II SA/Wa 615/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula - Dąbrowska, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Eugeniusz Wasilewski (spr.), Protokolant Łukasz Bazyluk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2008 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie ochrony danych osobowych oddala skargę Pismem z dnia [...] maja 2007 r. K. W. wniósł do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych skargę, w której zarzucił naruszenie ustawy o ochronie danych osobowych przez Kancelarię [...] z siedzibą w K. Skarżący podał, że w dniu [...] marca 2007 r. otrzymał listem zwykłym, dostarczonym do zbiorczej skrzynki pocztowej w bloku, do której wiele osób ma dostęp, pismo wskazanej Kancelarii oferujące mu współpracę w zakresie odzyskania należności ze sprzedaży akcji [...] S.A. Nadmienił, że nie wyrażał zgody na przetwarzanie przez tę Kancelarię jego danych osobowych, ani nikogo nie upoważnił, aby takie dane Kancelarii przekazywał. W ocenie skarżącego zawarte w piśmie dane osobowe zostały pozyskane bezprawnie. Prowadząca Kancelarię M. R. nie dopełniła wobec niego obowiązku informacyjnego wynikającego z art. 25 ust. 1 oraz art. 33 ustawy o ochronie danych osobowych, w szczególności nie poinformowała go o źródle pozyskania przez nią jego danych osobowych. W związku z powyższymi okolicznościami skarżący wniósł o przeprowadzenie kontroli i wydanie decyzji administracyjnej w przedmiotowej sprawie. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, w toku którego ustalono, iż dane osobowe skarżącego zostały użyte jednokrotnie i w żadnym zakresie prowadząca Kancelarię nie przetwarza już danych osobowych K. W., Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego umorzył postępowanie. Uzasadniając orzeczenie wskazał, że stosownie do powołanego przepisu, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Przedmiotem postępowania w sprawie jest ocena legalności przetwarzania danych osobowych skarżącego przez osobę prowadzącą Kancelarię oraz niewypełnienie przez nią obowiązku informacyjnego wynikającego z art. 25 ust. 1 i art. 33 ustawy o ochronie danych osobowych. Organ podał, iż w przypadku naruszenia przepisów ustawy o ochronie danych osobowych Generalny Inspektor z urzędu lub na wniosek osoby zainteresowanej w drodze decyzji administracyjnej, nakazuje przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a w szczególności usunięcia uchybień. W niniejszej sprawie, aktualnie nie istnieje stan naruszenia prawa, ponieważ prowadząca Kancelarię nie przetwarza już danych osobowych skarżącego. Z tego powodu uznał, że brak jest obecnie podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy oraz wydania decyzji administracyjnej, mocą której Generalny Inspektor nakazałby osobie prowadzącej Kancelarię wypełnianie obowiązku informacyjnego wynikającego z art. 25 ust. 1 i art. 33 ustawy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] marca 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Odnosząc się do zarzutu, iż Generalny Inspektor nie zbadał, czy w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przepisów ustawy o ochronie danych osobowych, organ stwierdził, iż w swojej decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r. wskazał, że w sprawie aktualnie nie istnieje stan naruszenia prawa. Z chwilą usunięcia danych osobowych skarżącego prowadząca Kancelarię przestała być administratorem danych w rozumieniu art. 7 pkt 4 ustawy. Z tego powodu brak jest obecnie podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i wydania decyzji administracyjnej, mocą której Generalny Inspektor nakazałby osobie prowadzącej Kancelarię wypełnienia obowiązku wynikającego z art. 25 ust. 1 i art. 33 ustawy. Organ zauważył, iż skarżący pomimo usunięcia jego danych osobowych przez osobę prowadzącą Kancelarię nie jest pozbawiony ochrony prawnej wynikającej z kodeksu cywilnego, a dotyczących dóbr osobistych oraz przepisów karnych ustawy o ochronie danych osobowych. Mając powyższe na uwadze, Generalny Inspektor skierował do Prokuratora Rejonowego Prokuratury Rejonowej w K. zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przez M. R. przestępstwa określonego w art. 49 ust. 1 ustawy polegającego na przetwarzaniu danych osobowych skarżącego, choć ich przetwarzanie nie było dopuszczalne, a także przestępstwa określonego w art. 54 ustawy, polegającego na niedopełnieniu wobec K. W. obowiązku informacyjnego określonego w art. 25 ust. 1 oraz art. 33 ustawy. Ustosunkowując się do żądania skarżącego udzielenia odpowiedzi na zawarte we wniosku pytania, Generalny Inspektor uznał, iż nie stanowią one zarzutów wobec decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...]. Zgodnie z art. 12 ustawy do kompetencji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych należy m.in. kontrola zgodności przetwarzania danych osobowych z przepisami tejże ustawy, a także wydawanie decyzji administracyjnych i rozpatrywanie skarg w sprawach wykonania jej przepisów. Generalny Inspektor nie jest natomiast zobowiązany do udzielenia porad i sporządzania opinii prawnych w sprawach sygnalizowanych w kierowanych do niego pismach. W odniesieniu do żądania skarżącego zwrotu kosztów opłaty w kwocie [...] zł oraz kosztów przesyłek listowych i rozmów telefonicznych w kwocie [...] zł z uwagi na błędne poinformowanie go o braku kompetencji organu ochrony danych osobowych w przedmiocie formy doręczania korespondencji, a zwłaszcza przesyłania jej listem zwykłym lub poleconym, Generalny Inspektor wyjaśnił, iż opłaty i koszty postępowania zostały uregulowane w Dziale IX kodeksu postępowania administracyjnego. Z analizy znajdujących się tam przepisów nie wynika, aby organ administracji publicznej był obowiązany do zwrotu kosztów poniesionych przez stronę w związku z wniesieniem przez nią pozwu do sądu, podobnie jak kosztów przesyłania przez nią pism oraz przeprowadzonych rozmów telefonicznych. W skardze na powyższą decyzję wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. W. zarzucił Generalnemu Inspektorowi Ochrony Danych Osobowych opieszałość w zawiadomieniu prokuratury o popełnieniu przestępstwa przez Kancelarię [...], a także brak kompetencji organu, który nie rozpatrzył kwestii naruszenia przepisów ustawy o ochronie danych osobowych w związku z okolicznością przesłania przez wskazaną Kancelarię pisma listem zwykłym, nie udzielił odpowiedzi na pytanie, czy Kancelaria miała prawo przetwarzać jego dane osobowe bez jego zgody oraz dopełnienia wobec niego obowiązku informacyjnego wynikającego z przepisów ustawy o ochronie danych osobowych. Skarżący zarzucił organowi, iż nie uwzględnił jego żądania zwrotu poniesionych kosztów i wskazał, iż znajduje ono uzasadnienie w art. 266 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w wydanych w sprawie decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku stanowiącego przedmiot postępowania administracyjnego a jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga rozpatrywana w aspekcie tych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie. Zakres uprawnień Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych określony został w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.). Stosownie do jego treści, w przypadku naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych Generalny Inspektor z urzędu lub na wniosek osoby zainteresowanej, w drodze decyzji administracyjnej, nakazuje przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a w szczególności: 1) usunięcie uchybień, 2) uzupełnienie, uaktualnienie, sprostowanie, udostępnienie lub nieudostępnienie danych osobowych, 3) zastosowanie dodatkowych środków zabezpieczających zgromadzone dane osobowe, 4) wstrzymanie przekazywania danych osobowych do państwa trzeciego, 5) zabezpieczenie danych lub przekazanie ich innym państwom, 6) usunięcie danych osobowych. Powołany przepis stanowi jednocześnie prawnomaterialną podstawę wydania decyzji administracyjnej przez organ ochrony danych osobowych. Generalny Inspektor wydaje decyzję w postaci skierowanego do administratora danych nakazu przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Przesłanką wydania nakazu jest stwierdzenie naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych, przy czym stwierdzony przez organ stan naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych musi istnieć w dacie wydania decyzji. Decyzja Generalnego Inspektora ma bowiem służyć przywróceniu stanu zgodnego z prawem. W przedmiotowej sprawie Generalny Inspektor ustalił, iż dane osobowe skarżącego zostały użyte jednokrotnie i w żadnym zakresie Kancelaria [...] nie przetwarza już jego danych osobowych. Powyższe ustalenie miało niewątpliwy wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Stwierdzenie bowiem, iż aktualnie nie istnieje już stan naruszenia prawa, gdyż na skutek usunięcia danych osobowych skarżącego przez M. R. prowadzącą Kancelarię [...] przestała być ona administratorem danych w rozumieniu art. 7 pkt 4 ustawy o ochronie danych osobowych, czyniło postępowanie w przedmiocie ochrony danych bezprzedmiotowym. Zgodnie z art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Zasadnie zatem Generalny Inspektor uznał, że brak było podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a następnie wydania decyzji administracyjnej, mocą której nakazałby prowadzącej Kancelarię wypełnienie obowiązku informacyjnego wynikającego z art. 25 ust. 1 i art. 33 ustawy o ochronie danych osobowych. Organ umarzając postępowanie w sprawie wskazał, iż skarżący pomimo usunięcia jego danych osobowych przez prowadzącą Kancelarię nie jest pozbawiony ochrony prawnej wynikającej z kodeksu cywilnego oraz z przepisów karnych ustawy o ochronie danych osobowych. Mając powyższe na uwadze skierował do Prokuratora Rejonowego w K. zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przez M. R. prowadzącą Kancelarię [...] z siedzibą w K. przestępstwa określonego w art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych, polegającego na przetwarzaniu danych osobowych skarżącego choć ich przetwarzanie nie było dopuszczalne, a także przestępstwa określonego w art. 54 powołanej ustawy, polegającego na niedopełnieniu wobec skarżącego obowiązku informacyjnego wskazanego w art. 25 ust. 1 oraz art. 33 ustawy. W złożonych zawiadomieniach Generalny Inspektor dokonał oceny prawnej postępowania osoby prowadzącej Kancelarię i powziął podejrzenie popełnienia przez M. R. przestępstw określonych w ustawie. Powyższe wyjaśnia wątpliwości skarżącego podniesione w skardze "czy kancelaria miała prawo się tak zachować, jak w dniu [...].03.2007 r., czyli przesłać pismo oferujące współpracę" bez zgody skarżącego na przetwarzanie danych osobowych. Wykonanie obowiązku zawiadomienia organów ścigania o podejrzeniu popełnienia przez administratora danych przestępstwa określonego w ustawie leży w kompetencjach Generalnego Inspektora i to on decyduje kiedy zawiadomienie takie zostanie skierowane. Zasadnie zatem organ ochrony danych osobowych stwierdza, że skarżący nie może czynić przedmiotem zarzutu termin złożenia zawiadomienia. Nie było też możliwe z podanych przez organ przyczyn, uwzględnienie żądania skarżącego dotyczącego zwrotu, jak twierdzi, niesłusznie poniesionych kosztów. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.