II SA/Wa 634/17

WyrokWSA w Warszawie2017-12-28

Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Danuta Kania, Janusz Walawski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja rektora uczelni odmawiająca przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego, oparta na ocenie punktowej osiągnięć doktoranta, jest zgodna z prawem, jeśli doktorant kwestionuje sposób oceny i brak szczegółowego uzasadnienia?
Ratio decidendi
Decyzja rektora uczelni odmawiająca przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego jest zgodna z prawem, nawet jeśli zawiera pewne ułomności w uzasadnieniu, o ile postępowanie było prawidłowo prowadzone, a ocena osiągnięć doktoranta mieściła się w granicach uznania administracyjnego. Sąd administracyjny kontroluje zgodność z prawem, a nie celowość czy słuszność decyzji uznaniowej, pod warunkiem, że nie doszło do dowolności.
Stan faktyczny
Doktorantka I. M. złożyła wniosek o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego. Rektor Uniwersytetu odmówił przyznania stypendium, uznając, że jej punktacja za osiągnięcia naukowe, dydaktyczne i inne aktywności była niższa niż próg wymagany do otrzymania stypendium (30% najlepszych doktorantów). Doktorantka odwołała się, zarzucając m.in. brak szczegółowego uzasadnienia decyzji i nieprawidłową ocenę jej osiągnięć. Rektor utrzymał w mocy swoją decyzję, wyjaśniając szczegółowo sposób punktacji i odrzucając zarzuty doktorantki. Doktorantka wniosła skargę do WSA w Warszawie, kwestionując naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Danuta Kania, Janusz Walawski, Protokolant specjalista Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi I. M. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwiększenia stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2016/2017 - oddala skargę - Rektor Uniwersytetu [...] (dalej jako Rektor [...]) decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 200a oraz art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1842), art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz § 2 ust. 1 Regulaminu określającego tryb przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego na Uniwersytecie [...] (tekst jedn. Monitor UW z 2015 r., poz. 164, dalej jako Regulamin), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] odmawiającą przyznania I. M. zwiększenia stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2016/2017. W uzasadnieniu powyższej decyzji Rektor [...] wskazał, iż w toku swoich prac Wydziałowa Komisja Doktorancka (dalej jako WKD lub Komisja) na Wydziale Prawa i Administracji [...] (dalej jako WPiA), działając na podstawie § 2 ust. 1 i 3 oraz § 5 ust. 1 Regulaminu, oceniła wnioski wszystkich doktorantów ubiegających się o zwiększenie stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2016/2017. Szczegółową procedurę opiniowania wniosków stypendialnych przez WKD WPiA określa Uchwała nr [...] Komisji Doktoranckiej Wydziału Prawa i Administracji [...] z dnia [...] września 2015 r. w sprawie ustalenia szczegółowych kryteriów oceny i trybu rozpatrywania wniosków o przyznawanie stypendium doktoranckiego oraz zwiększenia stypendium doktoranckiego (dalej jako Uchwała). WKD WPiA po analizie dokonań I. M. przyznała jej łącznie 5,665 pkt. Komisja Stypendialna opiniując zwiększenie stypendium, dokonała oceny w 3 segmentach aktywności doktoranta (§ 5 Uchwały). W każdym z segmentów doktorant mógł uzyskać maksymalnie 5 pkt (§ 5 ust. 2 Uchwały). W segmencie I - WKD WPiA opiniował osiągnięcia naukowe (zaawansowanie w przygotowaniu rozprawy doktorskiej, jakość publikacji, wystąpienia na konferencjach, czy odbyte staże naukowe). Z uzasadnienia Komisji oraz z akt sprawy wynika, że ww. doktorantka zgłosiła 17 osiągnięć naukowych, za co otrzymała łącznie 5 punktów (tzn. maksymalną liczbę punktów możliwych do uzyskania w tym segmencie). W segmencie II - komisja opiniowała pracę dydaktyczną (ilość oraz w miarę możliwości jakość prowadzonych przez doktoranta zajęć, z uwzględnieniem pisemnej opinii promotora albo opiekuna naukowego). W tym segmencie skarżąca wskazała, że przeprowadziła 128 godzin zajęć dydaktycznych, przy czym nie załączyła żadnego dokumentu potwierdzającego ten fakt. Komisja zaliczyła skarżącej 10 godzin zajęć dydaktycznych, co ustaliła na podstawie sprawozdania rocznego doktorantki. W tym stanie faktycznym, Komisja przyznała w segmencie II - 0,165 punktu. W segmencie III — WKD WPIA opiniowała udział w pracy zakładu, katedry i instytutu, pomoc w funkcjonowaniu kół naukowych, pracę w komisjach Wydziału i Uczelni, zaangażowanie w rozwój społeczności doktoranckiej. W tym segmencie Komisja przyznała skarżącej 0,5 punktu za aktywność w ramach Akademickiej Poradni Prawnej oraz 0,5 pkt za pracę na rzecz zakładu/katedry. Nie uwzględniono zaś pozostałych wskazanych osiągnięć w tym segmencie, tj. pracy na rzecz Funduszu Pomocy Studentom, a także Polskiego Towarzystwa [...]. Działalność w tego rodzaju organizacjach, pomimo że zasługuje na aprobatę, nie kwalifikuje się do segmentu III. Fundusz Pomocy Studentom jest odrębną jednostką NGO, zaś Polskie Towarzystwo [...] jest odrębnym od Uniwersytetu stowarzyszeniem. Opinię WKD WPiA Rektor [...] uznał za prawidłową i podzielił zawartą w niej ocenę osiągnięć I. M. w ramach własnego działania. Organ stwierdził, iż ostatnia osoba, której przyznano zwiększenie stypendium doktoranckiego na III roku studiów, uzyskała łącznie 6,5 pkt, zajmując siódmą pozycję na liście rankingowej. Na III roku studiów do uzyskania zwiększenia stypendium doktoranckiego uprawnionych było siedem osób. W związku z uzyskaniem przez I. M. wyniku poniżej ww. progu, Rektor nie miał podstaw do przyznania doktorantce zwiększenia stypendium. Mając zatem na względzie określone w Regulaminie zasady przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego oraz uzyskaną opinię właściwego organu samorządu doktorantów, z uwzględnieniem zasady, że uprawnienie do otrzymywania tego stypendium przysługuje nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich, a w tej grupie, z wyżej wymienionych przyczyn, nie znalazł się oceniany wniosek, Rektor [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. postanowił nie przyznać I. M. zwiększenia stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2016/2017. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zainteresowana doktorantka zarzuciła, iż w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r. nie zostało wskazane dlaczego rozstrzygnięcie postępowania w jej przypadku jest negatywne. Ponadto, nie poinformowano skarżącej o liczbie przyznanych punktów (w tym o liczbie punktów za spełnienie poszczególnych kryteriów), ani o miejscu na liście rankingowej, jak również nie wskazano liczby punktów, które uprawniały do otrzymania zwiększenia stypendium doktoranckiego, co jest niezgodne z § 5 ust. 2 załącznika do zarządzenia nr [...] Rektora [...] z dnia [...] września 2015 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu określającego tryb przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego na [...]. Skarżąca wskazała również, że w związku ze znacznymi osiągnięciami naukowymi (referaty w języku polskim i języku obcym na konferencjach krajowych i międzynarodowych, publikacje, w tym w czasopismach punktowanych), postępami w pracy naukowej i przygotowywaniu rozprawy doktorskiej oraz szczególnym zaangażowaniem w pracy dydaktycznej i rozwój Uczelni (potwierdzone w załączonej do wniosku dokumentacji, m.in. w pozytywnej opinii opiekuna naukowego), niejasnym stało się dlaczego postępowanie w sprawie przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego w jej przypadku zostało rozstrzygnięte negatywnie. Kwestionowana decyzja nie zawiera wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co jest niezgodne w szczególności z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 3 k.p.a. Rektor [...] nie stwierdził podstaw do uwzględnienia wniosku odwoławczego i decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. rozstrzygnął jak na wstępie. W wyniku ponownej weryfikacji ustalono, że skarżąca uzyskała nie, jak wskazano w protokole, 5,665 punktów, ale 6,165 punktów. Ponowna weryfikacja jednak nie zmieniła wyniku rozstrzygnięcia co do meritum, albowiem zwiększenie stypendium na drugim roku studiów przysługiwało siedmiu doktorantom — od 6,5 punktów (próg 30% najwyższych wyników). Podane zaś przez I. M. okoliczności związane z jej osiągnięciami były znane w toku rozpatrywania jej wniosku i zostały wzięte pod uwagę przez WKD WPiA. Osiągnięcia doktorantki zasługują na wysoką ocenę i spotykają się z uznaniem, jednak WKD WPiA musiała dokonać gradacji osiągnięć ze względu na ograniczoną ilość środków i jednocześnie zastosowała jednolite kryteria, z uwagi na zasadę równości wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP. Przyznana doktorantce liczba punktów, po powtórnym przeliczeniu, uplasowała ją również poniżej progu do przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego (30 % najlepszych doktorantów). Okoliczność ta, stosownie do art. 200 a ust. 1 in fine ustawy — Prawo o szkolnictwie wyższym, uniemożliwiła przyznanie I. M. rzeczonego stypendium. Organ podkreślił, iż przyznanie przedmiotowego stypendium opiera się na przesłankach nieostrych. Z tego względu wyliczenie na ich podstawie punktów tylko częściowo może zostać przedstawione w uzasadnieniu decyzji. Niemożliwa do wyeliminowania niedookreśloność tych przesłanek — charakterystyczna dla sfery nauki — doprowadziła do powierzenia organowi przez ustawodawcę przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego po uzyskaniu opinii fachowej komisji. Jej członkom, jak i organowi, pozostawiono zatem pewien margines swobody w interpretacji klauzul niedookreślonych zawartych w art. 200 a ustawy i w aktach uczelnianych. Natomiast lakoniczność uzasadnienia decyzji Rektora z dnia [...] grudnia 2016 r. związana jest z cechującą szkołę wyższą masowością decyzji w sprawach stypendialnych przy ograniczonych możliwościach kadrowych i materiałowych (organy uczelni nie są wszak organami administracji publicznej sensu stricto). Ewentualny niedosyt w tym względzie konwaliduje jednak decyzja wydana na skutek wniesienia środka odwołania, albowiem odnosi się ona do zasadności zarzutów strony. Rektor [...] podkreślił nadto, iż w niniejszym postępowaniu przepisy k.p.a. stosowano odpowiednio, a to w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych polega na zachowaniu przez organ jedynie minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy oraz zapewnienia gwarancji procesowych wynikających z przepisów k.p.a. (zob. np. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 1875/14; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 1350/06). W analizowanej sprawie ocenie poddawane były osiągnięcia naukowe doktorantki według podanych powyżej kryteriów, zaś same wrażenia zainteresowanej, że jej wniosek (poszczególne elementy w nim wskazane) powinny były zostać wyżej ocenione w toku postępowania, gdyż w jej ocenie dotychczasowe osiągnięcia i działania I. M. świadczą, iż spełnia kryteria przyznania stypendium w większym stopniu, uzasadniającym przyznanie jej stypendium, nie mogły stanowić wystarczającej podstawy do zmiany decyzji wydanej w pierwszej instancji. Niezadowolenie z otrzymanej decyzji o nieprzyznaniu stypendium wyrażać będzie bowiem każdy wnioskodawca, dla którego postępowanie nie zakończyło się pomyślnie. Jest to sytuacja całkowicie naturalna i zrozumiała. Jak jednak zauważa się w orzecznictwie, konieczność wydania oceny w części, w oparciu o subiektywne kryteria, nie dyskwalifikuje decyzji (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 21 kwietnia 2009 r. sygn. akt II SA/Bd 989/06). Decyzja Rektora [...] z dnia [...] lutego 2017 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez I. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca zarzuciła kwestionowanej decyzji jej wydanie z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, w zw. z art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, np. w celu składania wyjaśnień, a także niezawiadomienie o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; 2) naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa uregulowanej w art. 8 k.p.a. oraz zasady należytego i wyczerpującego informowania stron (art. 9 k.p.a.), poprzez zaniechanie podania szczegółowych zasad przyznawania 5 punktów w ramach poszczególnych segmentów aktywności (o których mowa w § 5 ust. 2 Uchwały KDW WPiA [...] z dnia [...] września 2015 r. dotyczącej szczegółowych kryteriów oceny i trybu rozpatrywania wniosków o przyznawanie stypendium doktoranckiego oraz zwiększenia stypendium doktoranckiego, będących podstawą do przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego. Podniosła także zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 200a ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym w zw. z § 5 ust. 3 pkt 3 Uchwały, poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji nieuwzględnienie wszystkich aktywności, zgłoszonych we wniosku i potwierdzonych w załącznikach, uprawniających do otrzymania wyższej liczby punktów, co miało istotny wpływ na wynik postępowania i zaważyło na nieprzyznaniu zwiększenia stypendium doktoranckiego. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi strona wskazała, iż organ nie wziął pod uwagę i nie ocenił całości dokumentacji załączonej do wniosku o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego, w szczególności: "Opinii opiekuna naukowego" oraz "Zaświadczenia z [...] października 2016 r. o liczbie przeprowadzonych zajęć". Z dokumentów tych wynika, że skarżąca samodzielnie przeprowadziła 68 godzin zajęć, natomiast przy 60 godzinach asystowała opiekunowi naukowemu (łączne zaangażowanie — 128 godzin). W związku z tym nie sposób zgodzić się z twierdzeniem organu, że skarżąca nie załączyła żadnego dokumentu potwierdzającego deklarowanej liczby godzin dydaktycznych. Nadto organ nie wyjaśnił w decyzji przyjętego przez siebie algorytmu w tym zakresie, np. liczby punktów przyznawanych za przeprowadzenie określonej liczby godzin zajęć dydaktycznych. Niemniej wobec informacji, że organ zaliczył skarżącej tylko 10 godzin dydaktycznych przyznając za nie 0,165 pkt, to uwzględnienie prawidłowej liczby samodzielnie poprowadzonych godzin dawałoby jej ok. 0,9 pkt więcej, przez co osiągnęłaby ona łącznie znacznie powyżej 6,5 pkt minimalnego progu uprawniającego do otrzymania zwiększenia stypendium naukowego. W odniesieniu do nieuwzględnienia działalności skarżącej w Polskim Towarzystwie [...] zainteresowana zauważyła, iż zgodnie z treścią § 5 ust. 3 Uchwały, dokonując oceny Komisja bierze pod uwagę w szczególności aktywności, o których mowa w tym przepisie. Oznacza to, że wyliczenie aktywności w zakresie III segmentu (zaangażowanie rozwój Uczelni), nie stanowi katalogu zamkniętego. Skoro punktowana jest w szczególności "pomoc w funkcjonowaniu kół naukowych", to tym bardziej uwzględniona powinna zostać samodzielna aktywność w stowarzyszeniu naukowym. Polskie Towarzystwo [...] jest stowarzyszeniem naukowym założonym przez pracowników i doktorantów [...], a które, podobnie jak koła naukowe, jest jednostką odrębną od Uniwersytetu (aczkolwiek siedziby zarówno zarządu głównego, jak i oddziału warszawskiego znajdują się na terenie [...]). Organ nie wyjaśnił nadto dlaczego za dwie stałe aktywności (na rzecz Akademickiej Poradni Prawnej oraz pracę na rzecz zakładu katedry) przyznał po 0,5 pkt, a nie np. po 1 pkt, skoro prawdopodobnie za "pomoc w funkcjonowaniu koła naukowego" można uzyskać również 0,5 pkt. Organ pominął także jedną z ze stałych aktywności skarżącej (pełnienie funkcji sekretarza seminarium doktoranckiego). Przyznanie tylko 0,5 pkt w tym zakresie spowodowałoby, że skarżąca osiągnęłaby łącznie powyżej 6,5 pkt. W odpowiedzi na skargę Rektor [...] wniósł o jej oddalenie. Organ podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zaś odnosząc się do zarzutów skargi podniósł, iż skarżąca przeprowadziła 10 godzin zajęć dydaktycznych w danym roku akademickim — zgodnie ze "Sprawozdaniem z rocznej pracy naukowej za rok 2015/2016" złożonym przez zainteresowaną. Stosownie do § 5 ust. 3 pkt 2 Uchwały, przy zwiększeniu stypendium Komisja bierze pod uwagę "ilość oraz w miarę możliwości jakość prowadzonych przez doktoranta zajęć, z uwzględnieniem pisemnej opinii promotora lub opiekuna naukowego...". Postanowienie to wyraźnie wskazuje, że chodzi o zajęcia tego konkretnego doktoranta. Nie sposób zatem zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, że należy przypisać jej punkty za 60 godzin, które (jak sama wskazała) były godzinami w ramach których "asystowała opiekunowi naukowemu". Na Uniwersytecie znany jest zwyczaj pomagania przez doktorantów swoim opiekunom naukowym w różnych zajęciach dydaktycznych i naukowych. Nie może być to jednak podstawą do uznania, że dana osoba prowadziła zajęcia dydaktyczne. W opinii opiekuna naukowego nie zostało wskazane, że skarżąca "asystowała" a jedynie "uczestniczyła w zajęciach dydaktycznych prowadzonych przez opiekuna naukowego", co uzasadniało nieprzyznanie punków za tego rodzaju działalność. Skarżąca twierdzi ponadto, że przeprowadziła (poza wspomnianymi 60 godzinami asystowania) 68 godzin zajęć dydaktycznych. Na dowód przeprowadzenia tych zajęć załączyła zaświadczenie wystawione przez Policealną Szkołę Zawodową [...] z siedzibą w W.. Jednakże przeprowadzone zajęcia dydaktyczne zostały wykonane poza [...]. Natomiast ocena aktywności w ramach II segmentu "praca dydaktyczna" dotyczy zajęć dydaktycznych realizowanych w ramach [...], nie zaś w ramach (jak się wydaje odpłatnych) zajęć w policealnej szkole zawodowej. W tych okolicznościach bezpodstawne byłoby przyznanie punktów za tego rodzaju aktywność. W kwestii działalności skarżącej w Polskim Stowarzyszeniu [...] organ zaznaczył, iż zgodnie z treścią § 6 ust. 1 pkt 3 Uchwały w segmencie III przyznawane są punkty za "zaangażowanie w rozwój Uczelni". Opis ten znajduje swoje doprecyzowanie w § 5 ust. 3 pkt 3 Uchwały, który stanowi, że dokonując oceny Komisja bierze pod uwagę w segmencie III "udział w organizowaniu pracy/zakładu/katedry/instytutu, pomoc w funkcjonowaniu kół naukowych, pracę w komisjach Wydziału i Uczelni, zaangażowanie w rozwój społeczności doktoranckiej". Wobec tego zaangażowanie doktorantki w działalność PSSE, nie mogło być klasyfikowane jako działalność w III segmencie. Działalności w nim nie można zaliczać do segmentu III tylko z tego względu, że zostało założone przez pracowników [...]. Działalność wskazana przez skarżącą mogłaby zostać ewentualnie zaliczona do segmentu I, w którym skarżąca uzyskała już maksymalną liczbę pięciu punktów. Odnośnie problematyki zaliczenia do dorobku punktowego działalności w charakterze sekretarza seminarium doktoranckiego organ wskazał, iż punkty w segmencie III przyznawane są za działalność na rzecz Uczelni, czy też jednostek organizacyjnych lub poszczególnych zakładów, katedr czy instytutów. Nie sposób przyjąć, że działalnością taką jest bycie sekretarzem seminarium doktoranckiego. Nie jest to działalność stanowiąca "zaangażowanie w rozwój Uczelni". Nie jest to też działalność mająca wpływ na funkcjonowanie poszczególnych jednostek organizacyjnych. Działalność w ramach seminarium doktoranckiego stanowi element podstawowych obowiązków doktoranta i trudno jest przyjąć, że można mówić tutaj o jakimś wyróżniającym się zaangażowaniu w rozwój uczelni, wydziału czy też katedry — dlatego też nie zostały przyznane punkty za tego rodzaju działalność. Organ końcowo wyjaśnił, iż Komisja przyznawała 0,165 punktu za każde 10 godzin pracy dydaktycznej zaliczanej do segmentu II oraz 0,5 punktu za każdy element uznany przez Komisję jako "osiągnięcie" w segmencie III. Punktacja taka obowiązywała wszystkich doktorantów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 200a ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1842). Na mocy przepisów tej ustawy ustawodawca zadecydował o wyposażeniu organów uczelni w kompetencje do decydowania o przyznaniu doktorantowi stypendium (art. 200 § 1), jak i o zwiększeniu tego stypendium z dotacji projakościowej (art. 200a § 1). Decyzja w sprawie przyznania stypendium doktoranckiego jest tzw. decyzją uznaniową, o czym świadczy brzmienie przepisu art. 200 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym. Korzystanie z uznania administracyjnego oznacza, iż organ ma w sprawie prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, jednakże wybór taki nie może być dowolny, a więc musi wynikać z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w następnej kolejności jego wyczerpującego uzasadnienia. Przepis art. 207 ust. 1 ww. ustawy obliguje organy uczelni aby do podejmowanych decyzji w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, stosować odpowiednio przepisy k.p.a. Przyznanie stypendium uczestnikom studiów doktoranckich należy niewątpliwie do kategorii spraw, o których mowa w tym przepisie. Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. oznacza konieczność zachowania przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony. Chociaż w świetle wyrażonej w art. 77 ust. 5 Konstytucji RP zasady autonomii szkół wyższych decyzje organów uczelni nie muszą spełniać tak surowych kryteriów jak decyzje organów administracji publicznej, to jednak, skoro zostały poddane kontroli pod względem zgodności z prawem prowadzonej przez sądy administracyjne (art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym), muszą one spełniać wymogi umożliwiające przeprowadzenie takiej kontroli. Oznacza to, że organy uczelni w postępowaniu w sprawie przyznania stypendium doktoranckiego winny przestrzegać ogólnych zasad postępowania administracyjnego i respektować podstawowe założenia procedury administracyjnej. Powinny zatem poczynić ustalenia w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a następnie podjęte rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania bądź odmowy przyznania stypendium doktoranckiego uzasadnić, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Kontrola sądowa rozstrzygnięć podejmowanych w ramach uznania administracyjnego ogranicza się do tego, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo prowadzonym postępowaniem z zachowaniem procedury administracyjnej, zwłaszcza szczegółowym ustaleniem stanu faktycznego. Ocena pod kątem kryteriów słuszności i celowości prowadzona jest wyłącznie w zakresie ustalenia, czy organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, albowiem podejmowanie decyzji uznaniowej nie może oznaczać dowolności i arbitralności. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem. Należy mieć na względzie, że postępowanie o przyznanie stypendium doktoranckiego jest postępowaniem konkursowym. Organ uczelniany nie prowadzi więc postępowania wyjaśniającego w klasycznym rozumieniu tego pojęcia (stosując pełne spektrum dowodowe) lecz ogranicza się do oceny złożonych do wniosku wszczynającego postępowanie dokumentów i na tej podstawie dokonuje gradacji dokonań poszczególnych aktywności doktoranta. Z powodu zaś ograniczonej liczby stypendiów, stypendium może być przyznane tylko niektórym doktorantom, tym, którzy uzyskali najlepszą ocenę osiągnięć. Zgodnie z art. 200a ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym, zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej, przysługuje doktorantom wyróżniającym się w pracy naukowej i dydaktycznej. Tryb przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego określa regulamin określony przez rektora po uzyskaniu opinii właściwego organu samorządu doktorantów, z uwzględnieniem zasady, że uprawnienie do otrzymania tego stypendium przysługuje nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich. Realizując postanowienia art. 200a ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym Rektor [...] wydał zarządzenie nr [...] z dnia [...] września 2015 r. wprowadzające Regulamin określający tryb przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego na [...], które określiło warunki przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego. Wynika z niego, że doktorant ubiegający się o powyższe stypendium, powinien złożyć wniosek do końca pierwszego miesiąca cyklu dydaktycznego jednostki organizacyjnej [...], który podlega zaopiniowaniu przez komisję doktorancką właściwej jednostki organizacyjnej [...] (§ 2 ust. 1 i 5 regulaminu). Komisja doktorancka sporządza listę rankingową z zastrzeżeniem, że uprawnienie do otrzymania tego stypendium przysługuje nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów danego roku studiów doktoranckich (§ 2 ust. 3 regulaminu). Szczegółowe kryteria oceny oraz tryb rozpatrywania wniosków o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego na Wydziale Prawa i Administracji [...] został opracowany przez Komisję Doktorancką tego Wydziału (uchwała z dnia [...] września 2015 r. nr [...] zmieniona uchwałą z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...]) i uzyskał akceptację Rektora [...]. Zgodnie z postanowieniami § 4 ust. 2 zd. drugie i § 5 pkt 1-4 powyższej Uchwały, Komisja dokonuje oceny aktywności kandydata za poprzedni rok studiów w następujących obszarach (segmentach ocenianych oddzielnie za które można uzyskać do 5 pkt rankingowych), gdzie się bierze pod uwagę w szczególności: I. osiągnięcia naukowe – zaawansowanie w przygotowaniu rozprawy doktorskiej, jakość publikacji, wystąpienia na konferencjach naukowych, odbyte staże naukowe, II. ilość oraz w miarę możliwości jakość prowadzonych przez doktoranta zajęć, z uwzględnieniem pisemnej opinii promotora albo opiekuna naukowego dotyczącej jakości działalności dydaktycznej doktoranta, III. udział w organizowaniu pracy zakładu/katedry/instytutu, pomoc w funkcjonowaniu kół naukowych, pracę w komisjach Wydziału i Uczelni, zaangażowanie w rozwój społeczności doktoranckiej. Pozytywną opinię Komisji otrzymuje kandydat, który znajduje się w grupie 30% najlepszych doktorantów. W oparciu o powyższe unormowania wniosek skarżącej (studentki III roku studiów doktoranckich) o przyznanie zwiększonego stypendium został rozpatrzony przez Komisję Doktorancką. Wnioskodawczyni w pierwszym segmencie aktywności (osiągnięcia naukowe) uzyskała maksymalną notę 5 pkt rankingowych. W II segmencie (praca dydaktyczna) uzyskała 0,165 pkt za 10 godzin dydaktycznych (wg. przelicznika 0,165 pkt za każde 10 godzin) i segmencie III (aktywność na rzecz Uczelni) otrzymała 1 pkt (przyznawano 0,5 pkt za jedną aktywność). Wnioskodawczyni na 14-u doktorantów III roku WPiA została umieszczona na 9 pozycji listy rankingowej. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż skarżąca nie znalazła się w gronie 30% najlepszych studentów – doktorantów III roku WPiA [...] (protokół z posiedzenia Komisji Doktoranckiej WPiA [...] z dnia [...] listopada 2016 r.). Z tego też względu wniosek skarżącej nie uzyskał rekomendacji Komisji Doktoranckiej. Wobec powyższego należy stwierdzić, iż decyzja odmawiająca skarżącej przyznania zwiększonego stypendium ma uzasadnione podstawy. W ocenie Sądu, nie sposób Komisji zarzucić dowolności w ocenie dokumentów złożonych przez skarżącą wraz z wnioskiem, jak też liczby punktów jej przyznanych w poszczególnych segmentach aktywności. Analizując kartę zbiorczą punktacji rankingowych przyznanych w poszczególnych segmentach 14 doktorantom III roku WPiA Sąd doszedł do wniosku, iż stosowano jednolite kryteria punktowe oceny wobec wszystkich doktorantów (w segmencie III przyznawano wyłącznie 0,5 pkt za każde osiągniecie, a nie 1 pkt jak to postulowała skarżąca). Ze sprawozdania rocznego pracy naukowej skarżącej wynika, iż prowadziła ona zajęcia dydaktyczne w roku akademickim 2015/2016 w wymiarze 8 godz. dla III roku i 2 godz. dla IV roku i tylko te godzinny mogły podlegać uwzględnieniu w zaliczanym do II segmentu pensum. W § 5 ust. 3 pkt 2 ww. uchwały nr [...] wprost wskazano iż punktowane są "prowadzone przez doktoranta zajęcia", a wiec zajęcia prowadzone na Uczelni samodzielnie. Tymczasem z załączonej do skargi opinii opiekuna z dnia [...] października 2006 r. wynika, iż skarżąca uczestniczyła w zajęciach dydaktycznych prowadzonych przez opiekuna naukowego w wymiarze 60 godz. Nie prowadziła więc tych zajęć samodzielnie. Nadto z załączonego do skargi zaświadczenia z dnia [...] października 2016 r. wynika, iż we wrześniu 2016 r. skarżąca prowadziła zajęcia dydaktyczne poza [...], tj. w Policealnej Szkole Zawodowej [...] w W. Co zaś się tyczy dokonań w ramach III segmentu skarżącej nie zaliczono aktywności w Funduszu Pomocy Studentom, a także w Polskim Towarzystwie [...]. Jak wynika z kryteriów wskazanych w § 5 ust. 3 pkt 3 Uchwały, aktywność w tym obszarze musi się koncentrować na działalności na rzecz Uczelni. Fundusz Pomocy Studentom jest odrębną od [...] jednostką organizacji pozarządowej (NGO), skupioną m.in. na obywatelskim nadzorze nad działaniem instytucji prowadzących studia wyższe w ramach programu [...]. Polskie Towarzystwo [...] także nie funkcjonuje w ramach struktury organizacyjnej [...] (zakładu, katedry, instytutu, koła naukowego, komisji wydziałowej, itp.). Natomiast piastowanie funkcji sekretarza seminarium doktoranckiego zostało przez organ ocenione jako przejaw działania w ramach studiów doktoranckich, bez wyraźnego zaangażowania w rozwój uczelni. Pogląd ten Sąd uznaje za słuszny albowiem piastowana przez skarżącą funkcja jest związana z realizacją zadań zwykłych uczelni (wynikających z przepisów ustrojowych) i powoływanie się na tę okoliczność, bez wykazania zaangażowania w rozwój społeczności doktoranckiej, nie może być kwalifikowane jako działalność o charakterze istotnym, wpływającym na rozwój, czy też promowanie Uczelni. Ma natomiast skarżąca rację kwestionując prawidłowość ustaleń dokonanych w toku rozpoznawania sprawy po raz pierwszy w instancyji (dotyczy to omyłki w liczbie punktów rankingowych przyznanych skarżącej) oraz wykazując ułomność uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej. Jednak trzeba mieć na względzie, iż postępowanie odwoławcze charakteryzuje się koniecznością ponownego przeanalizowania rozpatrywanej sprawy w jej całokształcie, a nie sprowadza się jedynie do rozważenia zasadności zawartych w odwołaniu zarzutów. Taki bezwzględny wymóg wynika z treści art. 15 k.p.a. Zatem wytknięte przez skarżącą wady, skoro nie miały wpływu na zmianę wydanego rozstrzygnięcia, mogły zostać naprawione w postępowaniu odwoławczym przez Rektora [...]. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołał się na dokonane ponownie ustalenia oraz przepisy prawne mające zastosowanie w sprawie, przedstawił tok rozumowania, który doprowadził go do podjęcia rozstrzygnięcia oraz odniósł się do zarzutów przedstawionych przez stronę we wniosku odwoławczym. Nie sposób zatem przyjąć jak to postuluje skarżąca, iż Rektor [...] naruszył w sposób istotny wskazane w skardze przepisy materialne, jak i procesowe. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał zaskarżoną decyzję za odpowiadającą prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz.1369 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło