II SA/Wa 564/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-09-11
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie uzupełniła wniosku zgodnie z wezwaniem organu, mimo że uiściła należny wpis sądowy?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku o stosowne oświadczenia i dokumenty, strona się do niego nie zastosowała, co uniemożliwiło rzetelną ocenę jej sytuacji finansowej. Fakt uiszczenia wpisu sądowego nie zwalnia strony z obowiązku wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca K. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uzasadniając go trudną sytuacją materialną rodziny. Wniosek został uznany za niewystarczający, w związku z czym skarżąca została wezwana do uzupełnienia go o dodatkowe dokumenty i oświadczenia. Mimo doręczenia wezwania i uiszczenia wpisu sądowego, skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie. W konsekwencji referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 11 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia z osób i rzeczy lokalu mieszkalnego postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy –
Skarżąca K. M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek uzasadniła tym, że wraz z trojgiem dzieci pozostaje na utrzymaniu męża. Mąż jest pracownikiem budowlanym i jego dochody w głównej mierze zależą od warunków atmosferycznych. Ponoszone koszty utrzymania rodziny oraz koszty związane z uczęszczaniem dzieci do szkoły nie pozwalają na poczynienie oszczędności. Skarżąca oświadczyła, że jest osobą bezrobotną ponieważ choruje na kręgosłup. Jedno z dzieci ma atopowe zapalenie skóry co powoduje duże wydatki na leki. Skarżąca opłaca też czynsz, energię elektryczną, gaz.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem oraz trojgiem dzieci (ur. w 1996 r., w 2001 r. oraz w 2006 r.), oraz że nie posiada żadnego majątku. Mąż Skarżącej z tytułu wynagrodzenia otrzymuje 1.500 – 1600 zł miesięcznie. Skarżąca natomiast otrzymuje zasiłek rodzinny na dzieci w kwocie 407 zł.
Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym na formularzu PPF, okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych Skarżąca została wezwana –w termie 7 dni – do: nadesłania dodatkowych dokumentów i oświadczeń obrazujących jej sytuację majątkową.
Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone Skarżącej 13 lipca 2015 r. (zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru k. 24 akt sądowych).
Do dnia dzisiejszego Skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie referendarza sądowego, uiściła natomiast należny w sprawie wpis sądowy (k. 25 akt sądowych).
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Prawo to może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 i 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika.
W niniejszej sprawie Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy
w zakresie częściowym, gdyż wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie, oświadczenia Skarżącej zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W związku z tym, w celu dokonania rzetelnej oceny sytuacji finansowej Skarżącej i jej rodziny, referendarz sądowy, na podstawie art. 255 P.p.s.a., wezwał ją do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia i dokumenty, m. in o zeznania podatkowe, wyciągi z rachunków bankowych, informacje o przyznanej pomocy społecznej oraz o miesięczne wydatki. Z tego obowiązku Skarżąca nie wywiązała się.
Brak jest zatem przekonywujących podstaw do stwierdzenia, że sytuacja, w której się znajduje wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., a tym samym uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05; postanowienie z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05; postanowienie z 8 sierpnia 2013 r., sygn. akt II FZ 321/13) prezentowany jest bowiem pogląd, iż o ile nieprzeprowadzenie postępowania uzupełniającego, co do rzeczywistego stanu majątkowego strony, w przypadku gdy okoliczności przedstawione we wniosku budzą jakiekolwiek wątpliwości, jest istotną wadą postępowania, o tyle uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uznać należy za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie.
Rozpoznając wniosek Skarżącej o przyznanie prawa pomocy należało wziąć również pod uwagę, że Skarżąca uiściła należny w sprawie wpis sądowy.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że nie zachodzą przesłanki
do zastosowania wobec Skarżącej instytucji prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło