II SA/Wa 631/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Pisula – Dąbrowska (sprawozdawca) Sędzia WSA – Janusz Walawski Sędzia WSA – Eugeniusz Wasilewski Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi K. T. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby – oddala skargę – Szef Służby Celnej decyzją z [...] lutego 2015 r. [...], na podstawie art. 138 § 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w W., którą to decyzją zwolniono K.T. ze służby. Jako podstawę materialnoprawną organ wskazał art. 105 pkt 9, art. 107 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 188 ust. 5 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. W motywach uzasadnienia organ podał, że z uwagi na dobro służby oraz absencję chorobową funkcjonariusza trwającą nieprzerwanie od dnia 04.11.2013 r. do 03.11.2014 r., brak jest gwarancji należytego wykonywania przez funkcjonariusza obowiązków służbowych. Organ stwierdził, że przewlekłe zwolnienia lekarskie uniemożliwiają włączenie funkcjonariusza do systemu szkoleń doskonalących rozwój własny i podnoszących kwalifikacje zawodowe, co stoi w sprzeczności z dobrem służby. Nadto wyjaśnił, że długotrwała absencja powoduje, że nabyte przez funkcjonariusza doświadczenie w zakresie znajomości przepisów celnych i podatkowych dezaktualizuje się wobec nowelizacji przepisów dotyczących Służby Celnej. Wskazując na treść art. 105 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej, wyjaśnił, że można rozwiązać z uwagi na dobro służby stosunek służbowy z funkcjonariuszem, który w ocenie przełożonych nie powinien pełnić służby z przyczyn pozamerytorycznych. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi K. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów postępowania, skarżący zarzucił naruszenie przepisów: - prawa materialnego, tj. art. 105 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz przyjęcie, że zaistniała inna niż określona w pkt 1-8 ważna przyczyna uzasadniająca przekonanie, że dalsze jego pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych i jest sprzeczne z dobrem służby, - postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, przekroczeniu granic uznania administracyjnego, braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dowolne przyjęcie, że dalsze jego pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych i jest sprzeczne z dobrem służby, - naruszenie art. 8 K.p.a., polegające na nieprzeprowadzeniu postępowania w sposób budzący zaufanie do organu i przekroczeniu granic uznania administracyjnego przez podjęcie decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty powołane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 105 pkt 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2015 r., poz. 990 ze zm.), funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku zaistnienia innej, niż określone w pkt 1-8, ważnej przyczyny, jeżeli dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych, w szczególności gdy wymaga tego dobro Służby Celnej lub gdy nastąpiła utrata zaufania niezbędnego do wykonywania obowiązków służbowych: zwolnienie funkcjonariusza ze służby może nastąpić w tym przypadku po zasięgnięciu opinii związku zawodowego funkcjonariuszy. Przepis ten stanowił materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji w przedmiocie zwolnienia K. T. ze służby. Użycie w tym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie funkcjonariusza w oparciu o tę podstawę prawną ma charakter fakultatywny i zostało pozostawione tzw. uznaniu administracyjnemu. Dla stosowania art. 105 pkt 9 cyt. ustawy niezbędne jest ponadto wykazanie, że rozwiązania z funkcjonariuszem stosunku służbowego wymaga dobro służby. Pojęcie to nie zostało zdefiniowane w ustawie. Zgodnie z powszechnie przyjętym w doktrynie poglądem użycie w tekście pojęcia niedookreślonego zobowiązuje organ do jego doprecyzowania (skonkretyzowania). Organ ustalając znaczenie pojęcia niedookreślonego obowiązany jest nie tylko używać uznanych reguł i metod wykładni prawa, lecz uwzględniać przede wszystkim wszelkiego rodzaju okoliczności faktyczne i normatywne, które są prawnie doniosłe. Z tego punktu widzenia należy przyjąć, że ustalenie znaczenia użytego pojęcia niedookreślonego nie może być dokonane w wyniku abstrakcyjnej wykładni tego pojęcia, lecz powinno przede wszystkim uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy. Wymaga to wyczerpującego zebrania dowodów oraz obiektywnej i rzetelnej oceny materiału dowodowego. Dopiero wówczas można stwierdzić, że ustalony stan faktyczny sprawy wyczerpuje przesłankę dobra służby. W ocenie Sądu, organy obu instancji zasadnie uznały w niniejszej sprawie, że zwolnienie skarżącego ze służby mieści się w pojęciu "dobra służby". Pojęcie, jakim jest "dobro służby", należy bowiem odczytywać z uwzględnieniem zadań nałożonych na Służbę Celną, jej specyfiki oraz obowiązków funkcjonariusza. Jak wynika z art. 1 ustawy o Służbie Celnej, stanowi ona jednolitą, umundurowaną formację, utworzoną w celu zapewnienia ochrony i bezpieczeństwa obszaru celnego Wspólnoty Europejskiej, w tym zgodności z prawem przywozu towarów na ten obszar oraz wywozu towarów z tego obszaru, a także wykonywania obowiązków określonych w przepisach odrębnych. Dokonując oceny zasadności skargi K. T. na decyzję Szefa Służby Celnej, Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie niesporne jest, że skarżący przywrócony do służby po 6 latach (z dniem [...] sierpnia 2013 r.), został skierowany do pełnienia służby w Wydziale Egzekucji. Niesporne jest, że po dwóch miesiącach od przywrócenia do służby od 4.11.2013 r. do 3.11.2014 r. przebywał stale na zwolnieniach lekarskich. Jakkolwiek, korzystanie ze zwolnień lekarskich w okresie choroby samo w sobie nie musi jeszcze przemawiać za koniecznością rozwiązania stosunku służbowego z funkcjonariuszem ze względu na dobro służby, to jednak w sytuacji, gdy długotrwała absencja chorobowa dezorganizuje pracę służby może stanowić podstawę do uznania, że dobro służby przemawia za zwolnieniem funkcjonariusza długotrwale przebywającego na zwolnieniu lekarskim. Długotrwała absencja godzi w dobro służby, bowiem ma negatywny wpływ na bieżącą organizację pracy i realizację zadań. Długotrwała nieobecność funkcjonariusza prowadzi do negatywnych skutków finansowych związanych z koniecznością wypłaty uposażenia. Nadto absencja dezaktualizuje doświadczenie w zakresie znajomości przepisów celnych i ich praktycznego stosowania wobec nieustannych nowelizacji przepisów prawa. Jak wskazał organ w rocznym okresie absencji odbyło się 9 szkoleń, w których skarżący nie uczestniczył. Skarżący pozostawał poza służbą przez 7 lat (z wyłączeniem 2 miesięcy po przywróceniu do służby). Nieobecność ta niewątpliwie miała wpływ na potencjalną zdolność skarżącego do wykonywania obowiązków służbowych. Reasumując, długotrwałe pozostawanie poza służbą (6 lat) oraz następujące po nim długotrwałe zwolnienie lekarskie (rok) może stanowić uzasadnioną przyczynę rozwiązania stosunku służbowego w oparciu o art. 105 ust. 9 ustawy pragmatycznej. W przedmiotowej sprawie organ, jako przesłankę zwolnienia, wskazał dobro Służby Celnej. W ocenie Sądu, w realiach niniejszej sprawy, organ nie przekroczył granic uznania, nie naruszył prawa materialnego ani prawa procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonych decyzji. Dodać też należy, iż stosunek służbowy administracyjnoprawny nie gwarantuje ochrony analogicznej z kodeksem pracy. W ocenie Sądu, organ prawidłowo wyważył interes strony i interes służby to znaczy dobro Służby Celnej. Sąd nie podzielił też argumentów strony skarżącej, co do niemożności zwolnienia funkcjonariusza z uwagi na to, że okres absencji nie przekroczył roku (art. 105 ust.). Przyjęcie takiej wykładni prowadziłoby do sytuacji, że funkcjonariusz mógłby kilka lat przebywać na zwolnieniu lekarskim przerywając te okresy urlopem. Mając powyższe na uwadze Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sekwencji.