II SA/Wa 610/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata P. K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi R. L. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia - odmówić przyznania adwokatowi P. K. wynagrodzenia - Postanowieniem z dnia 25 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 610/09 referendarz sądowy ustanowił dla R. L. radcę prawnego. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. pełnomocnikiem skarżącego wyznaczyła radcę prawnego K. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 października 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 610/09 oddalił skargę R. L. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Pismem z dnia 10 grudnia 2009 r. adwokat P. K. działający z substytucji radcy prawnego K. K. poinformował Sąd o przesłaniu skarżącemu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że nie zostały one uiszczone w całości ani w części. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Powołany przepis jednoznacznie stanowi, że wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu otrzymuje wyznaczony radca prawny. Przez wyznaczonego radcę prawnego rozumieć należy radcę prawnego wskazanego przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. W przedmiotowej sprawie ROIRP w W. pełnomocnikiem z urzędu skarżącego wyznaczyła radcę prawnego K. K. Wynagrodzenie może być zatem przyznane temu radcy prawnemu, po złożeniu przez niego oświadczenia, że koszty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Pełnomocnictwo substytucyjne nie stanowi podstawy do ubiegania się przez dalszego pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i to niezależnie od tego, czy ubiega się on o wynagrodzenie na swoją rzecz, czy też na rzecz radcy prawnego wyznaczonego przez Radę Okręgowej Izby Prawnej w W. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa nie powoduje zwolnienia wyznaczonego przez ROIRP w W. radcy prawnego od udzielenia pomocy prawnej urzędu, nie oznacza też, że substytut może wystąpić o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Udzielenie substytucji nie powoduje powstania tego rodzaju stosunku pomiędzy wyznaczonym pełnomocnikiem a substytutem, który uprawniałby tego ostatniego do wystąpienia o przyznanie wynagrodzenia. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa powoduje powstanie określonego stosunku pomiędzy substytutem i stroną. Osoby te łączy taki sam stosunek, jaki łączy stronę i pełnomocnika. W konsekwencji strona ma dwóch równorzędnych pełnomocników procesowych. Wynikają z tego dalsze konsekwencje zarówno procesowe jak i materialnoprawne (np. w zakresie odpowiedzialności obligacyjnej wobec mocodawcy; v. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2006 r. sygn. akt III CZP 27/06, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2004 r. sygn. akt IV CK 269/02, Lex nr 151640). Nie dokonuje się natomiast w wyniku powyższego zmiana osoby pełnomocnika ustanowionego z urzędu, wyznaczonego przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych. Podkreślenia wymaga nadto, że w świetle art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyznaczonemu przez organ samorządu zawodowego profesjonaliście, wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przysługuje nawet wtedy, gdy nie został on umocowany przez stronę do reprezentowania jej interesów w postępowaniu kasacyjnym (v. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2006 r. sygn. akt I FZ 288/06, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych), a co za tym idzie udzielone w tym zakresie pełnomocnictwo, a w dalszej konsekwencji pełnomocnictwo substytucyjne, nie decyduje o legitymacji do złożenia wniosku o przyznanie wynagrodzenia. Z tego względu, na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.