II SA/Wa 598/07
WyrokWSA w Warszawie2007-06-15
Skład orzekający: Bronisław Szydło, Jacek Fronczyk, Andrzej Kołodziej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, odmawiając przyznania świadczenia w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, naruszył prawo materialne lub przepisy postępowania administracyjnego, uznając, że małoletnia córka skarżącej posiada niezbędne środki utrzymania?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy, lecz kontroluje legalność decyzji administracyjnej. W niniejszej sprawie Prezes ZUS, odmawiając przyznania świadczenia w drodze wyjątku, nie naruszył prawa materialnego ani przepisów postępowania administracyjnego. Decyzja o przyznaniu świadczenia w drodze wyjątku ma charakter uznaniowy, a sąd może badać jedynie, czy nie nosi cech dowolności. W ocenie sądu, decyzje organu nie nosiły cech dowolności, a skarżąca nie wykazała spełnienia wszystkich przesłanek określonych w art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.Stan faktyczny
Skarżąca K. W. wniosła o uchylenie decyzji Prezesa ZUS odmawiającej przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku dla jej małoletniej córki A. J. po zmarłym ojcu. Organ odmówił przyznania świadczenia, uznając, że małoletnia posiada niezbędne środki utrzymania. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz nieuwzględnienie faktu bezrobotności ojca przed śmiercią. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło (spr.), Sędziowie WSA Jacek Fronczyk, Andrzej Kołodziej, Protokolant Mateusz Rogala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] stycznia 2007 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 z późn. zm.), którą odmówił K. W. przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku dla jej małoletniej córki A. (ur. [...] stycznia 1992 r.), po zmarłym [...] lipca 2005 r., w wieku 55 lat, ojcu dziecka, J. J. W uzasadnieniu podał, że niespełnione zostały wszystkie przesłanki wymienione w powołanym art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, uzasadniające przyznanie świadczenia w drodze wyjątku, bowiem nieletnia A. J. posiada niezbędne środki utrzymania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. W. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej na w mocy decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r., zarzucając naruszenie art. 83 ust. 1 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z FUS, poprzez przyjęcie, że nieletnia A. J. posiada niezbędne środki utrzymania, a ponadto stwierdzenie, że bez z nauczenia dla wyniku rozstrzygnięcia sprawy jest fakt pozostawania bezpośrednio przed śmiercią przez ojca małoletniej bezrobotnym, bez prawa do zasiłku.
W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, powołując się na ustalony stan faktyczny i prawny, wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej.
Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodność z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Rozpatrując skargę K. W. pod tym kątem, Sąd stwierdził, że Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, podejmując zaskarżone decyzje o odmowie przyznania skarżącej prawa do świadczenia w drodze wyjątku, nie dopuścił się naruszenia prawa materialnego, względnie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Odmawiając przyznania skarżącej prawa do świadczenia w drodze wyjątku, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, powołał się na przepis art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 161, poz. 118 z późn. zm.), przewidujący możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku osobie, która spełnia wszystkie warunki w tym przepisie powołane.
Z użytego w tym przepisie sformułowania "może przyznać" wynika, że podejmowane na tej podstawie decyzje mają charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ decyzyjny posiada swobodę działania i możliwości wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy. Do oceny Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych należało zatem podjęcie decyzji o odmowie skarżącej prawa do świadczenia w drodze wyjątku.
Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest ograniczona. Nie obejmuje ona bowiem celowości zaskarżonej decyzji. Sąd może zatem tylko badać, czy decyzja nie nosi cech dowolności, a więc, czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowody i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy.
W ocenie Sądu, decyzjom Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie można przypisać przekroczenia granic uznania administracyjnego.
Z uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wynika, że obecny dochód skarżącej, to emerytura w wysokości [...] zł brutto, co oznacza dochód na osobę w jej rodzinie [...] zł brutto, co nie wskazuje na brak niezbędnych środków utrzymania.
Sąd podzielił także słuszność stanowiska organu, w którym ten twierdzi, że rejestracja ojca małoletniej córki skarżącej, J. J. w charakterze bezrobotnego i jego aktywność w poszukiwaniu pracy, przejawiające się w comiesięcznym zgłaszaniu się do urzędu pracy, nie stanowi okoliczności szczególnych w rozumieniu art. 83 ust. 1 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
W ocenie Sądu, przy podejmowaniu zaskarżonych decyzji, nie doszło także do naruszenia przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przepisów postępowania administracyjnego.
Przy podejmowaniu decyzji, Prezes ZUS przestrzegał zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.), a więc podejmował wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wyczerpująco informował stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Wreszcie, w sposób wyczerpujący zebrał, rozpatrzył i ocenił cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i 80 k.p.a.) oraz uzasadnił swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a.
Rozpoznanie wniosku skarżącej nastąpiło na podstawie art. 83 ust. 1 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z FUS i wymagało wykazania spełnienia wszystkich przesłanek określonych w tym przepisie. Skoro więc skarżąca nie spełnia wymienionych w tym przepisie warunków, to decyzja odmawiająca przyznania prawa do tego świadczenia, na rzecz małoletniej córki A., nie narusza prawa.
Z tych względów, na mocy art. 132 i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło