II SA/Wa 581/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Koziarski, Protokolant referent Joanna Mazur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2025 r. sprawy ze skargi J. G. i A. G. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] m.st. W. z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej oddala skargę `Uzasadnienie Przedmiotem zaskarżenia była uchwała, którą orzeczono o nieudzieleniu J.G. i A.G., zwanymi dalej "Wnioskodawcami", pomocy mieszkaniowej - zwana dalej "Uchwałą". W uzasadnieniu Uchwały wskazano: - Wnioskodawcy wystąpili o pomoc mieszkaniową (urodzeni odpowiednio w 1992 roku - stan cywilny żonaty – oraz w 1995 roku - stan cywilny mężatka), jako 2-osobowe gospodarstwo domowe; są małżeństwem od 2020 roku; wniosek uzupełniano - złożony kompletnie [...] sierpnia 2024 r., - zgodnie z § 4 w zw. z § 31 i § 32 uchwały nr XXII1/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz.Urz. Woj.Maz. poz. 14836 ze. zm.), zwanej dalej "uchwałą mieszkaniową", wniosek poddano analizie; ustalono, co następuje, - Wnioskodawcy mieszkają w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], zwanym dalej "Lokalem"; jego właścicielami są rodzice Wnioskodawcy; warunki mieszkaniowe potwierdzili właściciele Lokalu; składa się on z 2 pokoi, kuchni, łazienki z wc i przedpokoju; jego łączna powierzchnia użytkowa wynosi 45,1 m2 - w tym mieszkalna 26,1 m2; Wnioskodawcy oświadczyli, że w lokalu wykonano remont łazienki i jego powierzchnia mieszkalna mogła ulec zmianie; nie mają jednak dokumentów, które jasno wskazywałyby powierzchnię poszczególnych pomieszczeń; dokonali pomiaru pomieszczeń; na jego podstawie wskazano, że Lokal składa się z 2 pokoi (o powierzchniach 18,1 m2 oraz 8,56 m2), przedpokoju (o powierzchni 6,52 m2(, kuchni (o powierzchni 7,9 m2) i łazienki (o powierzchni 4,12 m2); na podstawie tych wyliczeń właściciele Lokalu oświadczyli, że powierzchnia mieszkalna to 26,66 m2; zgodnie z Ewidencją Gruntów, Budynków i Lokali m.st. Warszawy oraz księgą wieczystą Lokalu, składa się on z dwóch pokoi, kuchni, łazienki z wc i przedpokoju, a jego powierzchnia użytkowa wynosi 45,2 m2, - zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 2 uchwały mieszkaniowej, przez warunki zamieszkiwania, kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy, uznaje się sytuację, w której gospodarstwo domowe zamieszkuje w lokalu, którego łączna powierzchnia mieszkalna - w przypadku zamieszkiwania 4 osób - wynosi nie więcej niż 26 m2; w zajmowanym przez Wnioskodawców lokalu zamieszkują 4 osoby; nie jest więc spełnione kryterium metrażowe, o którym mowa w § 7 ust. 1 pkt 2 uchwały mieszkaniowej, - pod względem technicznym Lokal nadaje się do zamieszkiwania; wyposażono go we wszystkie niezbędne instalacje; wizja - przeprowadzona w Lokalu [...] kwietnia 2024 r. - potwierdziła warunki mieszkaniowe Wnioskodawców i fakt zamieszkiwania rodziny w Lokalu; nie potwierdziła jednak w Lokalu zagęszczenia, - zgodnie z § 32 ust. 1 pkt 1 uchwały mieszkaniowej, należy poddać szczegółowej analizie ocenę faktycznych warunków mieszkaniowych przeprowadzoną bezpośrednio w miejscu zamieszkiwania wnioskodawcy; zgodnie z § 32 ust. 8, w zw. z § 32 ust. 1 pkt. 1 uchwały mieszkaniowej, uzyskane w toku analizy informacje mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku do udzielenia pomocy mieszkaniowej, - w sprawie nie ma uzasadnionych przyczyn do wyłączenia obowiązujących w sprawie warunków zamieszkiwania - zgodnie z § 7 ust. 2 i 4 oraz § 8 uchwały mieszkaniowej, - rodzina Wnioskodawców utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę Wnioskodawcy na umowę zlecenie; Wnioskodawczyni pracowała również na umowę zlecenie - w maju 2023 roku; średni miesięczny dochód 2-osobowego gospodarstwa domowego Wnioskodawców to 2949,96 zł; nie przekracza więc wskazanego w § 5 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 1 uchwały mieszkaniowej, kryterium dochodowego do najmu socjalnego lokalu dla 2-osobowego gospodarstwa domowego (kwoty 3 111,48 zł); kryterium dochodowe do najmu lokalu na czas nieoznaczony dla 2-osobowego gospodarstwa domowego, wskazane w § 5 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 2 uchwały mieszkaniowej, wynosi 7 467,55 zł; zgodnie z § 5 ust. 3 wskazanego aktu o formie udzielenia pomocy mieszkaniowej decyduje wysokość dochodu gospodarstwa domowego, - zgodnie z zaświadczeniem lekarskim z [...] listopada 2023 r. u Wnioskodawczyni rozpoznano [...]; jest po dwóch operacjach i w trakcie diagnostyki zmiany w lewej piersi; ojciec Wnioskodawcy – z którym mieszkają Wnioskodawcy - przeszedł ostre zapalenie trzustki, ma nadciśnienie i jaskrę obuoczną, przerost gruczołu krokowego, zespół cieśni nadgarstka, napadowe zawroty głowy z wymiotami - powinien mieć swobodny dostęp do toalety (tak: zaświadczenie lekarskie z [...] czerwca 2024 r.); osoby te nie mają wydanych orzeczeń o stopniu niepełnosprawności lub równoważnych dokumentów; Wnioskodawczyni oświadczyła, że wspólne mieszkanie z teściami powoduje u niej dyskomfort; potrzebuje bowiem sama więcej czasu na toaletę - z uwagi na swoją chorobę; nie zawsze ma zaś takie możliwości; dzieli bowiem toaletę z teściami, którzy również – z uwagi na schorzenia - potrzebują swobodnego dostępu do toalety, - biorąc pod uwagę powyższe schorzenia i brak szczegółowych informacji na temat, jakie są rzeczywiste potrzeby wyżej wymienionych osób i z czego tak naprawdę wynikają oraz, jaki ma to związek z warunkami mieszkaniowymi i realnym funkcjonowaniem rodziny, a także strukturę Lokalu i panujące w tam warunki mieszkaniowe, a także strukturę i pokrewieństwo rodziny – nie ma w sprawie uzasadnionych przyczyn do wyłączenia, obowiązujących w sprawie warunków zamieszkiwania - zgodnie z § 7 ust. 2 i ust. 4 i § 8 uchwały mieszkaniowej, - z przeprowadzonej analizy wynika, że Wnioskodawcy nie spełniają warunków do zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej z powodu: - dobrych warunków mieszkaniowych w miejscu zamieszkania (§ 7 ust. 1 pkt 2), - dodatkowych informacji, uzyskanych w toku analizy wniosku (§ 32 ust. 8 w zw. z ust. 1 pkt 1) – co do oceny faktycznych warunków mieszkaniowych. W skardze wniesiono o stwierdzenie nieważności Uchwały – zarzucono niewyjaśnienie okoliczności faktycznych, istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy oraz brak analizy zebranego materiału z należytą starannością. W uzasadnieniu zarzucono, że - rozpoznając sprawę - pominięto jej istotne okoliczności faktyczne. Wnioskodawcy prowadzą mianowicie w istocie odrębne - wobec teściów gospodarstwo domowe - w kwestii spożywania posiłków, prania i innych czynności codziennych. Przebywają faktycznie jedynie w udostępnionym im niewielkim pokoju (powierzchnia 8,58 m2) - mogą tylko z niego korzystać. W związku z ich zamieszkiwaniem u teściów występuje wiele konfliktów - także wobec przypadłości zdrowotnych Wnioskodawczyni i jej teścia. Do skargi przedłożono dokument z zaleceniami lekarskimi - w związku z operacją Wnioskodawczyni (kopia karty informacyjnej z leczenia szpitalnego z operacji [...] października 2024 r.) oraz inne - obrazujące stan zdrowia - opatrzone datą po wydaniu kwestionowanej Uchwały. Przemawiają one - zdaniem Wnioskodawców - przeciw uznaniu, jakoby warunki mieszkaniowe były zadowalające wobec jednej łazienki z wc. Podnoszono też, że Wnioskodawcy są młodym małżeństwem. Niewielki zaś metraż, gdzie zamieszkują, stanowi przeszkodę dla posiadania dziecka - co jest ich intencją. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. W trakcie rozprawy (k. 87 akt) Wnioskodawczyni podnosiła, że sytuacja mieszkaniowa z czasem - w związku ze stanem zdrowia teścia - pogarsza się. Teściowie zgłaszają coraz więcej zastrzeżeń, dotyczących utrudnienia we wspólnym zamieszkiwaniu. Teść przebywał w ostatnim czasie dwukrotnie w szpitalu. Sytuacja jest bardzo trudna. Także w odniesieniu do Wnioskodawczyni i jej męża zamieszkiwanie w istocie w jednym małym pokoju uniemożliwia normalne funkcjonowanie. Sąd zważył, co następuje: Skargę jako niezasadną oddalono. W sprawie w istocie nie są sporne jej kluczowe okoliczności faktyczne. Wobec nich słusznie skonstatowano brak spełnienia przez Wnioskodawców warunku uzyskania pomocy mieszkaniowej. Wobec szczegółowego zreferowania uzasadnienia Uchwały, gdzie organ trafnie przywołał wszelkie ważkie okoliczności faktyczne jak i uwarunkowania prawne sprawy, ponowne przytaczanie jego argumentacji byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje ją za własną. Odnosząc się do zarzutów skargi należy jedynie dodać co następuje. Podkreślenia wymaga, że choć w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), to postępowanie z zakresu uzyskania pomocy gminy w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych powinno być prowadzone z uwzględnieniem m.in. zasady prawdy obiektywnej oraz właściwego wyważenia interesu społecznego i indywidualnego jednostki. Zasady te mają zastosowanie do wszelkiego działania organów państwa w sferze stosunków publicznoprawnych i mogą być wywiedzione wprost z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, z którego wynika obowiązek działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa (tak: wyrok NSA o sygn. akt I OSK 2025/15, dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"). Przy rozpatrywaniu sprawy obowiązkiem organu jest zatem uwzględnienie i wszechstronne rozważenie wszystkich okoliczności, które mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie. W sprawie niniejszej organ obowiązek ten należycie wypełnił. Dokonał wystarczających ustaleń faktycznych i dostatecznie rozważył cały materiał dowodowy, niezbędny do podjęcia uchwały w sprawie udzielenia pomocy mieszkaniowej. Organowi nie można zarzucić naruszenia prawa procesowego, nie naruszono również przepisów prawa materialnego. Negatywną przesłankę rozpoznania wniosku stanowiło niespełnianie przez Wnioskodawców warunku, opartego na kryterium minimalnego metrażu, przypadającego na osobę, poniżej którego - aktem prawa lokalnego (tu uchwała mieszkaniowa) – określono, kiedy warunki mieszkaniowe uznaje się za zaspokojone. Co istotne prawodawca - przypisami rangi ustawowej - przesądził, że to radzie gminy przysługuje uprawnienie dla określenia warunków udzielania pomocy mieszkaniowej, w kontekście metrażu – tzn. kiedy warunki mieszkaniowe uważa się za niezaspokojone (tak art. 21 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 3 pkt 2 powołanego aktu). W rozpatrywanej sprawie mimo, że - co do szczegółów powierzchni lokalu organ posługuje się nieznacznie odmiennymi danymi - jest poza sporym przekroczenie normatywu, przewidzianego dla zamieszkiwania czterech spokrewnionych osób - to 26 m2 (tak § 7 ust. 1 pkt uchwały mieszkaniowej – 14+2x6 m2). Z woli prawodawcy lokalnego - któremu przypisano uprawnienie dla określania wymagań metrażowych, gdy niezbędna jest pomoc mieszkaniowa - co do osób spokrewnionych powierzchnię użytkową lokalu odnosi się do całej rodziny - niezależnie od przyjętych zasad faktycznego korzystania z pomieszczeń. Wyjątek od tej reguły dotyczy tylko przypadku zajmowania pokoju przez osobę niespokrewnioną - tak § 7 ust. 3 uchwały mieszkaniowej. Co bezsporne w rozpoznawanej sprawie, przewidziana tym przepisem sytuacja nie występuje. Organ nie uchybił także powinności rozpoznania sprawy w kontekście wyjątku, przewidzianego w § 7 ust. 4 uchwały mieszkaniowej - znajdowania się przez wnioskodawcę - w związku z warunkami mieszkaniowymi – w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej. Znalazło to wyraz w treści uzasadnienia Uchwały. Wskazano tam, że nie zachodzą szczególne - przewidziane w danym przepisie - okoliczności, przywołując również formułowaną przez Wnioskodawców argumentację. Należy mieć przy tym na uwadze, że zastosowanie przewidzianego daną regulacją wyjątku ma charakter uznaniowy (tak: użycie wyrazu "może"). Nie sposób uznać, aby właściwy organ wykroczył w danym przypadku poza granice uznaniowości. Nie kwestionował wszak w sprawie, że wspólne zamieszkiwanie młodego małżeństwa z teściami, gdy zajmuje ono mniejszy pokój, może wiązać się z określonymi trudnościami - także w kontekście sygnalizowanych dolegliwości zdrowotnych. Wspólne zamieszkiwanie rodziny - tu rodziców z synem i jego żoną – w niewielkim mieszkaniu może przy tym niewątpliwie wiązać się z szeregiem trudności – także w kontekście zamiaru posiadania potomstwa przez młode małżeństwo. Organ nie jest jednak zobligowany kwalifikować takiego przypadku, jako znajdowania się przez Wnioskodawców - w związku z warunkami mieszkaniowymi – w wyjątkowo trudnej sytuacji rodzinnej lub społecznej. Także w kontekście przywoływanych problemów zdrowotnych należy wskazać, że przedkładana przez Wnioskodawczynię dokumentacja potwierdza występowanie u niej poważnych dolegliwości - w tym o charakterze pooperacyjnym. Mogą one wprawdzie – wobec chorób teścia - utrudniać korzystanie z lokalu, gdzie znajduje się jedna toaleta. Mają jednak charakter przejściowy (pooperacyjne). Bieżące, nawet istotne dolegliwości nie muszą stanowić przesłanki udzielenia pomocy mieszkaniowej - na czas choroby, leczenia. Stanowi ona bowiem w istocie instytucję o charakterze długookresowym. Pomoc - znajdującym się przejściowo w szczególnie trudnej sytuacji - osobom stanowi odrębny obszar świadczenia wsparcia przez organy samorządu terytorialnego – w ramach pomocy społecznej. Nie sposób oczywiście wykluczyć, że w przyszłości stan zdrowia osób zamieszkujących Lokal będzie taki, że zasadnym będzie potwierdzenie ich niepełnosprawności - jako przypadłości o charakterze długotrwałym bądź stałym. Nie miało to jednak miejsca na obecnym etapie sprawy. Sygnalizowane w skardze oraz na rozprawie okoliczności - co do dalszego pogarszania się stanu zdrowia mieszkańców Lokalu (w tym załączona dokumentacja medyczna datowana po dniu wydania Uchwały) - nie mogły być przedmiotem rozważań Sądu, w kontekście oceny legalności skarżonego aktu. Mogą mieć ewentualnie znaczenie w razie złożenia ponownego wniosku. Wobec wskazanych uwarunkowań Sąd nie dopatrzył się - w świetle zarzutów skargi ani też z urzędu - wadliwości skarżonego aktu która mogłaby skutkować wyeliminowaniem go z obrotu prawnego. Skargę więc oddalono. Z przytoczonych wyżej przyczyn - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - orzeczono jak w sentencji wyroku.