II SA/Wa 620/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w dniu 3 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku małoletnich E.M. i E.M. reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego M.J. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 620/18 oddalającego skargę małoletnich E.M. i E.M. reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego M.J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia - odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 620/18 oddalił skargę małoletnich E.M. i E.M. reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego M.J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Powyższe orzeczenie jest prawomocne od dnia 6 lipca 2018 r. W dniu 7 sierpnia 2018 r. (data stempla pocztowego) M.J. działająca w imieniu małoletnich dzieci wniosła o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o sporządzenie przedmiotowego wyroku. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że nie mogła złożyć w ustawowym terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z uwagi na doznane w ostatnim okresie przeżycia, tj. przedwczesny poród syna i walka o jego życie i zdrowie, nagła śmierć męża oraz choroba nowotworowa i zawał serca matki. Powyższe okoliczności sprawiły, że znajduje się w ciężkim stanie psychicznym . Podała, że od 2017 r. leczy się psychiatrycznie i psychologicznie, a ponadto oczekuje na wyznaczenie z funduszu NFZ terminu terapii indywidualnej. Obecnie nie ma żadnego wsparcia ze strony rodziny. Jedyną osobą, którą ma to matka, która z uwagi na przebyty zawał serca wymaga opieki. Podkreśliła, że o przyczynie uchybienia terminowi do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku dowiedziała się w dniu 7 sierpnia 2018 r., będąc u prawnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu ( art. 87 § 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4). Z powołanych wyżej regulacji wynika, że aby wniosek o przywrócenie uchybionego terminu mógł zostać uwzględniony, przywołane wcześniej przesłanki muszą być spełnione łącznie. W przedmiotowej sprawie niewątpliwie niedokonanie przez przedstawiciela ustawowego małoletnich dzieci czynności w terminie powoduje ujemne skutki w postaci braku możliwości zapoznania się z uzasadnieniem wyroku i ewentualnej możliwości jego zaskarżenia. Jednocześnie wniosek został złożony w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia. W sprawie niniejszej przyjąć należy, że przyczyna uchybienia terminowi ustała w dniu 6 sierpnia 2018 r. (czyli w dniu w którym, jak podaje przedstawiciel ustawowy dowiedział się o możliwości złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku) a wniosek został złożony w dniu 7 sierpnia 2018 r. Wraz z wnioskiem została także dokonana czynność, której uchybiono, a mianowicie złożono wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. W sprawie, nie budzi zatem zastrzeżeń dopełnienie przez przedstawiciela ustawowego wymogów formalnych wniosku, lecz okoliczność spełnienia merytorycznej przesłanki przywrócenia terminu, jaką jest uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu. M.J. we wniosku o przywrócenie terminu podała, że nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w ustawowym terminie z uwagi na doznane ostatnio przeżycia (przedwczesne urodzenie syna i walka o jego życie i zdrowie, nagła śmierć męża i choroba matki) i wywołane tym zaburzenia psychiczne. Należy wskazać, że brak winy w uchybieniu terminu zachodzi jedynie w sytuacji, gdy pomimo dołożenia należytej staranności, strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkoda powinna mieć charakter zewnętrzny i obiektywny (np. przerwa w komunikacji, powódź, pożar, nagła choroba strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą), a jej usunięcie musi być niemożliwie, nawet przy użyciu największego, możliwego w danych warunkach wysiłku. Aby choroba strony mogła być uznana za taką przesłankę, musi ona rzeczywiście uniemożliwić stronie działającej osobiście zachowanie terminu procesowego. Za okoliczność usprawiedliwiającą uchybienie terminu do dokonania danej czynności procesowej nie mogą być uznane zaburzenia psychiczne, które trwają od dłuższego czasu. Aby przywrócić termin musi nastąpić nagłe wyłączenie zdolności pokierowania przez stronę swoim postępowaniem, które ponadto powinno mieć miejsce w okresie, kiedy strona miała dokonać czynności procesowej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt II OZ 846/11, LEX nr 966297, dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Strona powinna ponadto uprawdopodobnić, że w okresie biegu terminu do dokonania danej czynności procesowej rzeczywiście była dotknięta taką chorobą, która uniemożliwiła jej osobiste działanie w toku postępowania sądowego. Takim środkiem, za pomocą którego strona może uprawdopodobnić fakt choroby jest zaświadczenie lekarskie stwierdzające, że w konkretnej dacie przedstawiciel ustawowy cierpiał na konkretną jednostkę chorobową. W niniejszej sprawie M.J. nie uprawdopodobniła, że w okresie, w którym biegł termin do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku cierpiała na taką chorobę, która miała charakter niespodziewany, nagły, i w wyniku której nie była w stanie nadać przesyłki zawierającej wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z dokumentacji znajdującej się w aktach sądowych niniejszej sprawy wynika, że M.J. w dniu [...] kwietnia 2018 r. została skierowana przez psychiatrę – dr n. med. M.G. na psychoterapię. Żaden z przedstawionych przez przedstawiciela ustawowego dokumentów, tj. zaświadczenia z dnia [...] maja 2018 r. o stanie zdrowia dla celów świadczeń z ubezpieczenia społecznego wydanego przez lekarza prowadzącego leczenie, historii wizyt, historii zdrowia i choroby, czy też badania echokardiograficznego nie dotyczy okresu od dnia [...] czerwca 2018 r. do dnia [...] czerwca 2018 r., kiedy to biegł termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, M.J. została prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy. Co prawda nie uczestniczyła w niej czynnie ale, zdaniem Sądu, mogła osobiście uzyskać informację o wyniku sprawy i co do dalszego postępowania w sekretariacie sądu. Podkreślić należy, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia nie jest skomplikowanym pismem, które wymagałoby znacznego nakładu sił. Stwierdzić należy, że gdyby nawet stan psychiczny M.J. wyłączał jej funkcjonowanie w rzeczywistości, to nie była to przeszkoda takiego rodzaju aby przy dołożeniu należytej staranności o własne interesy nie mogła złożyć stosownego wniosku w terminie osobiście. Pogorszenie stanu psychicznego nie miało charakteru nagłego. Jak podano powyżej skarżąca leczy się psychiatrycznie od kwietnia 2017 r. W ocenie Sądu, jest to okres w którym przedstawiciel ustawowy mógł zorganizować pomoc w prowadzeniu swych spraw. Tym bardziej, że treść jej pism nie świadczy o tym, że jest ona osobą nieporadną życiowo. Reasumując Sąd nie mógł zatem ocenić, czy w okresie biegu terminu do dokonania ww. czynności procesowej w stosunku do skarżących zaistniała okoliczność, która sprawiałaby, że strony nie ponoszą winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie zapadłego w sprawie orzeczenia. Biorąc pod uwagę wskazane powyżej okoliczności, w ocenie Sądu nie zostały spełnione wszystkie przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 87 P.p.s.a., gdyż M.J. nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.