II SA/Wa 600/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło, Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Małgorzata Płodzicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2006 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienie lokalu mieszkalnego; oddala skargę. Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 128 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 95 ust. 3 pkt 3, i ust. 4, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58, z późn. zm.) oraz § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. nr 105, poz. 884), Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. nakazującą J. B. opróżnienie lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w O. wraz z wszystkimi osobami zamieszkałymi w tym lokalu, bez prawa do lokalu zamiennego. Organ ustalił, iż przedmiotowy lokal stanowi własność Gminy Miasta O. i pozostaje w dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. J. B. zamieszkuje w niniejszym lokalu bez tytułu prawnego, był w nim zameldowany w latach 1952 – 1972. Przedmiotowy lokal został przyznany w 1952 r. ojcu J. B. – M. B., który był funkcjonariuszem [...] i uzyskał stosowny przydział tego lokalu uzwględniajacy wśród osób uprawnionych do zamieszkania żonę i dzieci. Po śmierci M. B. lokal użytkowała jego żona, matka J. B. – J. B., która zmarła w [...] 2005 r. J. B. w latach 1978 – 2004 mieszkał we własnym lokalu – spółdzielcze mieszkanie własnościowe, który nabył wraz ze swoją żoną na prawach własności ustawowej. W dniu [...] grudnia 2004 r. J. B. zameldował się w przedmiotowym lokalu bez zgody dysponenta (Komendanta Wojewódzkiego Policji w O.). Z dowodów zgromadzonych w sprawie wynika, że Pan J. B. nie jest i nigdy nie był policjantem, w związku z czym nie mógł uzyskać prawa do emerytury lub renty policyjnej. Zainteresowany nie nabył również uprawnień do policyjnej renty rodzinnej po śmierci ojca - emeryta wojskowego. W związku z powyższym Panu J. B. nie przysługuje na podstawie art. 88 ust.1 ustawy o Policji prawo do przydziału lokalu mieszkalnego pozostającego w zasobach organów Policji. Ponadto, art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz.67) stanowi, że prawo do lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji lub podległych mu organów, po zmarłych emerytach lub rencistach, przysługuje tym członkom rodzin, którzy nabyli uprawnienia do policyjnej renty rodzinnej. Organ stwierdził, że J. B. nie posiadał samodzielnego prawa do lokalu z zasobów resortu spraw wewnętrznych i administracji, a po śmierci ojca również go nie nabył. Zainteresowany jako dziecko funkcjonariusza, posiadał jedynie prawo do zamieszkiwania w lokalu przy ul. [...] w O. Zgodnie z art. 95 ust. 3 pkt. 3 ustawy o Policji, w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1 ustawy, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego, wydaje się decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Natomiast w myśl art. 95 ust. 4 ustawy "decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu ". Obowiązujące od dnia 30 czerwca 2005 r. rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2005 r. Nr 105,poz. 884) wprawdzie nie uwzględnia katalogu przesłanek, których wystąpienie uzasadnia wydanie decyzji nakazującej opróżnienie lokalu mieszkalnego, to istnieją podstawy do merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ II instancji, albowiem podstawą prawną są przepisy rangi ustawowej, tj. art. 95 ust. 3 pkt. 3 i art. 95 ust. 4 ustawy pragmatycznej. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wnosił o jej uchylenie. Wskazywał, że w przedmiotowym lokalu mieszka wraz z synem i nie ma gdzie się wyprowadzić, jest osoba bezrobotną. Podnosił, że okoliczności te w ogóle nie zostały rozpatrywane przez organ. Nadto, jego zdaniem sam organ uniemożliwił mu uzyskanie prawa do lokalu, albowiem uporczywie, od kilku lat, odmawiał matce skarżącego – J. B. wykupienia tego lokalu, o co wielokrotnie się starała. Jednocześnie skarżący zarzucał nierówne traktowanie jego matki w porównaniu z innymi osobami uprawnionymi do wykupu lokali, albowiem organ udzielił zgody na wykup podobnego lokalu w sąsiednim domu. Nadto, wcześniej w odwołaniu od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w O., wskazywał, że zbył przypadające mu udziały do spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu na rzecz swojej córki (umowa notarialna), a zatem nie posiada prawa do innego lokalu. Poza tym w lokalu spółdzielczym i tak nie mógł zamieszkiwać z uwagi na rozkład swojego małżeństwa. Skarżący, działając już przez pełnomocnika, w piśmie które wpłynęło do Sądu w dniu 20 czerwca 2006 r., wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, albowiem organ nie był władny wydawać decyzji o opróżnieniu lokalu przez J. B. i jego syna, zaś w sprawie opróżnienia lokalu właściwy jest jedynie sąd powszechny, orzekający w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gmin i o zmianie Kodeksu Cywilnego. Na poparcie swoich twierdzeń przywołał treść orzeczeń Sądu Najwyższego to jest uchwały z dnia 25 maja 1995 r. w sprawie sygn. akt IICZP 68/95 i uchwały z dnia 15 listopada 1979 r., sygn. akt III CZP 25/79. Wskazywał także na fakt, że po śmierci M. B. w 1990 r. prawo wstąpienia w stosunek najmu przysługiwało jego żonie – J. B., a z kolei po jej śmierci – skarżącemu. Dodatkowo wskazywał, iż na cywilny charakter sporu wskazuje także fakt zameldowania skarżącego w dniu [...] grudnia 2004 r. w przedmiotowym lokalu. Komendant Główny Policji, w odpowiedzi na skargę, wnosił o jej oddalenie, przywołując argumentacje zawartą w uzasadnieniu swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. są prawidłowe i zgodne z prawem. Po pierwsze skarżący nie posiada tytułu do zamieszkiwania w niniejszym lokalu, albowiem nie posiada takiego tytułu w rozumieniu przepisów ustawy o Policji, a z uwagi na oddanie tego lokalu do dyspozycji Policji, jedynie taki tytuł prawny jest w niniejszej sprawie istotny – niniejsza okoliczność jest w zasadzie bezsporna w sprawie. Trudno także przyznać skarżącemu prawo do wstąpienia w stosunek najmu, na gruncie przepisów Kodeksu Cywilnego, gdyż w aktach sprawy brak dokumentu potwierdzającego wstąpienie J. B. w prawa najmu przedmiotowego lokalu po śmierci M. B. J. B. miała jedynie prawo korzystać z tego lokalu jako wdowa po funkcjonariuszu, uprawniona do renty rodzinnej. Tak więc, J. B. nie może swoich praw do tego lokalu wyprowadzać z prawa najmu swojej matki, albowiem posiadała ona prawo do zamieszkiwania w lokalu na innej zasadzie. Nadto, co jest tu już mniej istotne, w przedmiotowym lokalu skarżący nie zamieszkiwał co najmniej od 1979 roku i wprowadził się dopiero bezpośrednio przed śmiercią swojej matki. Jak wynika z notatki z 25 maja 2005 r. (k. 54 akt administracyjnych), sąsiedzi zgodnie oświadczają, że w lokalu tym nie zamieszkiwał wraz z matką, a jedynie przychodził do niej po pieniądze i matka nie zawsze go wpuszczała do mieszkania. Po drugie, co w niniejszej sprawie jest najważniejsze, podstawę wydania zaskarżonych decyzji stanowi przede wszystkim art. 95 ust. 3 pkt. 3 i ust. 4 ustawy o Policji. Przepisy te stanowią, że: "Decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1 (Na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, uzyskane w wyniku ich działalności inwestycyjnej albo od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, stanowiące własność gminy lub zakładów pracy, a także zwolnione przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.), przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego. Decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu." Przepisy powyższe dają zatem Komendantowi Wojewódzkiemu Policji, jak i Komendantowi Głównemu Policji, jako organowi II instancji, prawo od orzekania, w drodze decyzji wydanej na podstawie ustawy pragmatycznej, o opróżnieniu lokalu będącego w dyspozycji organu. Tak więc przepisy te wyłączają tryb postępowania przed sądem powszechnym. Z kolei art. 2 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego stanowi, że: "Nie są rozpoznawane w postępowaniu sądowym sprawy cywilne, jeżeli przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów." Nie można zatem zasadnie czynić zarzutu niewłaściwości drogi postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie jak i niewłaściwości organu orzekającego. Tezie takiej przeczy treść wyżej cytowanych przepisów. Zarzut odmowy wyrażenia przez organ zgody na wykup przedmiotowego lokalu przez matkę skarżącego nie ma w niniejszej sprawie żadnego znaczenia i mógłby być ewentualnie podnoszony w innym postępowaniu i to przez matkę skarżącego. Zresztą przepisy art. 94 oraz 97 ustawy o Policji nie dają organom policyjnym podstawy prawnej do wypowiadania się w kwestii sprzedaży lokali zajmowanych przez policjantów (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 1999 r. sygn. akt I SA 246/99). Sąd nie dopatrzył się także innych uchybień, ani naruszeń prawa w takim stopniu, aby skutkowały one uchyleniem, albo stwierdzeniem nieważności zaskarżonych decyzji i dlatego na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.