II SA/Wa 626/24
WyrokWSA w Warszawie2024-11-18
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo odmówiły udostępnienia informacji publicznej w postaci pytań dotyczących projektu budowlanego, powołując się na ochronę praw autorskich i tajemnicę przedsiębiorstwa, podczas gdy wnioskodawca domagał się odpowiedzi na konkretne pytania dotyczące zamówienia publicznego?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nieprawidłowo odmówiły udostępnienia informacji publicznej, ponieważ nie rozpoznały merytorycznie pytań zadanych przez wnioskodawcę, błędnie określając przedmiot wniosku jako żądanie udostępnienia dokumentów, a nie odpowiedzi na pytania. Nawet jeśli dokumentacja objęta jest prawami autorskimi, organ nie wykazał, w jaki sposób konkretnie wypełnia to dyspozycję art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, co uniemożliwia kontrolę sądową.Stan faktyczny
Wnioskodawca zwrócił się do Wójta Gminy o udzielenie odpowiedzi na cztery pytania dotyczące projektu budowlanego i mapy do celów projektowych w kontekście pozwolenia na budowę oraz postępowania przetargowego. Organ I instancji odmówił udostępnienia informacji, uznając je za objęte prawami autorskimi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję SKO, uznając, że organy nie rozpoznały merytorycznie pytań wnioskodawcy i błędnie zastosowały przepisy o ochronie praw autorskich.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 listopada 2024 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz D. G. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: SKO, organ) decyzją z [...] lutego 2024 r. nr [...], w oparciu o art. 1 i art. 2 ustawy z dnia
12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2018 r. poz. 570) oraz art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej "Kpa."),
po rozpatrzeniu odwołania D.G. (dalej: wnioskodawca, skarżący)
od decyzji wydanej przez Wójta Gminy [...] (dalej także organ I instancji) w dniu
[...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. w związku art. art. 1, 2 ust. 1 i ust. 2, 3, 4 ust. 1, 5, 6, 16 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie
do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902; dalej "u.d.i.p."), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Wydanie decyzji SKO poprzedził następujący stan sprawy.
Wnioskodawca pismem z [...] stycznia 2024 r. wystąpił do Wójta Gminy [...]
o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:
1) czy rysunek zagospodarowania terenu Z.01 PZT projektu budowlanego
pn. [...] sporządzony na mapie do celów projektowych
nr [...] z [...] lipca 2021 r. wykonanej przez Usługi Geodezyjne M.N. jest częścią składową projektu budowlanego, który uzyskał prawomocne pozwolenie na budowę?
2) czy decyzja pozwolenia na budowę dla projektu pn. [...] została wydana na podstawie innego rysunku zagospodarowania terenu niżeli ten, który został zamieszczony pod postępowaniem przetargowym z dnia [...] marca numer ogłoszenia [...]?
3) czy projekt budowlany pn. [...], który uzyskał pozwolenie na budowę zawierał mapę do celów projektowych nr [...] z [...] lipca 2021 r. wykonaną przez Usługi Geodezyjne M.N.?
4) czy decyzja pozwolenia została wydana na podstawie innej mapy do celów projektowych niż nr [...] z [...] lipca 2021 r. wykonanej przez Usługi Geodezyjne M.N.?
Organ I instancji po rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej w przedmiocie, jak podał w komparycji decyzji określił ,że żądana informacja publiczna dotyczy:
1) rysunku Planu Zagospodarowania Terenu projektu budowlanego pn: [...] w msc. [...],
2) mapy do celów projektowych nr [...] z [...] lipca 2021 r. wykonanej przez Usługi Geodezyjne M.N.,
odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji.
Zdaniem organu I instancji wnioskodawca ponownie pod pretekstem dostępu do informacji publicznej zażądał informacji na temat opracowanego materiału objętego prawami autorskimi. Kopia mapy do celów projektowych została uzyskana od geodety M.N. prowadzącego działalność pn. Usługi Geodezyjno-Budowlane M.N. , natomiast rysunek Planu Zagospodarowania Terenu od wykonawcy [...] S.C. Sposób wykorzystania dokumentów objętych wnioskiem są wytworem pracy ww. przedsiębiorstw na podstawie art. 1 ust 2 pkt 6 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych jako utwory architektoniczne, architektoniczno-urbanistyczne i urbanistyczne. Prawo dostępu do informacji publicznej w tej sytuacji podlega ograniczeniu.
Jest to czwarte żądanie wnioskodawcę w zakresie sporządzenia dokumentacji projektowej pn. [...]. Przy czym wnioskodawca w żadnym z nich nie sprecyzował celu, w jakim udostępniona mu miała zostać żądana przez niego informacja. Zachodzi zatem podejrzenie, że jego wnioski są jedynie próbą wykorzystania dostępu do informacji do innych celów, niezgodnych z nadrzędnymi zasadami i wartościami.
Pytania zawarte we wniosku nie są podyktowane troską o dobro publiczne,
a sposobem na wyłudzenie danych celem wykorzystania ich w toczącym się sporze sądowym, oraz innych spraw finansowych z jednym z podmiotów, co oznacza, że wnioskodawca nadużywa prawa do informacji, a informacja mu się nie należy.
W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca wniósł o stwierdzenie nieważności lub uchylenie decyzji w całości, zobowiązanie do udzielenia żądanej informacji w terminie niezwłocznym od daty uprawomocnienia się decyzji SKO. Podniósł zarzuty naruszenia następujących przepisów, a mianowicie:
1. art. 156 § 1 ust. 2 i 3 Kpa. poprze błędne wprowadzenie faktu, że dotyczy udostępnienia materiałów:
1) Rysunku Planu Zagospodarowania Terenu projektu budowlanego pn: [...] w miejscowości [...], który został zatwierdzony przez organ i na jego podstawie uzyskano pozwolenia na budowę oraz obecnie budynek jest wznoszony,
2) Kopii mapy do celów projektowych będącej elementem dokumentacji projektowej [...] w msc. [...], który został zatwierdzony przez organ aa-b i na jego podstawie uzyskano pozwolenie na budowę oraz obecnie budynek jest wznoszony;
podczas gdy wniosek z [...] stycznia 2024 r. o udostępniania informacji dotyczył pytań:
1) Czy rysunek planu zagospodarowania terenu Z.01 PZT projektu budowlanego pn. [...], sporządzony na mapie do celów projektowych
nr [...] z dnia [...].07.2021 r. wykonanej przez Usługi Geodezyjne M.N. jest częścią składową projektu budowlanego, który uzyskał prawomocne pozwolenie na budowę?
2) Czy decyzja pozwolenia na budowę dla projektu [...], została wydana na podstawie innego rysunku zagospodarowania terenu niżeli ten, który został zamieszczony pod postępowaniem przetargowym z dnia [...] marca nr ogłoszenia [...] na stronie platformy ezamówienia?
3) Czy projekt budowlany [...], który uzyskał pozwolenie na budowę zwierał mapę do celów projektowych nr [...] z dnia [...].07.2021 r. wykonaną przez Usługi Geodezyjne M.N. ?
4) Czy decyzja pozwolenia została wydana na podstawie innej mapy do celów projektowych niż [...] z dnia [...].07.2021 r. wykonanej przez Usługi Geodezyjne M.N. ?
2. art. 1 ust. 1, art. 2 w zw. z art. 10 u.d.i.p., art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych - poprzez błędne wprowadzenie faktu, że wnioskowane informacje podlegają ograniczeniu jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa oraz prawa autorskie i w konsekwencji nieudostępnienie informacji publicznej na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p.; wniosek zawierał pytania, na które organ ma obowiązek odpowiedzieć w formie potwierdzenia lub zaprzeczenia (TAK/NIE); pytania dotyczą zamówienia publicznego ogłoszonego przez Gminę [...] z [...] marca 2023 r. na budowę świetlicy wiejskiej w miejscowości [...]; ogłoszenie znajduje się pod numerem [...] na stronie platformy zakupowej ezamówienia,
3. art. 1 ust. 1, art. 2 u.d.i.p. poprzez błędne wprowadzenie faktu o celu uzyskania informacji publicznej i istnienia przeszkód w udostępnianiu informacji; wniosek zgodnie z ustawą nie zawierał wskazania interesu prawnego lub faktycznego, w związku
z czym w przypadku istnienia prawnych przeszkód w udostępnianiu informacji organ winien był wydać decyzję konkretyzującą stan prawny, a nie w oparciu o własne subiektywne odczucia,
4. art. 107 § 1 ust. 6 § 3 Kpa. poprzez błędne wprowadzenie faktu celu uzyskania informacji publicznej, opartego na informacjach domniemanych i nieudowodnionych; wniosek nie zawierał uzasadnienia w jakim celu wnioskodawca zwraca się do organu o udostępnienie przedmiotowych informacji, organ zaś nie przedstawił materiałów dowodowych na potwierdzenie swojej tezy,
5. Kpa. poprzez błędne wprowadzenie faktu potwierdzenia rozstrzygnięcia
i uzasadnienia skarżonej decyzji przez adw. L.K.; uzasadnienie zawiera informację nie dającą się zweryfikować; na podstawie treści decyzji nie można stwierdzić jakie zajął stanowisko cytowany adwokat i czy w ogóle zajął, gdyż brakuje jego podpisu pod uzasadnieniem decyzji,
6. art. 212 Kodeksu karnego (pomówienie) poprzez kierowanie zarzutów wobec wnioskodawcy, co do intencji złożonego wniosku.
W uzasadnieniu powołanej na wstępie decyzji SKO wskazało, że prawo
do informacji publicznej zostało określone w art. 61 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483). Przedmiot informacji publicznej określa przepis art. 61 ust. 1 Konstytucji RP wskazujący czego dotyczy informacja publiczna. Przepis ten stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, także dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu. Tryb udzielania wskazanych powyżej informacji określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy.
Organ wyjaśnił, że wnioskodawca kolejny raz składa wniosek o udzielenie informacji publicznej. Zakres tego wniosku jest tożsamy z wnioskiem złożonym uprzednio. Obecny wniosek o udostępnienie informacji publicznej sformułowany jest w formie pytań.
Charakter prawa do informacji wskazuje, że już samo stwierdzenie, że żądana informacja stanowi informację publiczną, pociąga za sobą obowiązek jej udostępnienia każdemu podmiotowi, który się o to zwróci. Zdaniem organu właśnie ta okoliczność jest przyczyną "nadużywania" prawa do informacji, które wykorzystuje się często do celów niewynikających z Konstytucji RP, z ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz do celów "trudnych do pogodzenia z założeniami całego systemu prawa". W związku z tym zachowanie wnioskodawcy oceniać należy nie tylko w kontekście uprawnienia do uzyskania informacji, ale też "przy uwzględnieniu nadrzędnych wobec niego zasad i wartości".
Jak podało SKO, istotnie wstęp decyzji zawiera wskazanie "dotyczy udostępnienia informacji publicznej 1) rysunku planu zagospodarowania terenu projektu budowalnego pn: [...]w msc. [...]; 2) mapy do celów projektowych nr [...] z dnia [...].07.2021r. wykonaną przez Usługi Geodezyjne M.N. ?", jednak z uzasadnienia decyzji wynika, że organ I instancji wskazał dokładnie (przytoczył dokładną treść) zakres żądanych informacji. Fakt, że wskazując w sentencji decyzji w jakim przedmiocie rzeczona decyzja została wydana, ograniczono zakres wniosku, nie świadczy to jednak o naruszeniu art. 156
§ 1 ust. 1-3 Kpa.
SKO wskazało, stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej to jeden
z nadzwyczajnych środków zaskarżenia decyzji administracyjnej. Podstawowym (zwyczajnym) środkiem zaskarżenia jest odwołanie od decyzji. Postępowanie
w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnych dotkniętych poważnymi wadami prawnymi - dotyczącymi zarówno treści decyzji administracyjnej, jak i sposobu prowadzenia postępowania administracyjnego w tej sprawie. W przeciwieństwie do odwołania od decyzji, wniesienie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest możliwe po ostatecznym zakończeniu postępowania administracyjnego. Z tego powodu, ten środek odwoławczy jest określany jako nadzwyczajny środek zaskarżenia. Możliwość ta jest także związana z zamiarem wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji administracyjnych dotkniętych najpoważniejszymi wadami. Wady stanowiące podstawy do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej mogą być rozpoznawane w zwykłym postępowaniu odwoławczym wszczętym na skutek wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej. Wady te powinny być rozpoznawane w pierwszej kolejności z urzędu przez organy administracji drugiej instancji, możliwe jest także zwrócenie uwagi tych organów w odwołaniu od decyzji administracyjnej.
Przepis art. 156 § 1 ust. 2, 3 Kpa. wskazuje, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotknięta jest jedną z poniżej wymienionych wad: została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Analizując decyzję wydaną przez organ I instancji, stwierdzono, że nie doszło do naruszenia ww. przepisów. Wydając decyzję, wskazano na podstawie jakich przepisów prawa procedowano. Odnośnie do rażącego naruszenia prawa, wnioskodawca nie wskazał dokładnie, na czym ono polegało.
Przepis art. 5 ust. 1 u.d.i.p. podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Zdaniem SKO organ I instancji słusznie odmówił udostępnienia żądanych informacji, uznając je, jako te, które objęte są prawami autorskimi.
Decyzja o pozwoleniu na budowę, jako akt administracyjny jest informacją publiczną. Zatwierdzone projekty zagospodarowania działki lub terenu oraz architektoniczno-budowlany są załącznikami do decyzji o pozwoleniu na budowę i jej integralną częścią. Wynika to z art. 34 ust. 4 Prawa budowlanego.
Organ administracji rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji odnośnie do materiałów zawartych w pozwoleniu na budowę, jako informacji publicznej musi każdorazowo przeanalizować okoliczności danej sprawy i ocenić konsekwencje udostępnienia projektów. Na przykład udostępnienie osobom trzecim projektu architektoniczno-budowlanego budynku mieszkalnego osoby prywatnej pozwoli im na poznanie dokładnego rozkładu znajdujących się w budynku pomieszczeń, przebiegu instalacji i ich przeznaczenia, co może naruszyć intymność i poczucie bezpieczeństwa osób tam zamieszkałych, a tym samym ich prawo do prywatności. Wszelkie informacje dotyczące rysunków zagospodarowania przestrzennego i map projektu budowalnego podlegają ochronie prawami autorskim. Organ I instancji wyraźnie wskazał w decyzji, że żądane informacje (w formie pytań) to utwory architektoniczne, architektoniczno- urbanistyczne i urbanistyczne. Podstawą takiego stanowiska jest art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1062; dalej "ustawa o prawie autorskim") jako utwory architektoniczne, architektoniczno – urbanistyczne i urbanistyczne.
Projekt budowlany wykazuje cechy "utworu architektonicznego" w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o prawie autorskim i korzysta z ochrony tam przewidzianej. W myśl art. 1 ust. 2 danego akt, w szczególności przedmiotem prawa autorskiego są utwory - architektoniczne, architektoniczno-urbanistyczne i urbanistyczne. Twórcom przysługują autorskie prawa osobiste oraz autorskie prawa majątkowe, mające charakter cywilnych praw podmiotowych, których ochrona należy do kompetencji uprawnionego podmiotu, a nie do organu administracji publicznej.
Jak stwierdziło SKO, słusznie zatem zdaniem organu I instancji prawo dostępu do informacji publicznej w tej sytuacji będzie podlegało ograniczeniu.
SKO przychyliło się do stanowiska jakie przedstawił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 475/13 oraz do wyrażonego w tym wyroku poglądu, że udostępnienie wnioskodawcy projektu budowlanego oraz wszelkich informacji związanych z tym projektem wykracza poza niezbędność wymaganą potrzebą transparentności życia publicznego
w demokratycznym państwie prawnym. Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej. Poprzez zawarte w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. sformułowanie "każdemu" ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji RP obywatelskie uprawnienie wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Regulacja ta określa zatem tryb i zasady dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych oraz stanowi w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. SKO uznało, że taki charakter mają informacje jakich udostępnienia żąda wnioskodawca.
SKO doszło do przekonania, że udostępnienie stronie żądanych informacji dotyczących projektu budowlanego wykraczać będzie poza niezbędność wymaganą potrzebą transparentności życia publicznego w demokratycznym państwie prawnym, co stanowiło ratio legis ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podzieliło stanowisko wyrażone w cytowanym wyżej wyroku, w myśl którego nie ma żadnego argumentu, dla którego osoba trzecia, w zasadzie bez ponoszenia kosztów, miałaby zapoznawać się, a być może i korzystać z pomysłów, rozwiązań czy udogodnień, zaproponowanych w projekcie budowlanym przez wykonujące go podmioty.
Udostępnienie informacji związanych z projektem budowlanym oznaczałoby możliwość dokładnego poznania przez dowolne osoby trzecie architektonicznego rozkładu inwestycji (ulokowanych pomieszczeń oraz ich funkcji), a także przebiegu
i konstrukcji rozmaitych instalacji (np. gazowych, energetycznych, elektrycznych, alarmowych, wentylacyjnych itp.), wyposażenia - znajdujących się w obiekcie budowalnym, co przede wszystkim godziłoby w poczucie bezpieczeństwa osób korzystających z tego obiektu tudzież korzystających z dostępnej tamże infrastruktury technicznej lub lokalowej, a nadto, w szeroko pojęte prawo tych osób do poczucia bezpieczeństwa.
Zdaniem SKO organ I instancji słusznie odmówił udostępnienia żądanych informacji. Informacje jakich udostępnienia domaga się wnioskodawca dotyczą budynku świetlicy gminnej, należy więc uznać go za budynek użyteczności publicznej.
W danym przypadku, udostępnienie informacji dotyczących szczegółów budynku oznaczałoby możliwość poznania przez dowolne osoby trzecie dokładnego rozkładu pomieszczeń, jak również przebiegu instalacji, np. gazowych, energetycznych, wentylacyjnych itp., znajdujących się w budynku. Sytuacja taka,
w przypadku budynku świetlicy, może nie uderza bezpośrednio w mir domowy właścicieli nieruchomości rzeczonego budynku, ale może naruszać ich poczucie bezpieczeństwa osób korzystających z budynku. Budynek świetlicy jest budynkiem,
z którego korzystać będą mieszkańcy gminy (osoby dorosłe oraz dzieci), należy więc osobom tym zapewnić poczucie bezpieczeństwa. Nadto, co słusznie podnosi organ
I instancji, projekt budowlany z reguły jest sporządzany na zamówienie, przez architektów, zabezpieczony jest prawami autorskimi, często bardzo kosztowny. Nie ma żadnego argumentu, dla którego osoba trzecia, bez ponoszenia kosztów, miałaby zapoznawać się, z danymi technicznymi budynku, dokładnym rozmieszczeniem poszczególnych instalacji. Należy więc zabezpieczyć te informację przed nieuprawnionym korzystaniem z pomysłów, rozwiązań czy udogodnień, zaproponowanych w projekcie przez wykonujące go podmioty.
Jak podał organ, w odwołaniu podniesiono błędne wprowadzenie faktu potwierdzenia rozstrzygnięcia i uzasadnienia decyzji przez adwokata; zdaniem wnioskodawcy, informacji tej nie można zweryfikować. SKO zauważyło, że wydana decyzja w sprawie zawiera stanowisko organu I instancji - reprezentującego tenże organ Wójta Gminy [...] . Jako wzmocnienie swojego stanowiska wskazano, że podobne stanowisko zajął wymieniony adwokat. Co się tyczy zaś naruszenia praw osobistych wnioskodawcy, to powinien on swoje żądania kierować do organów ścigania, bowiem SKO w ramach swoich kompetencji nie ma możliwości
przesądzania czy doszło do przestępstwa pomówienia.
Jeżeli wnioskodawca kieruje pytania niepodyktowane troską o dobro publiczne, to oznacza, że nadużywa prawa do informacji, a informacja mu się nie należy. Prawo do informacji nie może być wykorzystywane do pozyskiwania wszelkich informacji w celach stanowiących zaprzeczenie idei ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Przesądzenie, czy wnioskujący skierował wniosek w prawidłowym celu,
w zgodzie z zasadami i wartościami, zależy od organu (adresata wniosku), który powinien każdorazowo oceniać zachowanie wnioskodawcy.
W konsekwencji stwierdzono, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw
do uznania odwołania za uzasadnione, wobec czego decyzję organu I instancji uznano za wydaną zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Skarżący wywiódł skargę na wskazaną na wstępie decyzję SKO, zarzucając naruszenie następujących przepisów, a mianowicie:
- art. 1 ust. 1, 2 w związku z art. 10 u.d.i.p.,
- art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP,
- art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (dalej "Pzp."),
- art. 212 Kodeksu karnego (pomówienia) poprzez kierowanie zarzutów wobec skarżącego, co do intencji złożonego wniosku;
Wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji SKO w całości oraz uchylenie decyzji organu I instancji.
Wyjaśnił, że wniosek z [...] stycznia 2024 r. o udzielenie informacji publicznej odnosi się do zamówienia publicznego (przetargu) Gminy [...] z [...] marca 2023 r. nr ogłoszenia [...] zamieszczonego na stronie internetowej platformy zakupowej ezamówenia, na wykonanie robót budowlanych objętych przedmiotowym projektem. Projekt jest częścią opisu przedmiotu zamówienia, stanowi podstawę do wyceny i późniejszej realizacji. Zatem w logicznym ujęciu nie może stanowić tajemnicy przedsiębiorstwa i podlegać ochronie przed ujawnieniem. Jednostka projektowa opracowująca przedmiotowy projekt " [...]" zbyła prawa autorskie do projektu na rzecz Gminy [...] na podstawie zawartej umowy z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...]. Mapa do celów projektowychnr [...] z dnia [...].07.2021 r. wykonana przez Usługi Geodezyjne M.N. jest częścią ww. projektu. Wobec czego Gmina [...] jest pełnym dysponentem dokumentacji i nie może chronić prawa autorskiego projektanta, geodety czy też innych wykonawców dokumentacji poprzez jej nieujawnienie. Dokumentacja stanowi własność publiczną i została opłacona z publicznych środków.
Gmina [...] (Zamawiający) w Specyfikacji Wykonania Zamówienia nie zawarła informacji o wystąpieniu okoliczności ochrony dla załączonej dokumentacji projektowej, nie podała również informacji, czy projekt jest objęty prawomocnym pozwoleniem na budowę. Stąd takie a nie inne pytania we wniosku.
Skarżący stwierdził, że nie ubiega się o wydanie kopii dokumentacji, nie żąda udostępnienia szczególnego, nie pyta o szczegóły konstrukcji czy też technologii budowy, zadaje pytania wyłącznie dotyczące zamieszczonego pod zamówieniem planu zagospodarowania terenu, celem ustalenia czy ten konkretny Projekt Zagospodarowania Terenu sporządzony na mapie do celów projektowych
nr [...] z dnia [...].07.2021 r. wykonanej przez Usługi Geodezyjne M.N. , załączony do postępowania przetargowego, posiada prawomocną decyzję pozwolenia na budowę i czy na jej podstawie aktualnie wnoszony jest obiekt publiczny - Świetlica Wiejska z pomieszczeniem ukrycia doraźnego.
Wyjaśnił, że jest to kolejny jego wniosek o udzielenie informacji publicznej,
w sprawie tego projektu, nie otrzymał bowiem odpowiedzi na zadane pytania. "Wójt Gminy [...] prowadzi grę w informację publiczną celem uniknięcia lub opóźnienia kontroli społecznej budowy świetlicy wiejskiej."
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna ,albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Tytułem wstępu należy wyjaśnić, iż Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa (ust. 3).
Ponadto przypomnieć wypada, że ustawa z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Regulacja ta określa zatem tryb i zasady dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.
W rozpoznawanej sprawie istotnie został spełniony zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy, co zresztą sporne nie jest. Sporna natomiast jest kwestia zasadności odmowy udostępnienia żądanej przez skarżącego informacji publicznej w zakresie pytań zawartych we wniosku z dnia [...] stycznia 2024 r.
Skarżący w swoim wniosku o udostępnienie informacji publicznej postawił 4 konkretne pytania, na które zarówno w decyzji Wójta Gminy [...] jak i w decyzji SKO nie uzyskał odpowiedzi. Co ważniejsze, w ocenie Sądu, pytania te nie stały się przedmiotem niniejszego postepowania.
Informacja publiczna udostępniana jest przez podmioty zobowiązane niejako z urzędu w Biuletynie Informacji Publicznej(art.7 i 8 u.d.i.p.), informacja publiczna może być również udostępniona na wniosek(art.10 u.d.i.p.) ,w tym wypadku to wniosek kreuje zakres tego postępowania. Ustawodawca nie wskazał jaką formę ma przyjąć wniosek o udostepnienie informacji publicznej.
Wójt Gminy [...] w komparycji decyzji z dnia [...] stycznia 2024 r. wskazał zakres wniosku skarżącego określając go jako żądanie udostepnienia:
"1) rysunku Planu Zagospodarowania Terenu projektu budowlanego pn: [...]w msc. [...],
2) mapy do celów projektowych nr [...] z [...] lipca 2021 r. wykonanej przez Usługi Geodezyjne M.N. ,"
a następnie w rozstrzygnięciu odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji. Co prawda w uzasadnieniu decyzji wskazał poprawnie przedmiot wniosku skarżącego, jednak nie zmienia to faktu ,że w decyzji nie orzekł w przedmiocie wniosku z [...] stycznia 2024 r., gdyż uzasadnienia decyzji nie można traktować jako jej sprostowania.
SKO utrzymując w mocy zaskarżoną decyzje powieliło błąd organu pierwszej instancji przyjmując, że przedmiotem wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2024 r było żądanie udostepnienia:
"1) rysunku Planu Zagospodarowania Terenu projektu budowlanego pn: [...]w msc. [...],
2) mapy do celów projektowych nr [...] z [...] lipca 2021 r. wykonanej przez Usługi Geodezyjne M.N. ,".
Świadczy chociażby o tym uzasadnienie decyzji SKO , gdzie organ snuje rozważania dotyczące szeroko pojętej dokumentacji projektowej objętej prawami autorskimi.
Co ciekawe SKO w uzasadnieniu swojej decyzji zauważył błąd organu I instancji w zakresie ustalenia przedmiotu postepowania ,jednak uznał ,ze w komparycji decyzji organ ograniczył jedynie zakres wniosku. Sąd jednak tego poglądu nie podziela , gdyż z zadanych przez skarżącego pytań nie wyłania się w żadnym zakresie przedmiot postepowania wskazany przez Wójta Gminy [...] .
Ponadto Sąd wskazuje na jeszcze jedno uchybienie zaskarżonej decyzji SKO tym razem w zakresie treści jej uzasadnienia.
W świetle art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej może ograniczyć dostęp do żądanych informacji publicznych w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych.
Zgodzić się należy z organem ,że projekt budowlany wykazuje cechy "utworu architektonicznego" w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1062) i korzysta z ochrony tam przewidzianej. W myśl art. 1 ust. 2 tej ustawy, w szczególności przedmiotem prawa autorskiego są utwory - architektoniczne, architektoniczno-urbanistyczne i urbanistyczne. Twórcom przysługują autorskie prawa osobiste oraz autorskie prawa majątkowe, mające charakter cywilnych praw podmiotowych, których ochrona należy do kompetencji uprawnionego podmiotu, a nie do organu administracji publicznej.
Zdaniem organu SKO organ I instancji słusznie odmówił decyzja dostępu do wnioskowanych informacji z uwagi na fakt ,że żądane informacje objęte są prawami autorskimi. Organ nie wyjaśnił, jednak dlaczego przyjmuje ,że dokumentacja objęta prawami autorskimi wypełnia dyspozycję art.5 ust.1 u.d.i.p. i w tym zakresie uzasadnienie decyzji nie poddaje się kontroli Sądu.
Rozpoznając ponownie sprawę SKO będzie zobowiązane kierować się wyżej wskazanymi uwagami .
Biorąc powyższe pod rozwagę działając na podstawie art.145 ust. 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżona decyzję o kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło