II SA/Wa 578/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Asesor WSA Sławomir Antoniuk, Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Agnieszka Kolasa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2007 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego - oddala skargę - Komendant [...] Policji decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 r., na podstawie art. 104 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej również kpa, oraz art. 97 ust. 5 oraz art. 95 ust. 3 pkt 3 i ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 7, poz. 58 ze zm.), orzekł o opróżnieniu lokalu funkcyjnego nr [...] przy ul. [...] w W. przez M. D. W uzasadnieniu wskazał, że mieszkanie to przydzielone zostało przez Komendę Główną Milicji Obywatelskiej L. W. – ówczesnemu pracownikowi [...] KGMO, jako mieszkanie pracownicze. Wymieniony mieszkanie objął w użytkowanie [...] 1952 r. na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego. Osobami uprawnionymi do wspólnego użytkowania byli: J. W. - żona funkcjonariusza oraz dzieci G. i M. W związku ze śmiercią w dniu [...] 2001 r. L. W., który był głównym najemcą i jedynym lokatorem mieszkania nr [...] przy ul. [...] w dniu [...] grudnia 2001 r. wezwano G. D. – córkę zmarłego, do rozliczenia się z lokalu funkcyjnego i przekazania kluczy dysponentowi lokalu. G. D. nie dopełniła obowiązku. Zawiadomiła jedynie, że klucze do lokalu posiada jej córka M. D. – wnuczka L. W. Orzekając o opróżnieniu lokalu mieszkalnego organ wskazał, że zgodnie z ustawą dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 7, poz. 58 ze zm.), przydział i opróżnienie mieszkań funkcyjnych następuje w formie decyzji administracyjnej. Wnosząc odwołanie od wymienionej decyzji i wskazując, że przez cały czas zamieszkiwania we wskazanym lokalu opiekowała się dziadkami, M. D. zawiadomiła jednocześnie, że w Sądzie Rejonowym [...] Wydział Cywilny sygn. akt [...], toczy się postępowanie, którego przedmiotem jest wejście w stosunek najmu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. Komendant Główny Policji postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r. zawiesił postępowanie w sprawie do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd. W związku z oddaleniem przez Sąd Rejonowy [...] Wydział Cywilny wyrokiem z dnia [...] grudnia 2002 r. sygn. akt [...] powództwa M. D. oraz oddaleniem apelacji powódki przez Sąd Okręgowy w W. [...] Wydział Cywilno-Odwoławczy wyrokiem z dnia [...] grudnia 2003 r. sygn. akt [...], organ postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r. (powinno być 2004 r.), podjął zawieszone postępowanie. Decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. Komendant Główny Policji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 97 ust. 5 oraz art. 95 ust. 3 pkt 3 i ust. 4 ustawy o Policji, a także § 7 ust. 1 pkt 8 i ust. 2 § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1469), utrzymał w mocy wymienioną wyżej decyzję Komendanta [...] Policji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Komendant Główny Policji wskazał, że zgodnie z art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1 ustawy, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego. Decyzję wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu – art. 95 ust. 4 ustawy o Policji. Szczegółowe zasady przydziału i opróżniania mieszkań pozostających w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji lub podległych mu organów regulują przepisy rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów. Przepis § 7 ust. 1 pkt 8 tego rozporządzenia stanowi, że opróżnienie lokalu mieszkalnego następuje w przypadku zajmowania tego lokalu przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego, a decyzja o opróżnieniu lokalu dotyczy wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu (§ 7 ust. 2 rozporządzenia). Organ stwierdził, iż bezsporne jest, że M. D. nigdy nie była osobą uprawnioną do przydziału lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji. Jednocześnie, Komenda [...] Policji, jako dysponent lokalu, nigdy nie wyraziła zgody na zamieszkiwanie zainteresowanej w przedmiotowym lokalu mieszkalnym. Nadto, M. D. nie była w nim zameldowana ani na pobyt stały ani czasowy, który mógłby potwierdzić fakt przebywania zainteresowanej w przedmiotowym mieszkaniu. Komendant Główny Policji wskazał, że Sąd Rejonowy [...] Wydział [...] Cywilny oddalił powództwo M. D. o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu wymienionego wyżej lokalu. Decyzja Komendanta Głównego Policji Nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. stała się przedmiotem skargi M. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wniosła o uchylenie wymienionej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Komendanta [...] Policji. Zarzuciła, że organ nie wskazał terminu, w którym ma nastąpić opróżnienie lokalu oraz nie wziął pod uwagę, że zamieszkiwała w nim przez 11 lat. W tym okresie opiekowała się dziadkami, aż do czasu ich śmierci. Organ wniósł o oddalenie skargi, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Dodatkowo jedynie, odnosząc się do zarzutu skargi podał, że przepisy prawa nie nakładają na organ obowiązku wskazania w decyzji administracyjnej daty opróżnienia lokalu mieszkalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzająca ją decyzja Komendanta [...] Policji odpowiadają bowiem prawu. W sprawie bezsporne jest, że lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w W., zajmowany przez M. D., był własnością gminy W., poprzednika prawnego [...] W., i pozostaje w dyspozycji Komendanta [...] Policji. Lokal ten, przydzielony w 1952 r. dziadkowi skarżącej – L. W., pracownikowi [...] Komendy [...], należy do mieszkań przeznaczonych dla policjantów. Cel przeznaczenia tego lokalu określony został wprost w art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji, zamieszczonym w rozdziale 8 ustawy "Mieszkania funkcjonariuszy Policji". Zgodnie z tym przepisem, na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, uzyskane w wyniku ich działalności inwestycyjnej albo od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, stanowiące własność gminy lub zakładów pracy, a także zwolnione przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Zgodnie z art. 95 ust. 3 pkt 3 wymienionej ustawy, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1 wydaje się, poza wypadkami wymienionymi w ust. 2 pkt 1-9, także w przypadku zajmowania tego lokalu mieszkalnego, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego. Decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu (art. 95 ust. 4 ustawy o Policji). Z akt postępowania administracyjnego wynika, iż Sąd Rejonowy [...] Wydział Cywilny po przeprowadzeniu postępowania z udziałem interwenienta ubocznego Skarbu Państwa Komendanta [...] Policji, wyrokiem z dnia 13 grudnia 2002 r. sygn. akt [...] oddalił powództwo M. D. o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu, przeciwko Miastu W. Urzędowi [...] W. Sąd Okręgowy w W. [...] Wydział Cywilno-Odwoławczy wyrokiem z dnia [...] grudnia 2003 r. sygn. akt [...], oddalił następnie apelację M. D. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ prawidłowo stwierdził, że M. D. nie dysponuje tytułem prawnym do wymienionego lokalu mieszkalnego. Brak jest podstaw do uznania, że uprawnienie takie wynika z wywodzonego przez skarżącą faktu zamieszkiwania w lokalu przydzielonym w 1952 r. jej dziadkowi i sprawowania nad nim opieki, a także prowadzenia wspólnie z nim i jego żoną gospodarstwa domowego. Należy nadmienić, iż zgodnie z art. 691 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. Kwestia wstąpienia w stosunek najmu stała się przedmiotem rozstrzygnięcia przez sąd powszechny w powołanych wyżej wyrokach. Nieuwzględnienie zatem przez organ, czy też nieodniesienie się w zaskarżonej decyzji do podnoszonej przez skarżącą okoliczności sprawowania opieki nad dziadkami i prowadzenia wspólnie z nimi gospodarstwa domowego, pozostaje bez wpływu na ustalenie istnienia tytułu prawnego do lokalu, a tym samym bez wpływu na wynik sprawy. Poza wspólnym zamieszkiwaniem z dziadkiem, skarżąca nie powołuje się natomiast na żadne inne okoliczności faktyczne i prawne, które mogłyby stanowić tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Podkreślenia wymaga, że lokal nr [...] przy ul. [...] w W. zajmowany obecnie przez M. D., pozostaje w dyspozycji Komendanta [...] Policji i w świetle przepisów ustawy o Policji należy do mieszkań przeznaczonych na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych policjantów, po spełnieniu przez nich określonych przesłanek. Brak jest natomiast podstaw prawnych do jego zajmowania przez skarżącą. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), a rozstrzygnięcie organu, w świetle ustalonego i niebudzącego wątpliwości stanu faktycznego, jest prawidłowe. W związku z zajmowaniem przez M. D. lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego, organ obowiązany był orzec o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Brak wskazania w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, w jakim terminie M. D. obowiązana jest opróżnić lokal mieszkalny, nie narusza prawa. Przedmiotowa decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego stała się bowiem wykonalna z chwilą doręczenia decyzji organu II instancji stronie tego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza jednocześnie, iż strona była skutecznie reprezentowana w postępowaniu sądowoadministracyjnym i nie była tym samym pozbawiona możności działania. W przypadku ustanowienia adwokata w ramach prawa pomocy i wyznaczenia adwokata przez Okręgową Radę Adwokacką oraz udokumentowania w aktach sprawy , który adwokat został wyznaczony a także zawiadomienia o tym strony, okoliczność ustanowienia pełnomocnika jest wystarczająco udokumentowana bez potrzeby dołączania do akt sprawy dokumentu pełnomocnictwa z podpisem strony (art. 37 ust. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 253 powołanej ustawy). Pogląd taki wyrażony został w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2005 r. sygn. akt II OZ 519/05 (nie publ.) i Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela ten pogląd. Nadto, Sąd wskazuje, że w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie przedłożono, na wezwanie skierowane do M. D., po wcześniejszych wezwaniach skierowanych w tym zakresie do pełnomocnika, kopię pełnomocnictwa udzielonego przez wymienioną wyznaczonemu przez Okręgową Radę Adwokacką w W. – adwokatowi R. D., do reprezentowania skarżącej w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie i Naczelnym Sądem Administracyjnym. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.