II SA/Wa 556/14
WyrokWSA w Warszawie2015-01-08
Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Ewa Pisula-Dąbrowska, Andrzej Kołodziej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązek zwolnienia lokalu mieszkalnego przez żołnierza zawodowego i osoby z nim zamieszkujące, w związku z przydzieleniem żołnierzowi kolejnego lokalu, obejmuje również byłego małżonka żołnierza, który nadal zamieszkuje w poprzednim lokalu, mimo wygaśnięcia tytułu prawnego żołnierza do tego lokalu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązek zwolnienia lokalu mieszkalnego przez żołnierza zawodowego i osoby z nim zamieszkujące, w związku z otrzymaniem decyzji o prawie zamieszkiwania w kolejnym lokalu, obejmuje również byłego małżonka żołnierza, który nadal zamieszkuje w poprzednim lokalu. Prawo byłego małżonka do zamieszkiwania w lokalu wynikało z prawa żołnierza, a po wygaśnięciu tego prawa żołnierz traci prawo do dotychczas zajmowanego lokalu, a tym samym były małżonek nie może mieć więcej praw do lokalu niż beneficjent decyzji o przydziale kwatery. Dopóki lokal jest zamieszkiwany, Wojskowa Agencja Mieszkaniowa nie może nim swobodnie dysponować, co uzasadnia nałożenie obowiązku zwolnienia lokalu i uiszczenia opłat oraz odszkodowania na byłych małżonków.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (WAM) nakazującej A. W. i A. P. zwolnienie lokalu mieszkalnego i uiszczenie opłat oraz odszkodowania. A. W., żołnierz zawodowy, otrzymał decyzję o prawie zamieszkiwania w kolejnym lokalu, podczas gdy w poprzednim lokalu w J. zamieszkiwała jedynie jego była żona, A. P. Organy administracji uznały, że oboje są zobowiązani do zwolnienia lokalu i uiszczenia należności, mimo że A. W. twierdził, iż lokal opuścił i nie posiada do niego tytułu prawnego. Strony wniosły skargi do WSA, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi A. W. i A. P.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Andrzej Kołodziej (spr.), , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2015 r. sprawy ze skarg A. W. i A. P. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazania zwolnienia lokalu mieszkalnego oraz nakazania uiszczenia opłat za użytkowanie lokalu – oddala skargi –
Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. działając na podstawie art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. 2005 r. Nr 41 poz. 398 ze zm.) i art. 42 ust. 1 w związku z art. 41 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 6 i 8 wymienionej ustawy, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r., w związku z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) wydał w dniu [...] lutego 2013 r. decyzję nr [...] którą:
-orzekł o obowiązku zwolnienia przez A. W. oraz A. P. lokalu mieszkalnego położonego w J. przy ul. [...], w terminie 30 dni od dnia otrzymania niniejszej decyzji,
-nakazał uiszczenie solidarnie A. W. oraz A. P. oprócz opłat za używanie lokalu mieszkalnego położonego w J. przy ul. [...] i opłat pośrednich, odszkodowania w wysokości [...] zł, tj. 200% wartości należnych opłat za zajmowany lokal mieszkalny za okres od dnia [...] listopada 2010 r. do dnia [...] lutego 2013 r. w związku z nieopróżnieniem lokalu mieszkalnego,
- nakazał A. W. oraz A. P. uiszczanie solidarnie za każdy rozpoczęty miesiąc począwszy od dnia [...] marca 2013 r. do daty zwolnienia lokalu mieszkalnego oprócz opłat za używanie lokalu mieszkalnego i opłat pośrednich odszkodowania w kwocie 784,36 zł miesięcznie odpowiadającej 200% wartości należnych stawek za zajmowany lokal mieszkalny,
- ustalił, że w przypadku zmiany wysokości stawek opłat za używanie lokalu mieszkalnego kwota odszkodowania określona w pkt 3 będzie każdorazowo odpowiadała wartości 200 % należnych opłat za używanie lokalu mieszkalnego.
W przewidzianym do tego terminie A. W. oraz A. P. wnieśli odwołania od powyższej decyzji.
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r., Nr 206, poz. 1367 ze zm.) oraz art. 42 ust. 1 w związku z art. 41 ust. 1 pkt 3 i ust. 6 i 8 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r., i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 143) - zaskarżoną decyzję uchylił w punkcie 2 i 3 i nakazał A. W. oraz A. P. uiszczenie solidarnie oprócz opłat za używanie przedmiotowego lokalu mieszkalnego i opłat pośrednich, odszkodowania w wysokości [...] zł, tj. 200% wartości należnych opłat za zajmowany lokal mieszkalny za okres od dnia [...] listopada 2010 r. do dnia [...] grudnia 2013 r. w związku z nieopróżnieniem lokalu mieszkalnego, oraz nakazał A. W. oraz A. P. uiszczanie solidarnie za każdy rozpoczęty miesiąc począwszy od dnia [...] stycznia 2014 r. do daty zwolnienia lokalu mieszkalnego oprócz opłat za używanie lokalu w wysokości 214, 35 zł i opłat pośrednich w wysokości 179,31 zł, odszkodowania w kwocie 428,70 zł miesięcznie odpowiadającej 200% wartości należnych stawek za zajmowany lokal mieszkalny, w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że przedmiotowy lokal mieszkalny w J. przy ul. [...] został przydzielony A. W. jako osobna kwatera stała decyzją Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w J. nr [...] z dnia [...] sierpnia 1997 r. Przy ustalaniu powierzchni mieszkalnej lokalu uwzględniono A. W. oraz A. W. obecnie P. - ówczesną żonę żołnierza.
Wyrokiem Sądu Okręgowego Wydział [...] Cywilny w J. orzeczono rozwód związku małżeńskiego A. W. i A.W.
Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia przedmiotowego lokalu mieszkalnego w związku z otrzymaniem przez A. W. decyzji o prawie zamieszkiwania w kolejnym lokalu mieszkalnym znajdującym się w zasobie Wojskowej Agencji Mieszkaniowej.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że w omawianej sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r., bowiem A. W. otrzymał decyzję o prawie zamieszkiwania w kolejnym lokalu mieszkalnym i bezspornie po stronie A.W. i innych osób zamieszkujących w lokalu mieszkalnym w J. przy ul. [...] leży obowiązek jego zwolnienia.
Natomiast okoliczność, że w rzeczywistości w przedmiotowym lokalu mieszkalnym pozostała jedynie była żona żołnierza, nie stanowi podstawy do pominięcia w zobowiązaniu do zwolnienia tego lokalu A. W., bowiem dopóki lokal zamieszkiwany jest przez A. P., Wojskowa Agencja Mieszkaniowa nie może nim swobodnie dysponować.
Zdaniem organu prawo A. P. do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu wynikało z pozostawania w związku małżeńskim z A. W., który dysponował tytułem prawnym do lokalu. Prawo żołnierza do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym jest nierozerwalnie związane z faktem pełnienia służby wojskowej i stanowi realizację przysługującego żołnierzowi, a nie członkom jego rodziny, prawa do zakwaterowania.
Jak stanowi art. 41 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w przypadku nieopuszczenia lokalu mieszkalnego przez osoby, o których mowa w ust. 1-5, wraz z osobami wspólnie zamieszkującymi, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia tym osobom wezwania wydanego przez dyrektora oddziału regionalnego Agencji do opuszczenia lokalu mieszkalnego, Agencji przysługuje, oprócz opłat za używanie lokalu, opłat pośrednich, odszkodowanie w wysokości 200 % wartości opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc. W zakresie zapłaty odszkodowania, zgodnie z art. 41 ust. 8 stosuje się odpowiednio przepis art. 37a ust. 2 ww. ustawy, który nakłada na dyrektora oddziału regionalnego Agencji obowiązek wydania decyzji o opróżnieniu lokalu i o wysokości należnych opłat i odszkodowań.
Strony nie przekazały wskazanego lokalu, organ I instancji w zaskarżonej decyzji winien był zobowiązać strony do uiszczania opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz odszkodowania w wysokości 200 % wartości opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc, ze wskazaniem konkretnej daty powstania obowiązku, jak i kwoty odszkodowania za poszczególne miesiące, od kiedy odszkodowanie jest wymagalne i sposobu odpowiedzialności. Powyższe organ uczynił określając w sentencji zaskarżonej decyzji, że strony są zobowiązane, oprócz zwolnienia lokalu, również do uiszczenia solidarnie odszkodowania w wysokości [...] zł tj. 200% wartości opłat za używanie lokalu za okres od dnia [...] listopada 2010 r. do dnia [...] lutego 2013 r. w związku z nieopróżnieniem lokalu mieszkalnego. Jednak wobec upływu czasu od wydania zaskarżonej decyzji do wydania decyzji przez organ odwoławczy, należało uchylić decyzję organu I instancji w tym zakresie i orzec o aktualnej wysokości odszkodowania.
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej stwierdził, także że nie miał obowiązku dokonania rozkwaterowania byłych małżonków, bowiem mogli oni zamieszkiwać w przedmiotowym lokalu dopóki żołnierz dysponował tytułem prawnym do tego lokalu. Natomiast A. W. otrzymał decyzję przydziału kolejnego lokalu z zasobu Agencji, zatem jest zobowiązany zwolnić poprzednio zajmowany lokal, a była żona żołnierza nie może mieć więcej praw do tego lokalu niż żołnierz zawodowy.
W toku postępowania nie zostały również przedstawione żadne przesłanki dające podstawę do wyłączenia stron spod przymusowego wykwaterowania zgodnie z art. 45 ust. 3 ustawy. Wobec powyższego zdaniem organu, w stosunku do A. W. i A. P. ma zastosowanie tryb przymusowego wykwaterowania art. 45 ust. 1 i 2 w związku z art. 42 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.
Ponadto zdaniem organu A. P. jako osoba "wspólnie zamieszkująca" jest stroną postępowania w sprawie zwolnienia lokalu. Natomiast zwolnienie lokalu oznacza wydanie go właścicielowi mieszkania w stanie umożliwiającym swobodne nim władanie, wolnym od osób i rzeczy. Dopóki skarżący nie zwróci formalnie przydzielonego mu lokalu, kwaterą tą nie może dysponować Wojskowa Agencja Mieszkaniowa.
Pismem z dnia 12 marca 2014 r. A. P. wniosła skargę na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] stycznia 2014 roku, nr [...].
Skarżąca zarzuciła, że decyzja została wydana na podstawie błędnych ustaleń faktycznych, z naruszeniem lub rażącym naruszeniem prawa. Zarzuciła też błędne ustalenie, że nie przysługuje jej tytuł prawny do lokalu. Podniosła nieprzeprowadzenie dowodu z akt postępowania cywilnego Sądu Rejonowego w J.i Sądu Okręgowego w J. Zarzuciła ponadto niewłaściwą interpretację postanowienia Sądu Najwyższego oraz nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego co do tego, czy przedmiotowy lokal znajduje się w zasobach Agencji. Skarżąca zwróciła także uwagę na naruszenie przepisu art. 138 § 1 kpa i art. 139 kpa, wobec uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w zakresie punktów 2 i 3 oraz merytoryczne orzeczenie w tym zakresie, na niekorzyść skarżącej.
Również A. W. wniósł skargę na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w części dotyczącej nałożenia obowiązku wykwaterowania A. W. oraz naliczenia opłat pośrednich i odszkodowania wymienionych w pkt. 2, 3 i 4 tej decyzji.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
-art. 41 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r. w zw. z art. 80 kpa, art. 8 kpa przez nałożenie na stronę obowiązku uiszczenia odszkodowania w kwocie 16.260,56 zł w sytuacji, gdy w dniu [...] lipcu 2002 r. trwale opuścił lokal,
- art. 32 w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 12 ust. 2, art. 16 i 17 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP przez naruszenie zasady prawa żołnierza zawodowego do kwatery i art. 6 kpa poprzez nieprawidłowe definiowanie pojęcia "zwolnienie lokalu w stanie wolnym od osób",
- art. 6 kpa, art. 7 kpa, art. 77 kpa w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 1 , art. 12 ust. 2, art. 16 i art. 17 ww. ustawy poprzez prowadzenie postępowania w sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym w zakresie realizacji prawa do żołnierza do zwolnienia go z prawa do dotychczasowej kwatery.
Wobec powyższego wniósł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej nałożenia obowiązku wykwaterowania A. W. naliczenia opłat pośrednich i odszkodowania określonych w pkt. 2, 3 i 4 tej decyzji.
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o oddalenie skargi, stwierdzając że art. 41 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r., obowiązek zwolnienia dotychczasowego lokalu nakłada na żołnierza jak również osoby wspólnie zamieszkałe wobec wystąpienia faktu przydziału kolejnego lokalu żołnierzowi, a nie posiadania bądź nie posiadania tytułu prawnego do lokalu dotychczas zajmowanego. Organ podniósł, też że nie jest naruszeniem prawa aktualizacja przysługującego odszkodowania zważywszy na fakt, że jest ono pochodną opłat ulegających zmianie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skargi oceniane w świetle powyższych kryteriów nie zasługują na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że działając na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wspomnianej ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił połączyć do łącznego rozpoznania i łącznego rozstrzygnięcia sprawę o sygn. akt II SA/Wa 556/14 ze skargi A. W. oraz sprawę o sygn. II SA/Wa 557/14 ze skargi A. P. i prowadzić pod wspólną sygnaturą II SA/Wa 556/14.
Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w J. znajdujący się w zasobie Wojskowej Agencji Mieszkaniowej został przydzielony [...] A. W. jako osobna kwatera stała decyzją z dnia [...] sierpnia 1997 r. nr [...] Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w J. Przy ustalaniu powierzchni mieszkaniowej lokalu uwzględniono żołnierza oraz jego ówczesną żonę A. W. obecnie P.
Wyrokiem Sądu Okręgowego Wydział [...] Cywilny w J. z dnia [...] lutego 2003 r., sygn. akt [...] orzeczono rozwód związku małżeńskiego A. W. i A.W.
A. W. obecnie zajmuje kolejny lokal mieszkalny, znajdujący się w K. przy ul. [...] przydzielony na podstawie decyzji o prawie zamieszkiwania wydanej przez Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w K. z dnia [...] grudnia 2008 r. na czas pełnienia obowiązków służbowych na stanowisku Szefa Sekcji w jednostce Wojskowej Nr [...] w K.
W lokalu WAM w J. zamieszkuje jedynie A. P.
Podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 42 ust. 1 w związku z art. 41 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 6 i 8 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (t.j.: Dz. U. z 2005 r., Nr 41, poz. 398 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r.
W dniu 1 lipca 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 143), która przepisem art. 1 pkt 37 zmieniła dotychczasowy przepis art. 41 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, a przepisem art. 1 pkt 39 uchyliła dotychczasowy przepis art. 42. Jednakże zgodnie z art. 18 ust. 1 tej noweli do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy stosuje się przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu dotychczasowym. Ponieważ niniejsza sprawa została wszczęta przed dniem 1 lipca 2010 r., podlega rozpatrzeniu zgodnie z przepisami ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w tym art. 41, 42 i 37a w brzmieniu sprzed wskazanej wyżej nowelizacji.
Zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r., żołnierz służby stałej i osoby wspólnie z nim zamieszkujące są obowiązani przekazać do dyspozycji Agencji lokal mieszkalny, jeżeli żołnierz otrzymał decyzję o prawie zamieszkiwania w kolejnym lokalu mieszkalnym lub skorzystał z uprawnienia, o którym mowa w art. 24 ust. 6 tej ustawy. W takim stanie faktycznym zgodnie z art. 42 ust. 1 obowiązującym do 30 czerwca 2010 r. dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję o zwolnieniu lokalu, a na podstawie art. 41 ust. 6 i 8 w związku z art. 37a ust. 2 także o odszkodowaniu.
Skoro zatem A. W. otrzymał decyzję o prawie zamieszkiwania w kolejnym lokalu mieszkalnym będącym w dyspozycji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej to po stronie żołnierza i innych osób zamieszkujących w lokalu mieszkalnym w J. przy ul. [...] leży obowiązek jego zwolnienia.
Natomiast użyty w art. 41 cyt. ustawy zwrot "przekazać do dyspozycji Agencji lokal mieszkalny" należy rozumieć, jako przekazanie lokalu do dyspozycji właściciela, umożliwiający mu rozporządzanie tym lokalem np.: jego zbycie, wynajęcie lub oddanie go na innych zasadach we władanie, swobodnie wybranemu podmiotowi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1600/05).
A. W. opuścił lokal w J., nie ma tam również jego rzeczy, nie posiada także kluczy do mieszkania. Opisany stan faktyczny nie jest jednak równoznaczny z przekazaniem lokalu do dyspozycji WAM.
To że w rzeczywistości w przedmiotowym lokalu mieszkalnym w J. pozostaje jedynie była żona żołnierza, nie stanowi podstawy do pominięcia w zobowiązaniu do zwolnienia tego lokalu A. W. Istotne jest, że dopóki lokal zamieszkiwany jest przez A. P., Wojskowa Agencja Mieszkaniowa nie może nim swobodnie dysponować. Słusznie zatem Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej przyjął, że nie można uznać, że A.W. zwolnił lokal.
W niniejszej sprawie tytuł prawny do lokalu położonego w J. przy ul. [...] wynikał jedynie z racji pełnienia zawodowej służby wojskowej i przysługiwał tylko A. W. Natomiast prawo A.P. do zamieszkiwania w tym lokalu wynikało wyłącznie z pozostawania w związku małżeńskim z żołnierzem, który dysponował tytułem prawnym do lokalu. A. P. miała prawo do korzystania z lokalu mieszkalnego przydzielonego jej małżonkowi w związku z pełnieniem przez niego służby wojskowej.
Jednak byli małżonkowie mogli zamieszkiwać w przedmiotowym lokalu dopóki A.W. dysponował tytułem prawnym do lokalu. Jednak żołnierz zawodowy uzyskał tytuł prawny do kolejnego lokalu z zasobu Agencji, a w takim przypadku ma on obowiązek zwolnienia poprzednio zajmowanego lokalu. W momencie uzyskania tytułu prawnego do kolejnego lokalu żołnierz traci prawo do lokalu dotychczas zajmowanego.
Skoro prawa A. W. do lokalu znajdującego się w J. wygasły, nie można twierdzić, że była żona, która swoje prawa do lokalu wywodzi z racji powinowactwa z żołnierzem - posiada obecnie więcej praw niż sam beneficjent decyzji o przydziale kwatery.
Podkreślić, należy że także Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 23 lutego 2012 r. sygn. akt V CZ 117/11, orzekł że prawo do lokalu mogło przysługiwać, zgodnie z art. 28 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych w brzmieniu z dnia 24 lutego 2003 r. (z dnia orzeczenia rozwodu) w związku z art. 23 ust. 1 ustawy zmieniającej z dnia 16 kwietnia 2004 r. jedynie na czas zajmowania tej kwatery przez żołnierza.
Zdaniem Sądu - nie ma również podstaw do uznania zawartego w skardze zarzutu dotyczącego naruszenia art. 32 ww. ustawy zw. z art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 12 ust.2, art. 16 i 17 ww. ustawy o zakwaterowaniu poprzez nieprawidłowe definiowanie pojęcia "zwolnienie lokalu w stanie wolnym od osób i rzeczy".
Należy zgodzić się z Prezesem WAM, że zgodnie z art. 32 ww. ustawy przekazanie i zdanie lokalu mieszkalnego następuje protokołem sporządzanym przez przedstawiciela Agencji i osobę uprawnioną.
Przez pojęcie zwolnienia lokalu mieszkalnego należy rozumieć fizyczne opróżnienie z osób i rzeczy przy jednoczesnym potwierdzeniu tego w formie sporządzonego protokołu. Jedynie zatwierdzone stosownym protokołem opuszczenie mieszkania daje jego właścicielowi możliwość swobodnego nim władania. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2008 r. sygn. akt I OSK 1867/06). Dopóki żołnierz nie zwróci formalnie przydzielonego mu lokalu, kwaterą tą nie może dysponować Wojskowa Agencja Mieszkaniowa. Słuszne
jest zatem nałożenie na A. W. i A.P. solidarnie obowiązku zwolnienia lokalu oraz uiszczenia opłat i odszkodowania.
Zaznaczyć, należy że w ramach prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego nie mieści się kwestia rozliczeń między stronami A. W. i A. P. odnośnie poniesionych kosztów opłat i odszkodowania za zajmowany lokal. Strony postępowania mogą bowiem wytoczyć powództwo cywilne o zapłatę spełnionego względem wierzyciela świadczenia.
Zgodnie z art. 41 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w przypadku nieopuszczenia lokalu mieszkalnego przez osoby, o których mowa w ust. 1-5 tego przepisu, wraz z osobami wspólnie zamieszkującymi, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia tym osobom wezwania wydanego przez dyrektora oddziału regionalnego Agencji do opuszczenia lokalu mieszkalnego, Agencji przysługuje, oprócz opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich, odszkodowanie w wysokości 200 % wartości opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc. W zakresie zapłaty odszkodowania, zgodnie z art. 41 ust. 8 stosuje się odpowiednio przepis art. 37a ust. 2 ww. ustawy, który nakłada na dyrektora oddziału regionalnego Agencji obowiązek wydania decyzji o opróżnieniu lokalu i o wysokości należnych opłat i odszkodowań.
Wypełniając przesłanki art. 41 ust. 6 ww. ustawy Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. wezwał strony, do opuszczenia lokalu w J. w terminie 30 dni (zwrotne potwierdzenia odbioru wezwań znajdują się w aktach administracyjnych sprawy karty - 100 i 101).
Ponieważ strony nie przekazały wskazanego lokalu do dyspozycji, organ zmuszony był wydać decyzję w przedmiocie obowiązku zwolnienia lokalu mieszkalnego oraz nakazania stronom uiszczania opłat za używanie lokalu, opłat pośrednich i odszkodowania w wysokości 200 % wartości opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc, ze wskazaniem konkretnej daty powstania obowiązku, jak i kwoty odszkodowania za poszczególne miesiące, od kiedy odszkodowanie jest wymagalne.
Działając na tej samej podstawie Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej utrzymując decyzję organu I instancji w przedmiocie zwolnienia lokalu, z uwagi na upływ czasu od wydania decyzji z dnia [...] lutego 2013 r. obowiązany był uchylić tę decyzję w zakresie opłat i odszkodowania oraz orzec o ich aktualnym wymiarze.
W przedstawionym stanie sprawy jedynym przepisem szczególnym w stosunku do art. 42, jest art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r. określający podmioty wobec których nie stosuje się przymusowego wykwaterowania. Jednak ani A. W., ani A. P. nie przedstawili żadnego dokumentu potwierdzającego spełnienie przesłanek z art. 45 ust. 3 ww. ustawy. Również w trakcie prowadzonego przez organy postępowania wyjaśniającego nie stwierdzono, aby strony należały do osób w tych przepisach wskazanych.
Zatem w stosunku do A. W. i A. P. ma zastosowanie tryb przymusowego wykwaterowania zgodny z art. 45 ust. 1 i 2 w związku z art. 42 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.
Z treści przepisu art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2010 r. wynika, iż żołnierz służby stałej i osoby wspólnie z nim zamieszkujące są obowiązane przekazać do dyspozycji Agencji lokal mieszkalny, jeżeli żołnierz otrzymał decyzję o prawie zamieszkiwania w kolejnym lokalu mieszkalnym. Do A. P. byłej żony żołnierza odnosi się fragment cytowanej normy dotyczący "osób wspólnie zamieszkujących". Prawidłowo zatem organy administracji uznały zamieszkującą w lokalu byłą żonę żołnierza, za stronę postępowania w sprawie zwolnienia lokalu i uiszczenia opłat i odszkodowania.
Reasumując, podjęte w sprawie decyzje Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej zostały wydane na podstawie prawidłowo zastosowanych przepisów prawa materialnego, zaś postępowanie administracyjne zmierzające do ich wydania prowadzone było zgodnie z regułami określonymi w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło