II SA/Wa 607/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung (sprawozdawca), Sędziowie WSA Danuta Kania, Janusz Walawski, Protokolant specjalista Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2016 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej – oddala skargę – Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], którą to decyzją odmówiono R. S. udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu organ wskazał, że R. S. pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. zwrócił się do Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w postaci zanonimizowanej kopii postanowień wydanych w grudniu 2015 r. na skutek zażaleń na postanowienia sądów okręgowych – wydziałów penitencjarnych. Wnioskodawca zaznaczył, że ww. informacje mogą zostać zapisane na płycie CD/DVD. W odpowiedzi na wniosek, pismem z dnia [...] stycznia 2016 r., organ zawiadomił stronę, że Sąd Apelacyjny w [...] o okresie od [...] do [...] grudnia 2015 r. rozpoznał [...] zażaleń na postanowienia wydane przez Wydziały Penitencjarne Sądu Okręgowego w [...] i Sądu Okręgowego [...] w [...]. Wyjaśnił, że żądana informacja nosi cechy informacji przetworzonej i zarządał od wnioskodawcy wykazania szczególnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem spornych danych. W odpowiedzi na wezwanie R. S. w piśmie z dnia [...] stycznia 2015 r., powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, poinformował, że nie zgadza się z zakwalifikowaniem żądanej przez niego informacji publicznej do kategorii informacji przetworzonej. Prezes Sądu Apelacyjnego w [...] w dniu [...] stycznia 2016 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił udostępnienia żądanej informacji stwierdzając na podstawie orzecznictwa sądów administracyjnych w szczególności wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1199/11 – iż jest to informacja przetworzona, zaś jej udostępnienie nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Od powyższej decyzji R. S. wniósł odwołanie, w którym zwrócił się o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Odwołujący sformułował dwa zarzuty wobec wydanej decyzji, tj. zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.; w dalszej treści: u.d.i.p.) oraz art. 61 ust. 1-3 Konstytucji RP i art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 10 ust. 1 u.d.i.p., a także zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 104 § 1 k.p.a. i art. 7 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę Minister Sprawiedliwości podkreślił, że postanowienia wydawane w sprawach objętych wnioskiem skarżącego oznaczone są osobnym symbolem [...] i nie podlegają publikacji w Portalu Orzeczeń. Wyjaśnił, że aby mogły być udostępnione musiałyby zostać poddane procedurze przygotowania, z wykorzystaniem specjalistycznego programu komputerowego (jak dla orzeczeń publikowanych w Portalu) – zgodnie z § 2 ust. 1 lit. f zarządzenia Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. w sprawie utworzenia i funkcjonowania internetowego Portalu Orzeczeń Sądu Apelacyjnego w [...]. Wskazał, że anonimizacja jednego orzeczenia zajmuje około 10 minut, co przy uwzględnieniu 210 orzeczeń objętych zakresem wniosku (2100 minut) stanowiłoby około 35 godzin i około 1000 stron. Jedna osoba byłaby w stanie wykonać tę pracę w ciągu 4 dni roboczych po 8 godzin dziennie. Zdaniem organu realizacja wniosku prowadziłaby do zakłócenia normalnego toku działania Sądu. Organ podkreślił, że uzasadnienia żądanych postanowień zawierają dane chronione skazanego oraz dane pozwalające na identyfikację innych osób występujących w sprawie – bliskich skazanego świadków, a także opisy zdarzeń i zachowań, których ujawnienie mogłoby prowadzić do naruszenia zasad ochrony danych osobowych i prawa do prywatności. A zatem przygotowanie żądanych orzeczeń nie byłoby wyłącznie czynnością techniczną lecz analityczną. Skoro zarządzeniem Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] wyłączono publikację w Portalu Orzeczeń żądanych postanowień, to realizacja wniosku musiałaby być wykonana na potrzeby tej jednej sprawy. W konkluzji Minister stwierdził, że żądane informacje stanowią informację przetworzoną, a wnioskodawca nie wykazał istnienia szczególnego interesu publicznego. Wskazał, że brak jest przesłanek pozwalających uznać, że skarżący odbywający karę pozbawienia wolności w istocie działa w interesie publicznym dla dobra ogółu. W skardze do tutejszego Sądu skarżący R. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz jej poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania zarzucił: I. Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez: 1. obrazę art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, wskutek przyjęcia – wbrew utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych – iż żądanie skarżącego, wnoszącego o doręczenie mu zanonimizowanych kserokopii postanowień Sądu Apelacyjnego w [...] z grudnia 2015 r., wydanych na skutek wniesionych zażaleń na postanowienia Sądów Okręgowych wydziałów penitencjarnych – ma charakter informacji przetworzonej i uzależnienie jej udostępnienia od wykazania przez skarżącego istnienia istotnego interesu publicznego; 2. obrazę art. 61 ust. 1-3 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 4 i art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wskutek ograniczenia skarżącemu dostępu do zanonimizowanych kserokopii postanowień Sądu Apelacyjnego w [...] z czerwca 2015 r., wydanych na skutek wniesionych zażaleń na postanowienia Sądów Okręgowych wydziałów penitencjarnych – mimo braku konieczności ochrony wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych, oraz ochrony porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. II. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez: 1. obrazę art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 104 § 1 kpa wskutek nieuwzględnienia, iż załatwienie sprawy przez organ I instancji nastąpiło w niewłaściwej formie administracyjnoprawnej, to jest w drodze wydania decyzji administracyjnej o odmowie udzielenia informacji publicznej, zamiast udostępnienia żądanej informacji w formie zwykłej czynności materialno-technicznej. Zarzucił również obrazę art. 7, art. 8 kpa. Podniósł, że istotę sporu stanowi zagadnienie, czy żądane informacje stanowią informację prostą, czy przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 pkt 1 udip. Przywołując orzecznictwo sądowoadministracyjne twierdził, że żądane informacje stanowią informacje proste w rozumieniu udip i winne zostać mu udostępnione. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. W piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r. pełnomocnik skarżącego uzupełniając złożoną przez R. S. skargę wskazał, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem: - art. 3 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że udostępnienie żądanych przez skarżącego informacji wymaga przetworzenia oraz nieprawidłowe przyjęcie, że udostępnienie żądanych informacji nie jest istotne dla interesu publicznego, w sytuacji gdy interes ten jest oczywisty i nie wymaga wykazywania przez skarżącego; - art. 2 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez ich niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji publicznej podlegającej udostępnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się w istocie do kwestii charakteru informacji publicznej, której żądał R. S., tj. do oceny, czy jego wniosek informacyjny dotyczy informacji publicznej prostej, czy przetworzonej. Zgodnie z przepisem art. 3 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.), prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym informacji przetworzonej w takim zakresie w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera definicji, pojęcia "informacji przetworzonej". Z tego względu w literaturze i orzecznictwie sądów administracyjnych, dokonano wykładni tego pojęcia. Za informację prostą uznano taką informację, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem. Może być ona pozbawiona danych wrażliwych, podlegających ochronie (np. danych osobowych), nie staje się jednak przez to informacją przetworzoną. Informacja prosta nie zmienia się w informację przetworzoną przez proces anonimizacji, bo czynność ta polega jedynie na jej przekształceniu, a nie przetworzeniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 sierpnia 2011 r., I OSK 792/11, Lex Polonica nr 3036000). Również wtedy, gdy organ administracji publicznej posiada w swoich zbiorach dane objęte wnioskiem, to wykonanie prostych czynności technicznych polegających na zliczeniu decyzji nie może być uznany za przetworzenie informacji publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2010 r. I OSK 1798/10, Lex Polonica nr 2473692). W doktrynie i orzecznictwie uznano, że informacja przetworzona jest jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu zobowiązanego (M. Bernaczyk, M. Jabłoński, K. Wygoda, Biuletyn Informacji Publicznej. Informatyzacja administracji, Wrocław 2005, s. 87). Wytworzenie takiej informacji wymaga podjęcia przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej określonego działania intelektualnego w odniesieniu do odpowiedniego zbioru znajdujących się w jego posiadaniu informacji i nadanie skutkom tego działania cechy informacji publicznej (por. wyrok WSA w Krakowie z 26 września 2005 r., II SA/Kr 984/05, niepubl.). Informacja publiczna przetworzona, o której mowa w artykule 3 ust. 1 pkt 1 u.d.ip., to taka informacja, na którą składa się pewna suma tzw. informacji publicznej prostej, dostępnej bez wykazania przesłanki interesu publicznego. Ze względu jednak na treść żądania, udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej nawet o wspomnianym wyżej prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usunięcia danych chronionych prawem. Takie zabiegi czynią informacje proste, informacją przetworzoną, której udzielenie jest skorelowane z potrzebą istnienia przesłanki interesu publicznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 kwietnia 2012 r. I OSK 202/12, Lex nr 1264654). Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo zakwalifikowały żądaną przez skarżącego informację publiczną, jako informację przetworzoną, właśnie z uwagi na żądaną ilość przedmiotowych postanowień i konieczność dokonania wielu czynności wymagających dużego nakładu pracy, połączonego z wysiłkiem intelektualnym, co niewątpliwie spowodowałoby dezorganizację pracy Sądu. Organ przeprowadził szczegółową, analizę prawnego charakteru informacji, żądanych przez R. S. W tym celu przeprowadzone zostało postępowanie, które koncentrowało się na ustaleniu pracochłonności wyselekcjonowania i przygotowania do udostępnienia dokumentów żądanych w sprawie, przy uwzględnieniu możliwości skorzystania z urządzeń ewidencyjnych dostępnych w Sądzie Apelacyjnym w [...]. Przeprowadzone czynności i poczynione ustalenia zostały szczegółowo wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Reasumując, w ocenie Sądu zespół czynności czas, który organ musiałby poświęcić na między innymi anonimizację żądanych przez skarżącego postanowień przed ich udostępnieniem skarżącemu, w pełni przemawia za uznaniem, że żądane informacje stanowią informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 udip, nie zaś informację prostą. Uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i procesowego, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.