ze względów ekonomicznych i dla dobra służby korzystne jest, aby stanowisko policjanta zostało wykorzystane dla zatrudnienia funkcjonariusza, który będzie prawidłowo wypełniał ustawowe zadania Policji. Podano, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności nastąpiło z uwagi na ważny interes społeczny utożsamiany z interesem służby, z którym sprzeczne byłoby dalsze wypłacanie policjantowi połowy uposażenia bez gwarancji jego powrotu do wykonywania czynności służbowych w bliżej nieokreślonym czasie. W skardze do Sądu M. D. wniósł o uchylenie rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2008 r. Podniósł, że postępowanie karne toczy się tak długo nie z jego winy lecz z powodu opieszałości prokuratury, która przez ponad dwa lata nie wnosi aktu oskarżenia. W związku z fakultatywnością zwolnienia na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji organ winien to uwzględnić, a także wziąć pod uwagę fakt nienagannego pełnienia przez niego służby. W jego ocenie przepis będący podstawą jego zwolnienia nie jest zgodny z Konstytucją RP, ponieważ do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy podejrzanego uważa się za niewinnego. Wnoszący skargę, jako przeszkodę w jego zwolnieniu ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji uznał fakt zawieszenia postępowania prowadzonego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 tej ustawy do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania karnego. Stwierdził również, że organ naruszył także art. 108 § 1 kpa, nadając wydanemu rozkazowi o zwolnieniu rygor natychmiastowej wykonalności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą jego zawieszenia. Przepis w przytoczonym brzmieniu został wprowadzony do ustawy o Policji ustawą z dnia 21 lipca 2006 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 158, poz. 1122) i z mocą obowiązującą po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia (art. 11 ustawy). Jednocześnie ostatnio powołana ustawa w art. 6 ustalała, że policjantowi pozostającemu w dniu wejścia w życie ustawy w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych, okres tego zawieszenia w zakresie skutków prawnych, o których mowa w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy zmienianej w art. 1 (czyli ustawy o Policji), liczy się od dnia wejścia w życie ustawy, czyli od 20 września 2006 r. Przytoczony powyżej art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, będący podstawą materialnoprawną rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącego ze służby, jest przepisem o charakterze częściowo uznaniowym. Oznacza to, iż z jednej strony decyzję, co do zwolnienia ze służby funkcjonariusza ustawodawca pozostawia właściwym organom Policji, ale jednocześnie wskazuje przesłanki, które muszą być spełnione, aby organ mógł w ogóle zacząć rozważania w tym przedmiocie. Nakłada to oczywiście na organ administracji obowiązek dokładnego zbadania wszystkich okoliczności sprawy i należytego uzasadnienia wydawanego rozstrzygnięcia. Obowiązek ten wynika jednak z art. 107 § 3 kpa, a nie z zawartego w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji sformułowania "można zwolnić". Wydawanie przez organ administracji rozstrzygnięcia na podstawie przepisu, którego zastosowanie oparte jest na zasadzie uznania administracyjnego, nakłada na ten organ obowiązek należytego przedstawienia w uzasadnieniu rozstrzygnięcia powodów skorzystania lub nieskorzystania z przysługującego organowi administracji uprawnienia, w danej konkretnej sprawie. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, zarówno Komendant Wojewódzki Policji w L., jak i Komendant Główny Policji dokonali właściwej oceny co do zasadności zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Prawidłowo wskazano, iż okres 12-miesięcznego zawieszenia w czynnościach służbowych zgodnie ze znowelizowaną ustawą o Policji upłynął już we wrześniu 2007 r. i bezsprzecznie w tym czasie, jak i do dnia wydania zaskarżonej decyzji w stosunku do skarżącego toczyło się nadal postępowanie karne, co oznacza, iż nie ustała przyczyna jego zawieszenia. Powyższe okoliczności świadczą o tym, iż ziściła się przesłanka z powołanego powyżej art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. To z kolei dało podstawę organowi do wydania decyzji administracyjnej. Uprawniona też, zdaniem Sądu, była ocena organu, iż przedłużające się postępowanie karne i długotrwałe zawieszenie w czynnościach służbowych uniemożliwiające wykonywanie zadań przypisanych służbie przemawiają za zwolnieniem funkcjonariusza ze służby w Policji. Należy podkreślić, iż wystarczającą przesłanką do zastosowania powyższej podstawy zwolnieniowej jest pozostawanie funkcjonariusza w zawieszeniu w czynnościach służbowych powyżej 12 miesięcy, jeżeli nie ustały przyczyny zawieszenia. Bez znaczenia są więc przyczyny zawieszenia oraz skutek ich ustania. Wskazany przez skarżącego argument, iż nie ponosi on winy za przewlekłość toczącego się przeciwko niemu postępowania karnego nie może być podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji. Zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji nie jest sankcją za zachowanie skarżącego w toczącym się przeciwko niemu procesie karnym. Zwolnienie to jest uprawnieniem właściwego przełożonego związanym z przedłużającą się niemożnością pełnienia służby przez policjanta. Nie istnieje więc potrzeba badania, czy osoba zwalniana ponosi winę za przedłużający się okres zawieszenia w czynnościach służbowych. Możliwość zwolnienia funkcjonariusza ze służby na podstawie wyżej wskazanej podstawy prawnej nie przesądza o jego winie w zakresie zarzucanych mu przestępstw. Celem powyższej regulacji ustawowej jest bowiem zapewnienie przełożonym funkcjonariuszy Policji możliwości pełnego wykorzystania przyznanych podległym im jednostkom etatów, co w konsekwencji powinno prowadzić do maksymalnego wypełnienia nałożonych zadań wykonywanych przez Policję (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 424/09 - dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Również nadanie rozkazowi Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. rygoru natychmiastowej wykonalności zostało przez organ wystarczająco uzasadnione i spełnia wymogi przewidziane w art. 108 § 1 kpa. Bez wpływu na prawidłowość zaskarżonego rozkazu pozostawał fakt, że organ wcześniej zawiesił prowadzone wobec skarżącego postępowanie w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 tej ustawy do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania karnego. Należy podkreślić, iż omawiany przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji był przedmiotem badania przez Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt K 1/08 (Dz. U. z 2010 r. Nr 34, poz. 190) orzekł, iż jest on zgodny z Konstytucją. Reasumując, w rozpoznawanej sprawie zarówno Komendant Wojewódzki Policji w L., jak i Komendant Główny Policji dokonali wyczerpujących ustaleń i prawidłowo ocenili i uzasadnili, że w przypadku skarżącego zachodzi przesłanka uzasadniająca zwolnienie go ze służby w Policji. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.