II SA/Wa 616/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. S. na pismo Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku postanawia: odrzucić skargę. 23 marca 2015 r. B. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na działanie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Z treści wskazanego pisma nie wynikało jednoznacznie, jaki akt lub czynność organu jest przedmiotem skargi. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przedstawił stan faktyczny sprawy i wskazał, że [...] stycznia 2015 r. wydał decyzję przyznającą od stycznia 2015 r. świadczenie w drodze wyjątku - rentę rodzinną po zmarłym ojcu do podziału pomiędzy O. i E. S. do sierpnia 2016 r. (dla O.) oraz do sierpnia 2017 r. (dla E.). Decyzja ta zawierała błędne pouczenie o przysługującym skarżącej środku odwoławczym - skardze do sądu, zamiast o prawie złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Pismem z 23 lutego 2015 r. skarżąca złożyła, za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Domagała się przyznania świadczenia z wyrównaniem od daty złożenia wniosku. Pismem z 25 lutego 2015 r. organ powiadomił skarżącą o tym, że decyzja z [...] stycznia 2015 r. zawierała błędne pouczenie i poinformował o prawidłowych środkach odwoławczych. Jednocześnie zwrócił się z zapytaniem, czy powyższe pismo skarżącej należy potraktować jako wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. W odpowiedzi skarżąca poinformowała, że pismo z 23 lutego 2015 r. nie jest skargą do sądu ani też nie powinno być traktowane jako wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, ponieważ zgadza się z faktem przyznania renty dla synów, natomiast uważa, że skoro o rentę starała się przez 3 lata to należy się jej wyrównanie za ten okres. Pismem z [...] marca 2015 r., nr [...] organ poinformował skarżącą, że w sprawie nie ma podstaw do wypłaty renty rodzinnej w drodze wyjątku dla małoletnich dzieci za okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2014 r. Wskazał, że decyzja wydana w trybie art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przyznaje prawo do świadczenia, a zatem prawo to nie istnieje przed jej wydaniem, a sama decyzja nie potwierdza istnienia uprawnienia, ale je tworzy. Prawo do świadczenia powstaje dopiero w momencie wydania decyzji. Odpowiadając na zarzuty podniesione w skardze organ stwierdził, że podtrzymuje w całości stanowisko oraz wyjaśnienia, udzielone w piśmie z [...] marca 2015 r. Jednocześnie wskazał, że niezależnie od tego, czy skarżąca odwołuje się od decyzji z [...] stycznia 2015 r. (nie będącej decyzją ostateczną) czy też od pisma z [...] marca 2015 r. (w ogóle nie będącego decyzją) to skarga jest niedopuszczalna, gdyż dotyczy aktu, od którego nie służy środek zaskarżenia w postaci skargi do sądu. Pismem z 12 czerwca 2015 r., w wykonaniu zarządzenia z 9 czerwca 2015 r., wezwano stronę skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez jej sprecyzowanie, polegające na jednoznacznym wskazaniu co jest przedmiotem skargi. Czy jest to skarga na pismo Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] marca 2015 r. nr [...] czy jest to skarga na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] stycznia 2015 r. nr [...]. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, skarżąca oświadczyła, że niniejsza skarga jest skargą na pismo Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] marca 2015 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Z uwagi na przedmiot skargi należy przede wszystkim rozważyć, czy jest ona dopuszczalna. W tej kwestii Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej P.p.s.a.), sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd wyjaśnia także, że art. 3 § 2 i 3 P.p.s.a. określa kognicję sądów administracyjnych, wskazując katalog aktów i czynności z zakresu administracji publicznej, które mogą być przedmiotem skargi. Stosownie do treści tego przepisu, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę. Przede wszystkim należy wskazać, że skargę do sądu administracyjnego można wnieść na ww. akty i czynności administracyjne. Niedopuszczalną jest skarga na pismo informujące, że w sprawie nie ma podstaw do wypłaty renty rodzinnej w drodze wyjątku dla małoletnich dzieci za okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2014 r., gdyż pismo takie nie rodzi po stronie skarżącej żadnych praw i obowiązków. Tym samym nie ma charakteru aktu administracyjnego. Natomiast kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na indywidualne akty administracyjne (takie jak decyzje, postanowienia). W treści rozpoznawanej skargi skierowanej do Sądu, skarżąca nie wskazała natomiast na żaden tego typu akt będący przejawem władzy organu i podlegający kontroli sądowej. Nie zarzuciła organowi w tym zakresie również żadnej bezczynności, czy przewlekłości. Natomiast samo pismo informujące, iż w sprawie nie ma podstaw do wypłaty renty rodzinnej w drodze wyjątku dla małoletnich dzieci za okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2014 r. nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Dopiero akt kończący postępowanie, jeżeli na mocy szczególnych przepisów nie podlegałby rozpoznaniu przez inny sąd, mógłby być zaskarżony do sądu administracyjnego. W konkluzji należy stwierdzić, że zaskarżone pismo z [...] marca 2015 r., informujące o braku podstaw do wypłaty renty rodzinnej w drodze wyjątku dla małoletnich dzieci za okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2014 r., nie zawiera jednostronnego władczego rozstrzygnięcia będącego wyrazem woli organu, nie zawiera podstawy prawnej oraz pouczenia, czy i w jakim trybie służy od niego odwołanie. Pisma tego nie można więc uznać za decyzję, która załatwia sprawę co do meritum. Pogląd taki przyjęty został także w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide postanowienie z 5 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1161/12). Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.