II SA/Wa 613/08

PostanowienieWSA w Warszawie2009-01-12

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi wyznaczonemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, jeśli skarga ta dotyczyła odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, a postępowanie przed sądem pierwszej instancji zostało już zakończone wyrokiem oddalającym skargę?
Ratio decidendi
Adwokatowi wyznaczonemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, nawet jeśli postępowanie przed sądem pierwszej instancji zostało już zakończone. Wysokość tego wynagrodzenia należy ustalić na podstawie przepisów dotyczących opłat za czynności adwokackie, uwzględniając specyfikę sprawy (niepieniężny przedmiot zaskarżenia) oraz fakt, że pomoc prawna została udzielona po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę małoletniego S. M. na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Następnie skarżącej przyznano prawo pomocy i wyznaczono adwokat M. K.-D. z urzędu. Adwokat sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Po odmowie przyznania wynagrodzenia z powodu braku oświadczenia o nieopłaceniu, adwokat ponownie złożyła wniosek wraz z oświadczeniem. Sąd rozpoznał wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokat M. K.-D. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 219,60 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2009 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat M. K.-D. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi B. M. przedstawiciela ustawowego małoletniego S. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokat M. K.-D.: tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 219,60 zł (dwieście dziewiętnaście złotych sześćdziesiąt groszy), w tym: tytułem opłaty kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) oraz kwotę 39,60 zł (trzydzieści dziewięć złotych sześćdziesiąt groszy) tytułem 22% podatku od towarów i usług. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 września 2008 r. oddalił skargę wniesioną przez B. M. w imieniu małoletniego syna S. w przedmiocie odmowy przyznania mu przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych świadczenia w drodze wyjątku. Na wniosek skarżącej, postanowieniem z dnia 3 października 2008 r., zostało przyznane jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Na tej podstawie Okręgowa Rada Adwokacka w W. wyznaczyła pełnomocnikiem z urzędu dla małoletniego S. M. adwokat M. K.-D. Ustanowiona adwokat, pismem z dnia 18 listopada 2008 r., poinformowała, że w niniejszej sprawie napisała opinię o braku podstaw do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego przez Sąd wyroku, którą doręczyła przedstawicielce ustawowej małoletniego S. M. Następnie, pismem z dnia 3 grudnia 2008 r. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, do którego dołączyła sporządzoną opinię. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 15 grudnia 2008 r. odmówiono przyznania żądanego wynagrodzenia z uwagi na brak oświadczenia, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Pismem z dnia 5 stycznia 2009 r. adw. M. K.-D. ponownie złożyła wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, oświadczając, że opłaty nie zostały zapłacone w całości. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej ppsa, wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stawki wynagrodzenia i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej adwokata uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.), zwanym dalej rozporządzeniem. Z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia wynika, że zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej należy się pełnomocnikowi z urzędu, między innymi za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Przepis ten stanowi jednocześnie, że wysokość stawki minimalnej opłaty za czynności adwokackie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie takiej opinii przez adwokata, "jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat", wynosi 75 % stawki minimalnej, określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Stosownie zaś do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) tego rozporządzenia, stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w "innej sprawie", to jest takiej, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, albo adwokat nie sporządził skargi i nie brał udziału w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynosi 240 zł. Ponadto w myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia opłaty za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. W niniejszej sprawie adwokat M. K.-D. została ustanowiona pełnomocnikiem z urzędu dla małoletniego S. M. po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku oddalającego wniesioną w imieniu małoletniego skargę w przedmiocie odmowy przyznania mu świadczenia w drodze wyjątku, czyli po zakończeniu postępowania sądowego w pierwszej instancji. Jak wynika z wniosku adwokata z dnia 3 grudnia 2008 r. o zasądzenie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu, udzielona pomoc polegała na sporządzeniu opinii o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Należało więc przyjąć, iż w tym wypadku podstawą ustalenia minimalnej stawki wynagrodzenia jest § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia. Równocześnie, jak wynika z powołanego wyżej przepisu, "jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji", wskaźnik procentowy stawki, określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, wynosi 75 %. Natomiast wysokość stawki, określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 zależy od tego, czy przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. a), czy adwokat domaga się wynagrodzenia za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. b), czy też adwokat występował w innej sprawie (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c). Należy uznać, że niniejsza sprawa należy do tej ostatniej kategorii, z uwagi na to, że dotyczyła skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku - a więc nie była sprawą, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, a także adwokat nie sporządził w tej sprawie skargi i nie brał udziału w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego. Z tego względu ustalono, że w tej sprawie wysokość "stawki minimalnej określonej w § 18 ust. 1 pkt 1" rozporządzenia, wynosi 240 zł. Należało więc przyjąć, że należne pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie wynosi 75% z 240 zł, czyli 180 zł i powinno być podwyższone o kwotę 39,60 zł, stanowiącą podatek od towarów i usług, który na dzień wydania postanowienia wynosi 22 %, co łącznie stanowi kwotę 219, 60 zł. Ponadto, w niniejszej sprawie adw. M. K.-D., przesłała stronie, której świadczyła pomoc prawną z urzędu, sporządzoną opinię, a także - stosownie do § 20 rozporządzenia, we wniosku z dnia 5 stycznia 2009 r., złożyła wymagane oświadczenie. Z uwagi na to, że zostały spełnione warunki, uzasadniające przyznanie ustanowionemu pełnomocnikowi z urzędu żądanego wynagrodzenia, na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ppsa w związku z art. 250 ppsa oraz stosownie do § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, a także w myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia, postanowiono, jak w sentencji. Stawka podatku od towarów i usług została przyjęta na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło