II SA/Wa 632/24
WyrokWSA w Warszawie2024-11-15
Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska, Ewa Radziszewska-Krupa, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjantowi zwolnionemu ze służby po 6 listopada 2018 r. przysługuje prawo do wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy obliczanego w oparciu o współczynnik 1/21 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień, bez stosowania proporcjonalności wynikającej z art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że policjant zwolniony ze służby po 6 listopada 2018 r. ma prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy ustalanego według współczynnika 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, bez stosowania proporcjonalności za okresy sprzed tej daty. Zastosowanie proporcjonalności prowadziłoby do naruszenia istoty prawa do corocznego płatnego urlopu chronionego konstytucyjnie oraz do wewnętrznej sprzeczności norm prawnych.Stan faktyczny
Skarżący K.K., policjant zwolniony ze służby w lutym 2023 r., wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Organ pierwszej instancji odmówił wypłaty wyrównania, stosując różne współczynniki (1/30 dla okresu przed 6 listopada 2018 r. i 1/21 dla okresu po tej dacie). Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, kwestionując prawidłowość zastosowania proporcjonalności w obliczeniu ekwiwalentu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Policji z grudnia 2023 r. oraz decyzję Komendanta Policji z lutego 2024 r. utrzymującą ją w mocy; zasądził od Komendanta Policji na rzecz skarżącego kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Protokolant specjalista Maryla Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2024 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...]; 2. zasądza od Komendanta [...] Policji na rzecz skarżącego K. K. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wnioskiem z 14 listopada 2023 r. K.K. (dalej: "skarżący") wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w [...] (dalej: "KPP", "organ pierwszej instancji") o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane dni urlopu wypoczynkowego, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego (dalej: "TK", "Trybunał") z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15 (opublikowany 6 listopada 2018 r. - Dz. U. z 2018 r., poz. 2102).
Decyzją z [...] grudnia 2023 r. nr [...], w oparciu o art. 114 ust. 1 pkt 2 i art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 145 ze zm.; dalej: "u.P.") w związku z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 1610; dalej: "ustawa zmieniająca"), KPP odmówił skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że skarżący pełnił służbę w Policji od [...] sierpnia 1995 r. do [...] lutego 2023 r. W związku ze zwolnieniem ze służby, został mu wypłacony ekwiwalent pieniężny za 234 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego w łącznej kwocie 104.466,04 zł. Powołując się na art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, KPP wyjaśnił, iż ekwiwalent za niewykorzystany urlop przypadający przed 6 listopada 2018 r. (74 dni) został obliczony z zastosowaniem współczynnika ułamkowego 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego (i wyniósł 25.549,24 zł). Natomiast ekwiwalent za niewykorzystany urlop za okres służby przypadający od 6 listopada 2018 r. (160 dni) został obliczony z zastosowaniem współczynnika ułamkowego 1/21 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego (i wyniósł 78.916,80 zł).
Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, Komendant [...] Policji (dalej: "K [...]P", "organ odwoławczy", "organ drugiej instancji") decyzją nr [...], wydaną [...] lutego 2024 r. w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej: "k.p.a.") oraz art. 114 ust. 1 pkt 2 i art. 115a u.P. w związku z art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie KPP.
W motywach decyzji drugoinstancyjnej organ odwoławczy podał, że stosownie do treści art. 114 ust. 1 pkt 2 u.P., policjant zwalniany ze służby otrzymuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe, z wyjątkiem urlopu, o którym mowa w art. 83a ust. 1 u.P. (coroczny płatny dodatkowy urlop, przysługujący w wymiarze 5 dni policjantowi posiadającemu status weterana poszkodowanego). W myśl zaś art. 115a u.P., w brzmieniu obowiązującym do 6 listopada 2018 r., ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
Wyrokiem z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, Trybunał orzekł, iż powołany wyżej przepis art. 115a u.P. w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.; dalej: "Konstytucja RP"). Stąd uznać należy, że wskazany wyżej przepis utracił moc prawną w tym zakresie z dniem 6 listopada 2018 r. Tym samym wyrok TK spowodował zmianę treści art. 115a u.P. w ten sposób, iż wyeliminował z systemu prawnego tę część przepisu prawa, która ustala wartość ułamkową miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym niezbędną do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy.
W art. 1 ust. 16 ustawy zmieniającej wprowadzono nowe brzmienie art. 115a u.P., zgodnie z którym ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
Jednocześnie według art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, przepis art. 115a u.P. - w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą - stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wszczętych i niezakończonych przed 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości tego świadczenia za rok 2018, określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed 6 listopada 2018 r. oraz od tej daty.
K [...]P przypomniał, że skarżący został zwolniony ze służby w Policji [...] lutego 2023 r. i na dzień zwolnienia przysługiwał mu ekwiwalent pieniężny za 234 dni niewykorzystanego urlopu, z czego 74 dni nabył przez dniem 6 listopada 2018 r., a 160 dni - od 6 listopada 2018 r. Skarżący nie kwestionuje faktu wypłaty tego świadczenia. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się zestawienie okresów nieprzerwanej służby zaliczonej do wysługi lat dla wypłaty odprawy funkcjonariusza zwolnionego ze służby w Policji oraz pismo Naczelnika Wydziału Finansów i Budżetu Komendy [...] Policji z 5 grudnia 2023 r. potwierdzające wypłatę skarżącemu ekwiwalentu pieniężnego:
- w kwocie 25.549,24 zł brutto (21.884,24 zł netto) za niewykorzystany urlop w wymiarze 74 dni, który to ekwiwalent naliczono według 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień;
- w kwocie 78.916,80 zł brutto (53.663,80 zł netto) za niewykorzystany urlop w wymiarze 160 dni, który to ekwiwalent naliczono według 1/21 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień.
Organ drugiej instancji skonkludował, iż decyzja KPP jest prawidłowa. Zaistniały bowiem wymagane prawem przesłanki umożliwiające takie rozstrzygnięcie sprawy. Policjantowi zwolnionemu ze służby od 6 listopada 2018 r. przysługuje prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe za lata poprzedzające ww. datę na dotychczasowych zasadach, a zatem w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień, zaś za urlopy po tej dacie - przysługuje mu prawo do ekwiwalentu pieniężnego w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień.
Powyższa decyzja K [...]P stała się przedmiotem skargi skarżącego (reprezentowanego przez radcę prawnego R.K.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucono naruszenie: art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji, jak również art. 114 § 1 pkt 2 i art. 115a u.P. w części niezakwestionowanej przez Trybunał w wyroku z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, poprzez odmowę wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe w związku ze zwolnieniem ze służby.
W oparciu o te zarzuty skarżący wniósł o rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym, uchylenie decyzji organów Policji obu instancji, a także zasądzenie kosztów zastępstwa w kwocie 480 zł.
W uzasadnieniu skargi skarżący przywołał liczne orzeczenia sądów administracyjnych, akcentując, że TK w wyroku z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, nie stwierdził niekonstytucyjności całego przepisu art. 115a u.P., lecz jedynie jego części - określającej sposób obliczania ekwiwalentu (pozostała część tego przepisu pozostała w systemie prawnym). Natomiast w uzasadnieniu ww. orzeczenia Trybunał wyinterpretował z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 115a u.P. normę prawną, zgodnie z którą świadczeniem ekwiwalentnym za 1 dzień niewykorzystanego urlopu jest wynagrodzenie funkcjonariusza za 1 dzień roboczy. Tak więc w istniejącym stanie prawnym możliwe jest zadośćuczynienie uprawnieniu policjanta do uzyskania ekwiwalentu w wysokości odpowiadającej regulacjom konstytucyjnym.
W odpowiedzi na skargę K [...]P (reprezentowany przez radcę prawnego M.D.) wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto organ odwoławczy zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Bezsporne w niniejszej sprawie jest zwolnienie skarżącego ze służby w Policji [...] lutego 2023 r. oraz wypłacenie mu łącznej kwoty 104.466,04 zł brutto tytułem ekwiwalentu za 234 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego, w tym:
- 25.549,24 zł brutto za niewykorzystany urlop w wymiarze 74 dni, przypadający przed 6 listopada 2018 r., w odniesieniu do którego ekwiwalent naliczono według 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień;
- 78.916,80 zł brutto za niewykorzystany urlop w wymiarze 160 dni, przypadający od 6 listopada 2018 r., względem którego zastosowano przelicznik 1/21 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień.
Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy organy Policji, odmawiając skarżącemu wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, prawidłowo zinterpretowały i zastosowały art. 115a u.P. w związku z art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, w odniesieniu do treści i skutków wyroku TK z 30 października 2018 r. , sygn. akt K 7/15.
W ww. orzeczeniu Trybunał stwierdził, że art. 115a u.P. w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP. W uzasadnieniu wyroku TK wskazał, iż prawo do urlopu płatnego (art. 66 ust. 2 Konstytucji RP), a także prawo do rekompensaty pieniężnej za niewykorzystany urlop, nie może być arbitralnie ograniczone; ma ono bowiem charakter bezwarunkowy, jest absolutne i nie podlega miarkowaniu.
Stosownie do treści art. 114 ust. 1 pkt 2 u.P., policjant zwalniany ze służby za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz niewykorzystany czas wolny od służby (przyznany za pracę ponad wymiar) otrzymuje ekwiwalent pieniężny. Jak podkreślił TK, celem tej regulacji jest zrekompensowanie funkcjonariuszowi faktycznej niemożności wykorzystania przysługującego mu urlopu, co stanowi urzeczywistnienie konstytucyjnie zagwarantowanych praw do corocznych płatnych urlopów. Pracownik zwalniany ze służby powinien otrzymać równowartość niewykorzystanych urlopów. Po ustaniu stosunku służby, prawo do urlopu przekształca się w świadczenie pieniężne będące ekwiwalentem. Trybunał wyjaśnił, że ustawodawca przyznał policjantom prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 26 dni roboczych, zaś wcześniejsza regulacja przewidywała 30 dni kalendarzowych. Tym samym kwestionowany art. 115a u.P. nawiązuje do poprzednich unormowań wymiaru urlopu wypoczynkowego, ponieważ przyjęty w nim współczynnik 1/30 odnosi się do wymiaru urlopu obliczanego według dni kalendarzowych, nie zaś roboczych. Przyjęcie wskaźnika 1/30 miesięcznego uposażenia policjanta oznacza, iż wypłacanej policjantowi należności nie można uznać za rekompensatę ekwiwalentną, co prowadzi do naruszenia istoty corocznego płatnego urlopu chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji RP.
Skutkiem ww. orzeczenia TK była utrata 6 listopada 2018 r. mocy obowiązującej art. 115a u.P. w takim zakresie, w jakim określał on współczynnik ułamkowy 1/30 uposażenia policjanta jako podstawę ustalenia wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.
W myśl art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia TK mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. W chwili opublikowania wyroku Trybunału zostaje obalone domniemanie konstytucyjności normy prawnej, której dotyczy orzeczenie, a skutek uchylenia domniemania konstytucyjności przepisu następuje od momentu jego wejścia w życie (ex tunc). Implikuje to usunięcie danej normy prawnej z przepisu, co w przedmiotowej sprawie oznacza, że współczynnik ułamkowy 1/30, zaniżający skarżącemu wysokość należnego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, nie może mieć zastosowania.
W konsekwencji wyroku TK wymiar ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy został zmieniony. Od 1 października 2020 r., na mocy art. 1 pkt 16 ustawy zmieniającej, art. 115a u.P. stanowi, iż ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Jednakże wedle art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, przepis art. 115a u.P. - w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą - stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów u.P. w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed 6 listopada 2018 r. oraz od 6 listopada 2018 r.
Analizując treść art. 9 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy zmieniającej, dostrzec trzeba, że ustawodawca przewiduje dwie sytuacje stosowania "nowego brzmienia" art. 115a u.P. - są to sprawy wszczęte i niezakończone do 6 listopada 2018 r. oraz sprawy policjantów, z którymi stosunek służbowy uległ rozwiązaniu z tą datą lub później. W kolejnych zdaniach powołanego przepisu ustawodawca wprowadził mechanizm proporcjonalności, którego osią stała się powołana data.
Zarówno w pragmatykach służbowych służb mundurowych, jak i w prawie pracy przyjmuje się zgodnie, iż prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy jest niezależne od sposobu ustania stosunku służbowego (administracyjnego) i stosunku pracy (nawiązanego na podstawie przepisów Kodeksu pracy). Jest ono prawem pochodnym od prawa do urlopu. Urlopem niewykorzystanym, za który przysługuje ekwiwalent pieniężny, jest tak urlop bieżący, jak i urlopy zaległe. W wyroku z 24 stycznia 1974 r., sygn. akt III PRN 41/73, Sąd Najwyższy wyraził pogląd (wciąż aktualny), że prawo do niewykorzystanych urlopów zaległych z powodu rozwiązania stosunku pracy i niemożności ich wykorzystania w okresie wypowiedzenia przekształca się w prawo do ekwiwalentu pieniężnego za te urlopy. Świadczenia związane z rozwiązaniem stosunku służbowego czy też stosunku pracy, stają się wymagalne od dnia ustania tego stosunku, a zatem wysokość przysługującego funkcjonariuszowi (odpowiednio pracownikowi) świadczenia winna być ustalana według przepisów obowiązujących w dacie nabycia prawa do tego świadczenia. W przypadku ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy mamy do czynienia ze świadczeniem ekwiwalentnym, czyli zamiennym w stosunku do świadczenia spełnionego w naturze. W sytuacji wykorzystania urlopu wypoczynkowego bądź dodatkowego z roku bieżącego lub z lat poprzednich, funkcjonariusz otrzymuje uposażenie, które mu przysługuje w dacie korzystania z tego urlopu, bez pomniejszenia uposażenia za okres urlopu przypadającego w latach, gdy uposażenie było niższe ze względu na obowiązywanie innych przepisów płacowych. Nie ma racjonalnych podstaw, aby różnicować sytuację finansową funkcjonariusza w zależności od tego, czy otrzymuje on wynagrodzenie urlopowe za urlop wykorzystywany w naturze (w wysokości ustalanej wedle zasad obowiązujących w czasie korzystania z urlopu wypoczynkowego), np. w okresie wypowiedzenia, czy też ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop ustalany odrębnie dla okresu przed i od 6 listopada 2018 r., np. gdy zwolnienie lekarskie lub zastosowany tryb zwolnienia ze służby uniemożliwia funkcjonariuszowi wykorzystanie urlopu wypoczynkowego w naturze. Świadczenie za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za okres przypadający przed 6 października 2018 r., ustalane przy zastosowaniu wskaźnika 1/30 miesięcznego uposażenia policjanta, przestaje być ekwiwalentne, gdyż jako zaniżone względem wynagrodzenia za urlop wykorzystywany w naturze nie może być uznane za rekompensatę równoważną (ekwiwalentną). Prowadzi to do naruszenia istoty corocznego płatnego urlopu chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji RP, na co jednoznacznie zwrócił uwagę Trybunał w wyroku z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15.
Można podjąć próbę poszukiwania uzasadnienia dla zastosowania dwóch stanów prawnych (tutaj: dwóch różnych metod ustalania wysokości świadczenia pieniężnego, opartych na innych treściowo przepisach prawnych) w sprawie, w której postępowanie jest rozciągnięte w czasie, tj. zostało wszczęte pod rządami poprzednio obowiązującego przepisu prawnego i niezakończone do dnia zmiany brzmienia przepisu stanowiącego postawę rozstrzygnięcia. Można też założyć hipotetycznie, iż taka sytuacja będzie miała miejsce wówczas, gdy z funkcjonariuszem został rozwiązany stosunek służbowy przed 6 listopada 2018 r., a następnie po tej dacie doszło do reaktywacji stosunku służbowego i kolejnego zwolnienia ze służby, zaś ekwiwalent pieniężny nie został uprzednio wypłacony ze względu na spór co do zgodnego z prawem rozwiązania stosunku służbowego przed 6 listopada 2018 r. Jednakże powyższej zasady proporcjonalności nie sposób stosować do ustalania wysokości świadczenia ekwiwalentnego funkcjonariusza, z którym - jak w rozpoznawanej sprawie - stosunek służbowy ustał po 6 października 2018 r. Funkcjonariuszowi przysługuje świadczenie ustalane w oparciu o normę prawną obowiązującą w dacie nabycia do niego prawa, a zatem przy zastosowaniu wprost art. 115a u.P. przewidującego współczynnik ekwiwalentu 1/21 dla wszystkich bez wyjątku dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego.
W ocenie składu orzekającego, niedopuszczalna jest taka wykładnia art. 115a u.P. w związku z art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, która zezwala na stosowanie zasady proporcjonalności (różnicowania zasad ustalania wysokości świadczenia w zależności od okresów, za które urlop przysługiwał) do świadczenia, do którego funkcjonariusz nabyłby prawo po 6 listopada 2018 r. Prowadziłaby ona bowiem do wewnętrznej sprzeczności przepisu prawnego. W pierwszym zdaniu art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej wskazano, że do funkcjonariuszy Policji zwolnionych ze służby od 6 listopada 2018 r. stosuje się przepis art. 115a u.P. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, aby w kolejnym zdaniu wprowadzić regulację sprzeczną z normą wcześniejszą, którą ma doprecyzowywać. Przyjęcie odmiennego punktu widzenia burzyłoby dotychczas stosowane rozwiązania systemowe wspólne dla wszystkich stosunków prawnych kształtujących zatrudnienie. Tymczasem jednym z czynników, które mają istotny wpływ na skuteczność oddziaływań za pomocą prawa, jest czytelność sytemu prawnego. System prawa powinien być tak skonstruowany, by umożliwiać zainteresowanym odnajdywanie odpowiedzi na pytania prawne w możliwie najdogodniejszy sposób (vide S. Wronkowska, Zarys koncepcji państwa prawnego w polskiej literaturze politycznej i prawnej, Warszawa 1995 r., str. 74).
Raz jeszcze podkreślić należy, iż TK w powołanym orzeczeniu wyinterpretował z przepisów art. 66 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 115a u.P. normę prawną, zgodnie z którą, świadczeniem ekwiwalentnym za niewykorzystany 1 dzień urlopu jest wynagrodzenie funkcjonariusza za 1 dzień roboczy. Tym samym przyznał policjantowi prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop w adekwatnej wysokości. Odmienne stanowisko sprzeciwiałoby się regułom demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, a to z uwagi na konieczność ochrony innych wartości konstytucyjnych. W niniejszej sprawie jest to bezwarunkowe prawo do urlopu i jego ekwiwalentu pieniężnego.
W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że organy Policji obu instancji naruszyły art. 115a u.P. w związku z art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej poprzez błędną wykładnię i zastosowanie normy zrekonstruowanej w oparciu o te przepisy, co uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji, jak też utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę, KPP uwzględni powyższą ocenę prawną Sądu, zgodnie z którą art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej nie może stanowić przeszkody do zastosowania w sprawie art. 115a u.P. w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2020 r. Tak więc w przypadku ustania stosunku służbowego po 6 listopada 2018 r. świadczeniem ekwiwalentnym za 1 dzień urlopu, bez względu na okres, w którym urlop wypoczynkowy lub dodatkowy nie został wykorzystany w naturze, jest wynagrodzenie w wysokości 1/21 miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika skarżącego w wysokości 480 zł, Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku, na mocy art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło