II SA/Wa 610/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej uiszczony wpis w kwocie 200 zł (dwieście złotych). M. S. Sędzia Sądu Rejonowego w [...] dnia [...] października 2017 r. złożyła oświadczenie, na podstawie art. 69 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2062 ze zm.) – dalej jako "u.s.p." o gotowości wykonywania obowiązków sędziego. Do oświadczenia dołączyła zaświadczenie uprawnionego psychologa oraz orzeczenie lekarskie stwierdzające, że jest zdolna do pełnienia obowiązków sędziego. Oświadczenie sędziego zostało przedstawione Ministrowi Sprawiedliwości przez Prezesa Sądu Okręgowego w [...]. Minister Sprawiedliwości pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], poinformował stronę, że działając na podstawie art. 69 § 1 i 1b u.s.p. nie wyraża zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego. M. S. pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenia sprawy. Nadmieniła, że powierzone obowiązki sędziego wykonuje efektywnie i bez zbędnej zwłoki oraz nie korzysta ze zwolnień lekarskich. Podkreśliła, że jej doświadczenie nabyte podczas wieloletniej pracy spowodowało, że jest kontrolerem, mediatorem i koordynatorem w zakresie rozwiązywania problemów rodziny. Zaznaczyła, że wskazanych cech nie posiadają młodzi sędziowie, pozbawieniu doświadczenia zawodowego i życiowego. W odpowiedzi na powyższe Zastępca Dyrektora Departamentu Kadr i Organizacji Sądów Powszechnych i Wojskowych nadmienił, że Minister Sprawiedliwości przedmiotowy wniosek rozpoznał w dniu [...] grudnia 2017 r. Jednocześnie wskazał, że przepisy ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych nie przewidują ponownego rozpoznania przez Ministra Sprawiedliwości przedmiotowego wniosku jak również uzasadniania decyzji w sprawie niewyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego. M. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na akt Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2017 r., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy: - art. 180 ust. 3 Konstytucji RP w związku z art. 6 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i niewyrażenie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego w sytuacji gdy nie zachodzą okoliczności choroby lub utraty sił uniemożliwiające sprawowanie urzędu, a także w sytuacji gdy zaskarżony akt opiera się na podstawie prawnej, która nie przewiduje procedury odwoławczej i nie podlega jakiejkolwiek kontroli pozostawiając Ministrowi Sprawiedliwości całkowita swobodę w tym zakresie, - naruszenie art. 179 Konstytucji RP w zw. z art. 6 k.p.a. polegające na wydaniu aktu z zakresu administracji publicznej na mocy, którego Minister uzyskuje nieznane Konstytucji kompetencje do powoływania sędziego zastrzeżone dla Prezydenta RP, - naruszenie art. 32 ust. 1 i art. 33 ust. 1 i 2 Konstytucji w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu aktu z zakresu administracji publicznej naruszającego zasadę równego traktowania mężczyzn i kobiet, przez ustanowienie wieku przechodzenia w stan spoczynku w sposób sprzeczny z realizacją konstytucyjnych celów tej regulacji, - naruszenie art. 10 ust. 1 i 2, art. 173, art. 180 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu aktu z zakresu administracji publicznej naruszającego zasadę trójpodziału władzy oraz ograniczenie niezależności i niezawisłości sędziowskiej. Skarżąca zarzuciła ponadto naruszenie przepisów postępowania: - art. 77 § 1 i art. 80 §1 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego i nieuwzględnienie sytuacji kadrowej w Wydziale Rodzinnym Sądu Rejonowego w [...], - art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia wydanego aktu i brak wskazania okoliczności faktycznych i podstaw prawnych, które zdecydowały o niewyrażeniu przedmiotowej zgody. Wskazując na powyższe, skarżąca wniosła o uznanie jej uprawnienia do dalszego zajmowania stanowiska sędziego. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej nieuwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Kontrola działalności administracji publicznej, o której mowa w art. 184 Konstytucji RP, sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje, zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) – dalej jako "P.p.s.a.", orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia, akty, czynności i bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 69 § 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych sędzia przechodzi w stan spoczynku z dniem ukończenia 60 roku życia w przypadku kobiety, a z dniem ukończenia 65 roku życia w przypadku mężczyzny, chyba że nie później niż na sześć miesięcy i nie wcześniej niż na dwanaście miesięcy przed ukończeniem tego wieku oświadczy Ministrowi Sprawiedliwości wolę dalszego zajmowania stanowiska i przedstawi zaświadczenie stwierdzające, że jest zdolny, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków sędziego, wydane na zasadach określonych dla kandydata na stanowisko sędziowskie. Natomiast zgodnie z art. 69 § 1b Minister Sprawiedliwości może wyrazić zgodę na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego, mając na względzie racjonalne wykorzystanie kadr sądownictwa powszechnego oraz potrzeby wynikające z obciążenia zadaniami poszczególnych sądów. W przypadku niezakończenia postępowania związanego z dalszym zajmowaniem stanowiska sędziego po ukończeniu przez niego wieku, o którym mowa w § 1, sędzia pozostaje na stanowisku do czasu zakończenia tego postępowania. Możność dalszego zajmowania stanowiska sędziego uzależniono od złożenia Ministrowi Sprawiedliwości, nie później niż na sześć miesięcy przed ukończeniem 60 roku życia w przypadku kobiety, oświadczenia woli co do dalszego zajmowania stanowiska i przedstawienia zaświadczenia stwierdzającego, że sędzia jest zdolny, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków sędziego. Tego rodzaju oświadczenie stanowi czynność jednostronną, niezawisłą, nie wymagającą dla swojej skuteczności zgody adresata w osobie Ministra Sprawiedliwości. Sędzia jest bowiem jedynym dysponentem złożonego oświadczenia, zaś Minister Sprawiedliwości jest jedynie adresatem oświadczenia sędziego. Zadaniem organu jest wyłącznie przyjęcie oświadczenia sędziego i zawiadomienie go, że złożone przez sędziego oświadczenie woli zostało uznane za skuteczne, bądź zostało uznane za bezskuteczne (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1548/10). Samo zawiadomienie ma znaczenie przede wszystkim informacyjne. Decyzja administracyjna nie może być wydana, gdy organ administracji nie posiada, wynikającej z przepisów prawa, kompetencji do rozstrzygania danej sprawy w formie decyzji. Tego rodzaju uprawnienie nie wynika z art. 69 u.s.p. Nie można również wyprowadzić uprawnienia dla Ministra Sprawiedliwości do rozstrzygnięcia analizowanej sprawy w formie decyzji administracyjnej z treści art. 72 u.s.p., który stanowi, że o rozwiązaniu stosunku służbowego, o którym mowa w art. 68 § 1, lub o wygaśnięciu stosunku służbowego, o którym mowa w art. 68 § 2, albo o przejściu sędziego w stan spoczynku na podstawie art. 69 sędziego zawiadamia Minister Sprawiedliwości. Wyrażenie zgody przez Ministra Sprawiedliwości na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego następuje w formie decyzji, lecz nie jest to decyzja administracyjna, do której stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie art. 3 § 3 pkt 2 K.p.a. i art. 5 pkt 2 P.p.s.a. przepisów tych ustaw nie stosuje się w zakresie stosunków wynikających z podległości służbowej. Minister Sprawiedliwości może wyrazić zgodę na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego w formie decyzji niebędącej decyzją administracyjną. W przypadku niewyrażenia zgody Minister Sprawiedliwości nie wydaje decyzji i jedynie zawiadamia sędziego oraz prezesa sądu o niewyrażeniu zgody. Zawiadomienie jest konieczne ze względu na skutek prawny złożenia przez sędziego oświadczenia woli dalszego zajmowania stanowiska w postaci pozostania na stanowisku do czasu zakończenia postępowania co do oświadczenia, chyba że zakończenie postępowania nastąpi przed osiągnięciem wieku określonego w art. 69 § 1 u.s.p. Władcze uprawnienie Ministra wynikające z art. 69 § 3 u.s.p. nie narusza zasady nieusuwalności sędziego z zajmowanego stanowiska bowiem stanowi instytucję zupełnie odrębną, która kreuje podstawę do dalszego zajmowania stanowiska sędziego ponad ustawowo określony wiek z jakim ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych wiążą przejście w stan spoczynku z mocy prawa. Skoro zaskarżone przez M. S. pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] nie jest decyzją administracyjną, jak również brak jest przepisów szczególnych, które przewidywałyby w tego rodzaju sprawach kontrolę sądowoadministracyjną, zatem skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w postanowieniu. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ustawy.