II SA/Wa 576/11
WyrokWSA w Warszawie2011-06-16
Skład orzekający: Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej, Sławomir Antoniuk (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Straży Granicznej, który dokonał zmian w składzie komisji powypadkowej, przekraczając tym samym swoje uprawnienia, naruszył dyscyplinę służbową, nawet jeśli uważał swoje działania za zgodne z prawem lub służące interesom służby?Ratio decidendi
Funkcjonariusz Straży Granicznej, który dokonał zmian w składzie komisji powypadkowej, dopisując do niej osoby nieuprawnione, naruszył dyscyplinę służbową poprzez przekroczenie uprawnień, nawet jeśli uważał swoje działania za zgodne z prawem lub służące interesom służby. Zmiany w składzie komisji powypadkowej leżą wyłącznie w gestii kierownika jednostki organizacyjnej, a nie przewodniczącego lub członka komisji.Stan faktyczny
Funkcjonariusz Straży Granicznej, J.C., został obwiniony o naruszenie dyscypliny służbowej poprzez przekroczenie uprawnień przewodniczącego komisji powypadkowej, polegające na dopisaniu do składu komisji osób nieuprawnionych. Postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte, następnie zawieszone z uwagi na postępowanie karne, a potem podjęte. Po wydaniu orzeczenia przez Komendanta Oddziału SG, J.C. wniósł odwołanie, które zostało rozpatrzone przez Komendanta Głównego SG. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa, w tym niezgodne z prawem wyznaczanie go na przewodniczącego komisji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej, Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant Asystent sędziego Mateusz Rogala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi J.C. na orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia dyscyplinarnego - oddala skargę -
Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej (dalej SG) postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] wszczął przeciwko [...] SG J. C. – specjaliście – kontrolerowi zespołu służby granicznej grupy służby granicznej Placówki SG kat. II w [...], postępowanie dyscyplinarne. Wymieniony funkcjonariusz został obwiniony o to, że:
1) naruszył dyscyplinę służbową w sposób określony w art. 135 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.) w ten sposób, że w okresie od 22 grudnia 2008 r. do 10 kwietnia 2009 r. przekroczył uprawnienia przewodniczącego komisji powypadkowej w sprawie ujętej w rejestrze wypadków w służbie pod nr [...], tj. nie będąc uprawnionym dokonał zmiany w treści decyzji Komendanta [...] Oddziału SG z dnia [...] listopada 2008 r. w sprawie powołania komisji powypadkowej - dopisując do składu komisji [...], co było niezgodne z § 3 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 lipca 2005 r. w sprawie postępowania w razie wypadków pozostających w związku z pełnieniem służby w Policji (Dz. U. z 2005 r. Nr 136, poz. 1150) w zw. z art. 73 ustawy o Straży Granicznej;
2) naruszył dyscyplinę służbową w sposób określony w art. 135 ust. 2 pkt 4 ustawy o Straży Granicznej w ten sposób, że w okresie od 22 grudnia 2008 r. do 10 sierpnia 2009 r. przekroczył uprawnienia przewodniczącego komisji powypadkowej w sprawie ujętej w rejestrze wypadków w służbie pod nr [...], tj. nie będąc uprawnionym dokonał zmiany w treści decyzji Komendanta [...] Oddziału SG z dnia [...] listopada 2008 r. w sprawie powołania komisji powypadkowej - dopisując do składu komisji [...], co było niezgodne z § 3 ust. 3 pkt 3 powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 lipca 2005 r. w zw. z art. 73 ustawy o Straży Granicznej;
3) naruszył dyscyplinę służbową w sposób określony w art. 135 ust. 2 pkt 4 ustawy o Straży Granicznej w ten sposób, że w okresie od 24 kwietnia 2009 r. do 10 sierpnia 2009 r. przekroczył uprawnienia przewodniczącego komisji powypadkowej w sprawie ujętej w rejestrze wypadków w służbie pod nr [...], tj. nie będąc uprawnionym dokonał zmiany w treści decyzji Komendanta [...] Oddziału SG z dnia [...] kwietnia 2009 r. w sprawie powołania komisji powypadkowej - dopisując do składu komisji [...], co było niezgodne z § 3 ust. 3 pkt 3 ww. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 lipca 2005 r. w zw. z art. 73 ustawy o Straży Granicznej.
W związku z wszczęciem przeciwko ww. funkcjonariuszowi postępowania karnego o czyny z art. 270 § 1 k.k., o tożsamych zarzutach jak w prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym, w dniu [...] marca 2010 r. Komendant [...] Oddziału SG zawiesił postępowanie dyscyplinarne do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego.
Postanowieniem z dnia [...] września 2010 r., sygn. akt [...], Prokuratura Okręgowa w [...] umorzyła śledztwo w sprawie czynów popełnionych przez [...] SG J. C., z uwagi na ich znikomy stopień społecznej szkodliwości.
Mając na względzie powyższe, postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej podjął zawieszone w dniu [...] marca 2010 r. postępowanie dyscyplinarne.
Orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] Komendant [...] Oddziału SG:
w pkt I orzeczenia - w zakresie zarzutu 1, na podstawie art. 137 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej oraz § 24 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie prowadzenia postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 118, poz. 1015 ze zm.), umorzył postępowanie;
w pkt II orzeczenia – w zakresie zarzutu 2 i 3 uznał [...] SG J. C. winnym popełnienia zarzucanych mu czynów i za to, na podstawie art. 136 ust. 1 pkt 2 i art. 136b ust. 1 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej oraz § 25 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., wymierzył karę dyscyplinarną nagany.
Od powyższego orzeczenia dyscyplinarnego J. C. wniósł odwołanie, podnosząc, iż zebrane w sprawie dowody nie wskazują jednoznacznie, iż dopuścił się czynów określonych w treści postawionych zarzutów.
Komendant Główny SG orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 136b ust. 3 ustawy o Straży Granicznej, postanowił:
1) na podstawie § 33 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 24 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego (...), utrzymać w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji w przedmiocie umorzenia postępowania w części zarzutu określonego w punkcie 1,
2) na podstawie § 33 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 25 ust. 1a ww. rozporządzenia, uchylić zaskarżone orzeczenie w części zarzutów określonych w punkcie 2 i 3 i uznać go winnym tego, że:
a) naruszył dyscyplinę służbową w sposób określony w art. 135 ust. 2 pkt 4 ustawy o Straży Granicznej, w ten sposób, że w okresie od 19 lipca 2009 r. do 10 sierpnia 2009 r. przekroczył uprawnienia przewodniczącego komisji powypadkowej w sprawie ujętej w rejestrze wypadków w służbie pod nr [...], tj. nie będąc uprawnionym dokonał zmiany w treści decyzji Komendanta [...] Oddziału SG z dnia [...] listopada 2008 r. w sprawie powołania komisji powypadkowej - dopisując do składu komisji [...], co było niezgodne z § 3 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 lipca 2005 r. w sprawie postępowania w razie wypadków pozostających w związku z pełnieniem służby w Policji w zw. z art. 73 ustawy o Straży Granicznej;
b) naruszył dyscyplinę służbową w sposób określony w art. 135 ust. 2 pkt 4 ustawy o Straży Granicznej, w ten sposób, że w okresie od 19 lipca 2009 r. do 10 sierpnia 2009 r. przekroczył uprawnienia przewodniczącego komisji powypadkowej w sprawie ujętej w rejestrze wypadków w służbie pod nr [...], tj. nie będąc uprawnionym dokonał zmiany w treści decyzji Komendanta [...] Oddziału SG z dnia [...] kwietnia 2009 r. w sprawie powołania komisji powypadkowej - dopisując do składu komisji [...], co było niezgodne z § 3 ust. 3 pkt 3 powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 lipca 2005 r. w zw. z art. 73 ustawy o Straży Granicznej,
i na podstawie art. 136 ust. 1 pkt 1 i art. 136b ust. 1 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej oraz § 25 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. wymierzyć karę dyscyplinarną upomnienia,
oraz
na podstawie § 24 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., w części dotyczącej tego, że: - naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że w okresie od 22 grudnia 2008 r. do 18 lipca 2009 r. przekroczył uprawnienia przewodniczącego komisji powypadkowej w sprawie ujętej w rejestrze wypadków w służbie pod nr [...], tj. nie będąc uprawnionym dokonał zmiany w treści decyzji Komendanta [...] Oddziału SG z dnia [...] listopada 2008 r. w sprawie powołania komisji powypadkowej - dopisując do składu komisji [...],
- naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że w okresie od 24 kwietnia 2009 r. do 18 lipca 2009 r. przekroczył uprawnienia przewodniczącego komisji powypadkowej w sprawie ujętej w rejestrze wypadków w służbie pod nr [...], tj. nie będąc uprawnionym dokonał zmiany w treści decyzji Komendanta [...] Oddziału SG z dnia [...] kwietnia 2009 r. w sprawie powołania komisji powypadkowej - dopisując do składu komisji [...],
postępowanie dyscyplinarne umorzyć.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy podniósł, że z materiałów zgromadzonych w toku postępowania dyscyplinarnego wynika, iż [...] SG J. C. w okresie objętym zarzutami, tj. od dnia 22 grudnia 2008 r. do dnia 10 sierpnia 2009 r., pełnił służbę w [...] Oddziale SG na stanowisku specjalisty do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy. Zgodnie z pkt 10 zakresów obowiązków, z którymi obwiniony zapoznał się w dniach 20 października 2005 r., 20 października 2006 r. i 18 marca 2009 r., do jego obowiązków należało m.in. "udział w ustalaniu okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy i w służbie, w opracowywaniu wniosków wynikających z przeprowadzonego badania przyczyn i okoliczności tych wypadków, a także zachorowań na choroby zawodowe oraz kontrola realizacji tych wniosków". Zgodnie zaś z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 lipca 2005 r. w sprawie postępowania w razie wypadków pozostających w związku z pełnieniem służby w Policji, kierownik jednostki organizacyjnej Policji (odpowiednio SG), po otrzymaniu zawiadomienia o wypadku powołuje komisję powypadkową. W skład komisji wchodzą co najmniej 3 osoby, w tym: 1) jako przewodniczący – zastępca kierownika jednostki organizacyjnej Policji lub inna osoba wskazana przez niego; 2) jako członkowie – przedstawiciel komórki organizacyjnej do spraw bezpieczeństwa i higieny służby oraz przedstawiciel służby merytorycznie właściwy do oceny okoliczności i przyczyny wypadku.
Na podstawie materiałów zgromadzonych w sprawie ustalono, iż w dniu [...] listopada 2008 r. decyzją Komendanta [...] Oddziału SG została powołana komisja powypadkowa w celu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku [...] SG [...] (zarejestrowanego w rejestrze wypadków w służbie pod nr [...]). Z treści decyzji wynika, iż w skład komisji powypadkowej powołano [...] SG J. C. – jako przewodniczącego komisji oraz [...], [...] SG [...] i [...]. W dniu [...] listopada 2008 r. została powołana kolejna komisja powypadkowa w celu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku [...] SG [...] (zarejestrowanego w rejestrze wypadków w służbie pod nr [...]). Z treści tej decyzji wynika, iż w skład komisji powypadkowej powołano [...] SG J. C. – jako przewodniczącego komisji oraz [...], [...] SG [...] i [...].
W skład obydwu komisji powypadkowych wchodziła [...]. Jednakże analiza akt sprawy wykazała, że [...] nie mogła wchodzić w skład powołanych komisji powypadkowych z tego względu, że w tym czasie nie była jeszcze zatrudniona w [...] Oddziale SG. Została ona zatrudniona w [...] Oddziale SG na stanowisku specjalisty ds. bhp na umowę o pracę na czas nieokreślony od dnia 22 grudnia 2008 r., czyli po wydaniu przez Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej przedmiotowych decyzji. Fakt dopisania przez J. C. [...] do wymienionych decyzji został potwierdzony przez składające zeznania w charakterze świadków [...] i [...], a także przez samego obwinionego.
Ponadto w dniu [...] kwietnia 2009 r. decyzją Komendanta [...] Oddziału SG została powołana komisja powypadkowa w celu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku [...] SG [...] (zarejestrowanego w rejestrze wypadków w służbie pod nr [...]). W tym przypadku w skład komisji powołano [...] SG J. C. – jako przewodniczącego komisji, [...],[...] oraz [...], która nie została ujęta w protokole powypadkowym nr [...] dot. ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku [...] SG [...] sporządzonym przez członków komisji powypadkowej. Ustalono, iż ww. protokół został przedstawiony Komendantowi [...] Oddziału SG do zatwierdzenia w dniu 10 sierpnia 2009 r., tj. w dniu kiedy funkcjonariusze [...] rozpoczęli kontrolę doraźną w służbie bezpieczeństwa – higieny pracy w [...] Oddziale SG w [...]. Tym samym należało przyjąć, iż w dniu 10 sierpnia 2009 r. [...] SG J. C., z chwilą uzyskania informacji o konieczności przekazania zespołowi kontrolnemu sprawy nr [...], uwzględniając udział w sprawie [...], dopisał ją do składu komisji powypadkowej powołanej decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nie dopisał jej natomiast w protokole powypadkowym, gdyż nie był on już w jego posiadaniu. Obwiniony stwierdził, iż wiążącym dokumentem kończącym postępowanie powypadkowe był protokół powypadkowy, w którym wymieniony był skład komisji. Jednakże w protokole powypadkowym [...] nie była wymieniona.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji podniósł, iż w sprawach objętych zarzutami [...] SG J. C. został wyznaczony na przewodniczącego komisji powypadkowych decyzjami Komendanta [...] Oddziału SG. Taki tryb postępowania koresponduje z treścią § 3 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia z dnia 7 lipca 2005 r., zgodnie z którym po otrzymaniu zawiadomienia o wypadku kierownik jednostki organizacyjnej powołuje komisję powypadkową (w tym przewodniczącego). Przekonanie funkcjonariusza o wadliwości procedury powołania przewodniczącego komisji powypadkowych nie znajduje więc uzasadnienia. Z uwagi na hierarchiczną strukturę obowiązującą w SG oczywistym jest, że to komendant oddziału jest uprawniony do podejmowania wszelkich decyzji leżących w kompetencji swojego zastępcy. Zatem oddanie kwestii wskazywania przez zastępcę kierownika jednostki (zastępcę komendanta) osoby przewodniczącego komisji powypadkowej miało na celu odciążenie kierowników jednostek organizacyjnych. Zgromadzony zaś w toku postępowania materiał dowodowy potwierdza winę [...] SG J. C., co czyni zarzuty odwołania niezasadnymi.
Komendant Główny SG wskazał także, iż w świetle art. 137 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej, nie można wymierzyć funkcjonariuszowi kary dyscyplinarnej po upływie 1 roku od dnia popełnienia czynu. Zawieszenie postępowania dyscyplinarnego wstrzymuje bieg terminu, o którym mowa w ust. 2 (art. 137 ust. 2b ustawy o Straży Granicznej). W przedmiotowej zaś sprawie czyny zostały popełnione przez obwinionego w okresach: od dnia 22 grudnia 2008 r. do dnia 10 kwietnia 2009 r., od dnia 22 grudnia 2008 r. do dnia 10 sierpnia 2009 r. oraz od dnia 24 kwietnia 2009 r. do dnia 10 sierpnia 2009 r. Postępowanie dyscyplinarne wobec [...] SG J. C. pozostawało zawieszone w okresie od dnia 31 marca 2010 r. do dnia 13 października 2010 r. Postanowienie o zawieszeniu postępowania z dnia [...] marca 2010 r. obwiniony otrzymał w dniu 6 kwietnia 2010 r., a uprawomocniło się w dniu 10 kwietnia 2010 r. Przyjąć zatem należało, że okres zawieszenia wynosił 186 dni. Data końcowa popełnienia czynów przypadała na dzień 10 kwietnia 2009 r. i 10 sierpnia 2009 r. Uwzględniając zapis art. 137 ust. 2 ustawy pragmatycznej, datą właściwą do przyjęcia początku okresu, od którego powinien być liczony czas wstrzymania biegu okresu przedawnienia karalności – czas zawieszenia postępowania stał się dzień [...] stycznia 2010 r. (orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Głównego Straży Granicznej w niniejszej sprawie datowane jest na dzień [...] stycznia 2011 r. – rok przedawnienia karalności – [...] stycznia 2010 r.). Odejmując 186 dni od dnia [...] stycznia 2010 r. uzyskuje się datę początkową okresu, w którym ciągle istniała możliwość prawna wymierzenia kary dyscyplinarnej, tj. od dnia [...] lipca 2009 r.
W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, iż w zarzucie opisanym w punkcie 1 w całości nastąpiło przedawnienie karalności czynu. W tej sytuacji zasadnym było umorzenie postępowania dyscyplinarnego przez organ I instancji. W tym zakresie utrzymano w mocy zaskarżone orzeczenie. Natomiast w zarzutach określonych w punktach 2 i 3 okres popełnienia czynów, po uwzględnieniu okresu zawieszenia, obejmował okres od dnia 19 lipca 2009 r. do dnia 10 sierpnia 2009 r. Tym samym należało uchylić w części orzeczenie wydane w I instancji i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy. Możliwość taką bez konieczności ogłaszania obwinionemu zmiany zarzutu dawał przepis § 33 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 25 ust. 1a rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r.
W tym stanie rzeczy Komendant Główny SG stwierdził, że wina skarżącego nie budzi wątpliwości. Organ II instancji, wymierzając funkcjonariuszowi karę upomnienia wziął pod uwagę okres zaistnienia naruszenia dyscypliny służbowej, który na skutek przedawnienia uległ skróceniu. Kara wymierzona obwinionemu, zdaniem organu, jest współmierna do popełnionego czynu i uwzględnia jego skutki, okoliczności popełnienia oraz stopień zawinienia.
W części pozostałego okresu zarzutów 2 i 3, tj. od dnia 22 grudnia 2008 r. do dnia 18 lipca 2009 r. oraz od dnia 24 kwietnia 2009 r. do dnia 18 lipca 2009 r., postępowanie należało umorzyć wobec przedawnienia karalności czynów.
Orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Głównego SG z dnia [...] stycznia 2011 r. stało się przedmiotem skargi wniesionej przez J. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Domagając się uchylenia w całości zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego, ewentualnie stwierdzenia jego nieważności, skarżący zarzucił kwestionowanemu rozstrzygnięciu jego wydanie z:
1. naruszeniem art. 135 ust. 2 pkt 4 ustawy o Straży Granicznej, poprzez jego zastosowanie przy rozstrzyganiu sprawy, pomimo że nie zostały spełnione przesłanki naruszenia dyscypliny służbowej;
2. naruszeniem § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 lipca 2005 r. w sprawie postępowania w razie wypadków pozostających w związku z pełnieniem służby w Policji, poprzez wyznaczanie przez organ do pełnienia funkcji przewodniczącego komisji powypadkowej z naruszeniem prawa;
3. naruszeniem § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 września 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 1997 r. Nr 109, poz. 704 ze zm.), tj. wynikającej z niego zasady, iż służba bhp nie może być obciążana innymi zadaniami niż określone w rozporządzeniu;
4. naruszeniem art. 23711 § 1 i § 3 Kodeksu pracy, poprzez jego niezastosowanie – pełniący funkcje doradcze i kontrolne w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy pracownik służby bezpieczeństwa i higieny pracy nie może ponosić jakichkolwiek niekorzystnych dla niego następstw z powodu wykonywania zadań i uprawnień służby bhp;
5. naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, poprzez działanie organu wbrew zasadzie demokratycznego państwa prawnego, a także zasadzie działania organu państwa na podstawie i w granicach prawa oraz art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła m.in., iż organ zarzucił skarżącemu naruszenie dyscypliny służbowej w sposób określony w art. 135 ust. 2 pkt 4 ustawy o Straży Granicznej w ten sposób, że przekroczył on uprawnienia przewodniczącego komisji powypadkowej. Skoro jednak organ wyznaczał skarżącego do pełnienia funkcji przewodniczącego komisji powypadkowej, niezgodnie z zapisem § 5 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia (stanowisko zajmowane przez skarżącego, jak i zakres obowiązków, nie wskazywały, aby skarżący był uprawniony do sprawowania funkcji przewodniczącego komisji powypadkowej), to nie zostały spełnione przesłanki naruszenia dyscypliny służbowej i organ przy rozstrzyganiu sprawy nie mógł zastosować art. 135 ust. 2 pkt 4 powołanej ustawy.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny SG wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga J. C. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.), funkcjonariusz podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie dyscypliny służbowej, nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej, a zwłaszcza honoru, godności i dobrego imienia służby oraz w innych przypadkach określonych w ustawie.
Przepis art. 135 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy stanowi natomiast, iż naruszeniem dyscypliny służbowej jest m.in. niedopełnienie obowiązków służbowych lub przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa.
Skarżący J. C. w postępowaniu odwoławczym został uznany winnym niedopełnienia obowiązków służbowych polegających na tym, że w okresie od dnia 19 lipca 2009 r. do dnia 10 sierpnia 2010 r. przekroczył przysługujące mu uprawnienia i dokonał zmian w treści decyzji Komendanta [...] Oddziału SG z dnia [...] listopada 2008 r. w sprawie powołania komisji powypadkowej – dopisując do składu komisji [...] oraz decyzji tego Komendanta z dnia [...] kwietnia 2009 r. w sprawie powołania komisji powypadkowej – dopisując do składu komisji [...], co było niezgodne z § 3 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 lipca 2005 r. w sprawie postępowania w razie wypadków pozostających w związku z pełnieniem służby w Policji (Dz. U. Nr 136, poz. 1150) w zw. art. 73 ustawy o Straży Granicznej.
W ocenie Sądu, w świetle zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego, fakt popełnienia przez skarżącego przypisanego mu w orzeczeniu dyscyplinarnym czynu został wykazany w sposób niebudzący wątpliwości. Sam skarżący nie kwestionował ustaleń organu dyscyplinarnego w tym zakresie, a jedynie nie zgodził się z zasadnością przypisania mu winy w sytuacji, gdy działał w dobrej wierze, mając na względzie interes służby, a sam przełożony, jego zdaniem, nie przestrzegał przepisów bhp z zakresie ustalania przyczyn i okoliczności wypadków w służbie. Ponadto na rozprawie w dniu 16 czerwca 2011 r. skarżący przyznał, iż dopuścił się dopisania ww. osób do decyzji Komendanta [...] Oddziału SG powołujących komisje wypadkowe. Natomiast z przepisu § 3 ust. 3 pkt 3 powołanego rozporządzenia z dnia 7 lipca 2005 r. jednoznacznie wynika, iż to kierownik jednostki organizacyjnej powołuje komisję powypadkową. Zatem wszelkiego rodzaju zmiany w składzie komisji powypadkowej leżą w gestii kierownika jednostki organizacyjnej, nie zaś przewodniczącego tej komisji, czy też któregokolwiek z jej członków.
Zarzuty podnoszone przez skarżącego, dotyczące niezgodnego z prawem wyznaczania go do pełnienia funkcji przewodniczącego komisji powypadkowych, nie mogły mieć w niniejszej sprawie jakiegokolwiek znaczenia. Okoliczności wskazane przez stronę w skardze pozostają bowiem bez związku z zarzutami postawionymi skarżącemu w postępowaniu dyscyplinarnym i mogą ewentualnie stanowić przedmiot innego postępowania kontrolnego, czy dyscyplinarnego. Na marginesie należy wskazać, iż przepis § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 7 lipca 2005 r., regulujący kwestię przewodniczącego komisji powypadkowej, nie zastrzega tej funkcji tylko i wyłącznie do zastępcy kierowania jednostki organizacyjnej, ale zezwala Komendantowi jednostki organizacyjnej SG na wyznaczenie innej osoby do jej pełnienia. W świetle powyższego przepisu skarżący, jako specjalista od spraw bezpieczeństwa i higieny pracy, mógł zostać wyznaczony do kierowania zespołem powypadkowym. Niezależnie od tego, czy skarżący przewodniczył komisji powypadkowej, czy byłby tylko jej członkiem, nie był on uprawniony do zmiany składu tej komisji, a tym samym dokonania zmiany decyzji swego przełożonego.
Sąd nie dopatrzył się także naruszeń przepisów procesowych, co postulował w skardze skarżący. Organ odwoławczy, z uwagi na przedawnienie karalność przewinienia dyscyplinarnego (art. 137 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej), zasadnie zmodyfikował okres, za który skarżący ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną i umorzył postępowanie w tej części zarzutu 2 i 3 orzeczenia organu I instancji, za który nastąpiło przedawnienie wymierzenia kary dyscyplinarnej.
Wbrew zarzutom skargi, w świetle dowodów przedstawionych w postępowaniu dyscyplinarnym, Komendant Główny SG miał podstawy, aby stwierdzić, iż skarżący w okresie od dnia 19 lipca 2009 r. do dnia 10 sierpnia 2009 r. dwukrotnie dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej, co przejawiało się w dokonaniu nieuprawnionej zmiany treści decyzji przełożonego. Organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego, wyjaśnił szczegółowo w oparciu o jakie dowody ustalono stan faktyczny w sprawie, wskazał dlaczego uznał winę skarżącego za udowodnioną, odniósł się także do zarzutów odwołania. Wymierzona skarżącemu kara upomnienia jest najniższą w katalogu kar dyscyplinarnych przewidzianych w art. 136 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej. W ocenie Sądu, wymierzona kara jest współmierna do charakteru popełnionego czynu i stopnia zawinienia funkcjonariusza. Wymierzając tę najniższą z możliwych kar dyscyplinarnych organ uwzględnił dotychczasowy przebieg służby skarżącego oraz pobudki, którymi kierował się skarżący dokonując zmian w składzie komisji powypadkowych.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło