II SA/Wa 618/12
WyrokWSA w Warszawie2012-10-18
Skład orzekający: Ewa Pisula-Dąbrowska, Andrzej Góraj, Eugeniusz Wasilewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów oraz Rada Wydziału mają uprawnienia do stwierdzenia plagiatu w rozprawie doktorskiej, czy też wymaga to orzeczenia sądu lub prokuratury?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie w sprawach o nadanie stopnia naukowego ma charakter szczególny i przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się w zakresie nieuregulowanym w ustawie o stopniach naukowych i tytule naukowym. W związku z tym, Rada Wydziału i Centralna Komisja miały podstawy do oceny pracy pod kątem spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych, w tym zarzutu plagiatu, nawet bez prawomocnego orzeczenia sądu czy prokuratury. Sąd nie był uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji.Stan faktyczny
Skarżący P. N. złożył skargę na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, która utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału o odmowie przyjęcia rozprawy doktorskiej i dopuszczenia jej do obrony. Zarzuty dotyczyły rzekomego plagiatu i zapożyczeń z innej rozprawy doktorskiej. Skarżący kwestionował uprawnienia organów do stwierdzenia plagiatu bez orzeczenia sądu lub prokuratury oraz podnosił zarzuty naruszenia przepisów k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska Sędzia WSA Andrzej Góraj Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2012 r. sprawy ze skargi P. N. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia rozprawy doktorskiej i dopuszczenia jej do publicznej obrony oddala skargę
Uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2007 r. Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] wszczęła przewód doktorski [...]. P. N. na podstawie rozprawy doktorskiej pt. [...].
Kolejną uchwałą nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. Rada Wydziału [...], po zapoznaniu się z recenzjami i pozytywnymi wynikami egzaminów doktorskich, postanowiła, w głosowaniu tajnym, przyjąć rozprawę doktorską [...] P. N. pt. [...] oraz dopuścić ją do obrony publicznej w dniu [...] maja 2009 r.
Praca doktorska została wyłożona w Bibliotece Głównej [...].
W dniu [...] maja 2009 r. do Dziekana Wydziału [...] wpłynęło zawiadomienie pracownika Wydziału [...] P. F., że praca doktorska P. N. jest pracą niesamodzielną i w dużej mierze stanowi kopię rozprawy doktorskiej pt. [...], jego autorstwa. Wymieniony zwrócił się do władz Wydziału [...] o wszczęcie przewidzianych w prawie działań mających na celu ochronę dobrego imienia Uczelni.
W związku z pismem, P. N. został wezwany przez Dziekana Wydziału [...] o ustosunkowanie się do zarzutów [...] P. F.
Rada Wydziału [...], po zapoznaniu się z zarzutami o dokonanie przez [...] P. N. w rozprawie doktorskiej daleko idących zapożyczeń z rozprawy doktorskiej [...] P. F., podjęła uchwałę nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. o bezterminowym przełożeniu terminu publicznej obrony [...] P. N.
W sprawie została powołana Komisja Profesorska mająca na celu wyjaśnienie wątpliwości i odniesienie się do zarzutów.
Komisja po zapoznaniu się z materiałami w głosowaniu jawnym opowiedziała się za przekazaniem rozprawy doktorskiej autorowi, celem dokonania takich zmian warsztatowych, które wyeliminują istniejące, odnośnie pewnych fragmentów rozprawy, podejrzenia plagiatu.
Z protokołu Komisji Skrutacyjnej Rady Wydziału [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. w sprawie zatwierdzenia opinii Komisji Profesorskiej powołanej w celu oceny rozprawy doktorskiej [...] P. N., wynika, iż w tajnym głosowaniu głosujący wypowiedzieli się przeciw zatwierdzeniu (za 3 głosy, przeciw 15 i 1 wstrzymujący się).
Uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. Rada Wydziału [...], działając na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. nr 65, poz. 595 ze zm.) w związku z art. 29 "a" przedmiotowej ustawy, uznając, że przypisanie sobie przez [...] P. N. autorstwa elementów cudzych utworów lub ustaleń naukowych innych osób, w tym głównie z rozprawy doktorskiej [...] P. F. pt. [...], postanowiła odmówić przyjęcia i dopuszczenia do publicznej obrony rozprawy doktorskiej [...] P. N. pt. [...] i zamknąć czynności przewodu doktorskiego bez przeprowadzania publicznej obrony.
W wyniku odwołania P. N. od powyższej uchwały, Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] uchyliła zaskarżoną uchwałę Rady Wydziału i przekazała sprawę Radzie do ponownego rozpatrzenia.
Centralna Komisja stwierdziła braki formalne uchwały, polegające m.in. na niezapewnieniu doktorantowi możliwości zapoznania się z aktami w wypadkowym postępowaniu o stwierdzenie nieważności postępowania o nadanie stopnia doktora oraz niemożności stwierdzenia prawidłowości głosowania Rady Wydziału na posiedzeniu w dniu [...] czerwca 2009 r. (braki w dokumentacji).
Uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. Rada Wydziału [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy przyjęcia rozprawy doktorskiej [...] P. N., działając na podstawie art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. nr 65, poz. 595 ze zmianami), uwzględniając wytyczne zawarte w decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów nr [...] z dnia [...] września 2010 r. oraz wyniki raportu porównawczego systemu "[...]" i dodatkowe konkluzje przedłożone przez recenzentów, postanowiła:
§ 1
Uznać, że rozprawa doktorska [...] P. N. pt. [...] zawiera liczne zapożyczenia z rozprawy doktorskiej [...] P. F. pt. [...] bez powołania się przez doktoranta na tę rozprawę. Tym samym nie wykazuje ona należytych umiejętności samodzielnego prowadzenia przez doktoranta pracy naukowej i nie przedstawia w części autorskiego, oryginalnego rozwiązania problemu naukowego w świetle przepisu art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. nr 65, poz. 595 ze zmianami).
§2
Odmówić, z powodów wskazanych w paragrafie poprzedzającym, przyjęcia rozprawy doktorskiej [...] P. N. pt. [...] i dopuszczenia jej do publicznej obrony.
Na 20 uprawnionych członków Rady udział wzięło 17 osób. Za przyjęciem rozprawy [...] P. N. i dopuszczeniem do publicznej obrony opowiedziała się 1 osoba, 15 osób było przeciw i 1 osoba wstrzymała się od głosu.
Od pwyższej uchwały P. N. odwołał się do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z wnioskiem o jej uchylenie, zarzucając pogwałcenie prawa i procedur podejmowanych w postępowaniu dotyczącym przewodu doktorskiego.
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...] na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. nr 65, poz. 595 z późn. zm.), utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę Rady Wydziału.
W uzasadnieniu podano, iż Sekcja [...] Centralnej Komisji, po zapoznaniu się z odwołaniem [...] P. N. i po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji, w głosowaniu tajnym wypowiedziała się przeciw wnioskowi o uchylenie zaskarżonej uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...], której dotyczy odwołanie (wynik głosowania: za uchyleniem uchwały – 1 głos, przeciw – 32 głosy, wstrzymujących się – 0 głosów).
Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji w rozpatrywanej sprawie postanowiło w głosowaniu tajnym, nie przyjąć odwołania i utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę Rady Wydziału (wynik głosowania: za uchyleniem uchwały – 0 głosów, przeciw – 11 głosów , wstrzymujących się – 0 głosów).
Centralna Komisja uznała zarzuty przytoczone w odwołaniu [...] P. N. za nieuzasadnione, a postępowania Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] za poprawne. Stwierdziła, iż oceniając wymogi art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. nr 65, poz. 595, z poźn. zm.) Rada Wydziału miała podstawy formalne i merytoryczne – przede wszystkim uzasadniony zarzut plagiatu – do podjęcia decyzji negatywnej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. N. zarzucił decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] października 2011 r. naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym przepisów o postępowaniu administracyjnym oraz ustawy z dnia 24 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji oraz uchwały Rady Wydziału [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. i zasądzenie kosztów postępowania.
W obszernym uzasadnieniu skargi, skarżący zarzucił m.in., iż Rada Wydziału ani też Centralna Komisja, nie posiadały uprawnień do stwierdzenia zaistnienia plagiatu. W ocenie skarżącego, organ powinien był zawiesić postępowanie administracyjne oraz uwzględnić postanowienie prokuratury, która umorzyła postępowanie z uwagi na brak znamion czynu zabronionego i orzec w oparciu o kompletny materiał dowodowy.
Zdaniem skarżącego, decyzja została wydana w oparciu o niepełny materiał dowodowy z naruszeniem art. 77 § 1 k.p.a. Centralna Komisja nie mogła stwierdzić o zaistnieniu plagiatu bez orzeczenia sądu bądź prokuratury. Nie uwzględniła też dowodu w postaci opinii Komisji [...], która nie potwierdziła zarzutów [...] F. i opowiedziała się za przekazaniem sprawy do stosownej korekty, która wyeliminuje istniejące w pewnych fragmentach rozprawy uchybienia warsztatowe.
Skarżący zarzucił ponadto, iż uzasadnienie decyzji Centralnej Komisji narusza przepis art. 107 § 43 k.p.a. Komisja nie udowodniła przywłaszczenia autorstwa pracy innych osób. Nie wynika z niej, aby Centralna Komisja rozpatrzyła wszystkie zarzuty podniesione w odwołaniu. Nie wskazała też podstawy prawnej określającej kompetencje poszczególnych jej organów.
W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja wniosła o jej oddalenie, podnosząc, iż Rada Wydziału [...] w [...] podjęła uchwałę o nieprzyjęciu rozprawy doktorskiej [...] P. N. i niedopuszczeniu do publicznej obrony z uwagi na liczne zapożyczenia z rozprawy doktorskiej [...] P. F., pracownika naukowego [...] bez powoływania się przez doktoranta na tę rozprawę, ze skutkami niewykazania należytych umiejętności samodzielnego prowadzenia przez doktoranta pracy naukowej i nieprzedstawienia w części oryginalnego rozwiązania problemu naukowego w rozumieniu art. 13 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym. Przedmiotowa uchwała odwoływała się do wyników raportu porównawczego systemu "[...]" i do dodatkowych konkluzji przedłożonych przez recenzentów, z których wynika, że zarzut zapożyczeń został w toku postępowania wyjaśniającego potwierdzony przez Radę Wydziału.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Centralnej Komisji, utrzymująca w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., jest zgodna z prawem.
Jako podstawę materialnoprawną wskazanej uchwały Rada Wydziału powołała art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. nr 65, poz. 595 ze zm.). Rada uznała, że rozprawa doktorska [...] P. N. pt. [...] zawiera liczne zapożyczenia z rozprawy doktorskiej [...] P. F. pt. [...], bez powołania się przez doktoranta na tę rozprawę i tym samym nie wykazuje ona należytych umiejętności samodzielnego prowadzenia przez doktoranta pracy naukowej nie przedstawia w części autorskiego, oryginalnego rozwiązania problemu naukowego w świetle powołanego przepisu art. 13 ust. 1 ustawy.
Zgodnie z tym przepisem, rozprawa doktorska przygotowana pod opieką promotora, powinna stanowić oryginalne rozwiązanie problemu naukowego lub artystycznego oraz wykazywać ogólną wiedzę teoretyczną kandydata w danej dyscyplinie naukowej lub artystycznej, a także umiejętność samodzielnego prowadzenia pracy naukowej lub artystycznej.
W przedmiotowej sprawie, w postępowaniu przed Radą Wydziału stwierdzono w rozprawie doktorskiej skarżącego zapożyczenia powodujące, iż rozprawa nie spełnia wymogów art. 13 ust. 1, w myśl którego rozprawa winna stanowić oryginalne rozwiązanie problemu naukowego, wykazywać ogólną wiedzę teoretyczną kandydata i umiejętność samodzielnego prowadzenia pracy naukowej.
Rada Wydziału, po uchyleniu uchwały z dnia [...] czerwca 2009 r. przez Centralną Komisję, zmieniła kwalifikację stanu faktycznego sprawy i pominęła w treści rozstrzygnięcia przepis art. 29a ustawy, w myśl którego rada właściwej jednostki organizacyjnej lub odpowiednio Centralna Komisja, w drodze decyzji, stwierdza nieważność postępowania w sprawie nadania tytułu lub stopnia, jeżeli w pracy stanowiącej podstawę nadania tytułu lub stopnia osoba ubiegająca się o tytuł lub stopień przypisała sobie autorstwo istotnego fragmentu lub innych elementów cudzego utworu lub ustalenia naukowego.
Ustalenie, iż rozprawa doktorska skarżącego zawiera zapożyczenia z rozprawy doktorskiej pracownika naukowego [...] [...] P. F., nie jest przez skarżącego kwestionowane, a jedynie oceniane przez niego jako błąd warsztatowy. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał Radzie Wydziału na przyjęcie, że praca nie spełnia wymogów art. 13 ust. 1 ustawy, z uwagi na przekroczenie zakresu usterek warsztatowych.
W warunkach, gdy ostatecznie Rada Wydziału nie przyjęła kwalifikacji z art. 29a ustawy, nie zachodziła potrzeba do zawieszenia postępowania, do czasu zakończenia postępowania prokuratorskiego, badającego możliwość popełnienia przez skarżącego przestępstwa określonego w art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
Postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego cechuje znaczna odrębność w stosunku do postępowania prowadzonego wprost na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach i tytule naukowym w postępowaniu tym przepisy k.p.a. mają odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie. W konsekwencji, jeżeli ustawa zawiera szczególną regulację, to nie ma podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że niektóre przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w ogóle nie znajdują w tym postępowaniu zastosowania (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2007 r. sygn. akt I OSK 1661/06). Ten szczególny charakter postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy dotyczy również postępowania odwoławczego toczącego się przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów. W postępowaniu tym osoba, której dotyczy uchwała nie korzysta z praw strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Postępowanie dowodowe prowadzone przed Centralną Komisją ograniczone jest natomiast wyłącznie do uzyskania recenzji, co wynika z art. 35 ust. 3 ustawy. Z obowiązujących przepisów nie wynika też wymóg zapoznania habilitanta, w szczególności przed podjęciem decyzji przez Centralną Komisję, z opiniami powołanych przez ten organ recenzentów.
Zgodnie z art. 21 ust. 2 powołanej ustawy Centralna Komisja, po rozpatrzeniu odwołania, w terminie nie dłuższym niż sześć miesięcy, albo utrzymuje w mocy zaskarżoną uchwałę, albo uchylając ją, przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia radzie tej samej lub innej jednostki organizacyjnej.
Zwrócić uwagę także należy, że samo postępowanie przed Centralną Komisją do czasu podjęcia uchwały ma charakter niejawny (§ 23 statutu Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów) a zapadające w jego toku uchwały są podejmowane w tajnym głosowaniu (§ 15 ust. 2 tego statutu). W sprawie o nadanie stopnia naukowego, ze względu na szczególny tryb postępowania nie może być wprost stosowany art. 10 § 1 k.p.a. Dlatego w tych sprawach stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Ponadto decyzje Centralnej Komisji należą to decyzji wydawanych przez organ kolegialny. Decyzje tego typu stanowią podsumowanie postępowania mającego charakter niejawny i zapadają w głosowaniu tajnym. Zatem brak przedstawienia szczegółowych motywów podjęcia tej decyzji, z uwagi na specyfikę tego postępowania, nie może być uznany za naruszenie prawa dające podstawę do uchylenia decyzji. Ograniczenie uzasadnienia decyzji Centralnej Komisji nie stanowi naruszenia prawa, gdyż są to decyzje kolegialne podejmowane w głosowaniu tajnym a wyniki tajnego głosowania nie można przedstawić w formie uzasadnienia, o jakim mowa w art. 107 § 3 k.p.a. (patrz wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1226/09 – tam też publikowany).
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, postępowanie to było zgodne z przepisami ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, a także postanowieniami statutu Centralnej Komisji. Podkreślenia wymaga, iż Sąd nie był uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę wydania uchwały przez organ I Instancji i decyzji Centralnej Komisji.
Ponadto w postępowaniu przed Centralną Komisją, a wcześniej przed Radą Wydziału, nie doszło także do naruszenia przepisów k.p.a. w zakresie w jakim miały one zastosowanie w tym postępowaniu. Tym samym należało stwierdzić, iż analiza czynności podjętych w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją wskazuje, iż Centralna Komisja nie naruszyła prawa w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło