II SA/Wa 635/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Agnieszka Góra – Błaszczykowska (spr.), Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2011 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską – oddala skargę – Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] listopada 2010 r. o cofnięciu M. S. pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Organ, rozpatrując przedmiotową sprawę, ustalił następujący stan faktyczny: Komendant Wojewódzki Policji w L. decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. cofnął M. S. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. W uzasadnieniu podał, że do akt sprawy administracyjnej wpłynął akt oskarżenia z Prokuratury Rejonowej w K. nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., z którego wynika, że M. S. w okresie od 1 czerwca 2008 r. do 15 czerwca 2009 r. w Kutnie wspólnie i w porozumieniu z A. M., M. W., V. D., V. A. i A. H. brał udział w zorganizowanej grupie przestępczej, mającej na celu popełnienie przestępstw, polegających na uchylaniu się od obowiązku podatkowego w zakresie akcyzy. Komendant Wojewódzki Policji w L. przyjął, że obawa, o której mowa w art. 15 ust.1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wynika z faktu, że M. S. jest oskarżonym o popełnienie przestępstwa przeciwko porządkowi publicznemu – przestępstwa z art. 258 § 1 k.k. Z aktu oskarżenia wynika, że M. S. oskarżony jest w sprawie obrotu nielegalnymi wyrobami bez polskich znaków skarbowych akcyzy w postaci papierosów i alkoholu z zamiarem wprowadzenia ich do obrotu w zorganizowanej grupie przestępczej mającej na celu popełnianie przestępstw skarbowych. M. S. przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów. Pozytywne opinie o nim, wydane przez Komendę Powiatową Policji w L., Polski Związek Łowiecki oraz Koło Łowieckie nie mogą przesądzać o utrzymaniu uprawnienia, jakim jest pozwolenie na broń palną myśliwską. Od tej decyzji M.S. złożył odwołanie. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania, Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust.1 pkt 6 powołanej ustawy o broni i amunicji, organ Policji cofa pozwolenie na broń, w sytuacji, kiedy zachodzi uzasadniona obawa użycia broni przez jej posiadacza w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organ wskazał, że w przepisie tym ustawodawca tylko przykładowo wymienił okoliczności uzasadniające przedmiotową obawę – są to w szczególności skazanie za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo toczące się o nie postępowanie karne. Dlatego także oskarżenie posiadacza broni za popełnienie innych, niż wymienione w tym przepisie przestępstwa, pozwala zaliczyć go do osób, wobec których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Przepis ten stanowi dla organów Policji tylko wytyczną interpretacyjną co do faktów, uzasadniających obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W ocenie organu odwoławczego, istotny jest nie sam fakt oskarżenia o przestępstwo, ale rodzaj czynu i okoliczności, w jakich miało dojść do ich popełnienia. Zarzut postawiony M. S. dotyczy więc nie tylko działania w zorganizowanej grupie i związku przestępczym, ale i narażenia na szkodę Skarbu Państwa poprzez uszczuplenie dochodów przeznaczonych na różne cele, w tym cele użyteczności publicznej. Mimo, że czyn M. S. nie jest stypizowany w rozdziale XXXV Kodeksu karnego jako przestępstwo przeciwko mieniu, to ma istotne znaczenie dla stosunków społecznych, które M. S. zlekceważył. Natomiast od posiadaczy broni organy Policji wymagają nieskazitelnej postawy z uwagi na ścisły związek prawa do posiadania broni ze sferą ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, a strona oskarżona o wyżej opisany czyn postawy tej nie wykazała. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. S. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2011 r., a także zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa postępowania administracyjnego przez wydanie decyzji, gdy nie zapadł jeszcze prawomocny wyrok skazujący przed Sądem Okręgowym w L. w sprawie o czyn z art. 258 k.k. Zarzucił również rażące naruszenie art. 11 k.p.a., polegające na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności, w wyniku czego bezpodstawnie i niezgodnie z prawem cofnięto mu pozwolenie na broń, brak było podstaw do takiego uznania, bowiem nie istnieje obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego; rażące naruszenie procedury administracyjnej, poprzez zignorowanie ustawowego obowiązku, wskazanie w uzasadnieniu wszystkich przyczyn pominięcia części materiału dowodowego – tj. argumentów przytaczanych przez skarżącego; uznanie za zbędne dokumentów, o załączenie których organ administracji się nie zwrócił i nie wskazał okoliczności, dla których dokumenty te uznał za zbędne. Zarzucił również rażące naruszenie zasad postępowania, w szczególności zasady praworządności i pogłębiania zaufania, gdyż stosowanie nieprzewidzianych prawem domniemań sprzecznych z zasadą domniemania niewinności stoi w sprzeczności z ww. zasadą; ponadto zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych i nieustalenie prawdy obiektywnej. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm., zwanej dalej ustawą o broni i amunicji), stosownie do którego właściwy organ cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. W myśl art. 15 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom: 1) niemającym ukończonych 21 lat, z zastrzeżeniem ust. 2; 2) z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. Nr 111, poz. 535, z 1997 r. Nr 88, poz. 554 i Nr 113, poz. 731, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z 1999 r. Nr 11, poz. 95 oraz z 2000 r. Nr 120, poz. 1268), lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej; 3) wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego; 4) uzależnionym od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych; 5) nieposiadającym miejsca stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 6) stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: a) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, b) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo: - przeciwko życiu i zdrowiu, - przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. M. S. został oskarżony o to, że w okresie od 1 czerwca 2008 r. do 15 czerwca 2009 r. w K. wspólnie i w porozumieniu z A. M., M. W., V. D., V. A. i A. H. brał udział w zorganizowanej grupie przestępczej, mającej na celu popełnienie przestępstw, polegających na uchylaniu się od obowiązku podatkowego w zakresie akcyzy. Skarżący został zatem oskarżony o popełnienie czynów, określonych w art. 258 § 1 k.k. Przepis ten stanowi, że kto bierze udział w zorganizowanej grupie albo związku mających na celu popełnienie przestępstwa lub przestępstwa skarbowego, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Cytowany przepis znajduje się w rozdziale XXXII Kodeksu karnego, poświęconym przestępstwom przeciwko porządkowi publicznemu. Komendant Wojewódzki Policji w L. słusznie zatem – zdaniem Sądu –przyjął, że istnieje uzasadniona obawa, o której mowa w art. 15 ust.1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, wynikająca z faktu oskarżenia M. S. o popełnienie przestępstwa przeciwko porządkowi publicznemu – przestępstwa z art. 258 § 1 k.k. Z aktu oskarżenia wynika, że M. S. oskarżony jest w sprawie obrotu nielegalnymi wyrobami bez polskich znaków skarbowych akcyzy w postaci papierosów i alkoholu z zamiarem wprowadzenia ich do obrotu w zorganizowanej grupie przestępczej mającej na celu popełnianie przestępstw skarbowych. M. S. przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust.1 pkt 6 powołanej ustawy o broni i amunicji, organ Policji cofa pozwolenie na broń, w sytuacji, kiedy zachodzi uzasadniona obawa użycia broni przez jej posiadacza w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Rację ma organ wskazując, że w przepisie tym ustawodawca tylko przykładowo wymienił okoliczności uzasadniające przedmiotową obawę – są to w szczególności skazanie za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo toczące się o nie postępowanie karne. Dlatego także oskarżenie posiadacza broni za popełnienie innych, niż wymienione w tym przepisie przestępstwa, pozwala zaliczyć go do osób, wobec których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Przepis ten stanowi dla organów Policji tylko wytyczną interpretacyjną co do faktów, uzasadniających obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Trafnie zatem, w ocenie Sądu, uznały organy orzekające, że istotny jest nie sam fakt oskarżenia o przestępstwo, ale rodzaj czynu i okoliczności, w jakich miało dojść do ich popełnienia. Zarzut postawiony M. S. dotyczy więc nie tylko działania w zorganizowanej grupie i związku przestępczym, ale i narażenia na szkodę Skarbu Państwa, poprzez uszczuplenie dochodów przeznaczonych na różne cele, w tym cele użyteczności publicznej. Od posiadaczy broni organy Policji wymagają nieskazitelnej postawy z uwagi na ścisły związek prawa do posiadania broni ze sferą ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, a strona oskarżona o wyżej opisany czyn postawy tej nie wykazała. Analogiczna sprawa była już przedmiotem zainteresowania Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia z dnia 13 października 2010 r. (II OSK 1576/09, LEX nr 746656) uznał, że przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z 1999 r. o broni i amunicji ma charakter bezwzględnie wiążący. Odwołanie się przez ustawodawcę w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z 1999 r. o broni i amunicji do art. 15 ust. 1 pkt 6 oznacza, że organ obligatoryjnie orzeka o cofnięciu pozwolenia na broń wydanego osobie, o której mowa w tym przepisie. Skarżącemu w cytowanym wyroku również cofnięto pozwolenie na broń z uwagi na toczące się postępowanie karne, nie był, tak jak i M. S. jeszcze skazany prawomocnym wyrokiem karnym w chwili cofnięcia pozwolenia na broń. Mimo to NSA w wyroku z dnia z dnia 13 października 2010 r. przyjął, że samo oskarżenie o czyn wskazany w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z o broni i amunicji stanowi przesłankę obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń. NSA odwołał się do wcześniejszej uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt II OPS 4/09, w której przyjęto, że osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. W cytowanym wyżej wyroku z dnia 13 października 2010 r. NSA stwierdził, że uchwała z dnia 18 listopada 2009 r., aczkolwiek dotyczy kwestii cofnięcia pozwolenia na broń osobie prawomocnie skazanej za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, to jednak rozważania zawarte w jej uzasadnieniu mają charakter uniwersalny i odnoszą się również do sytuacji osób, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Zatem w sprawie M. S. należy wziąć pod uwagę rozważania na temat przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń palną, poczynione w wyroku NSA z dnia 13 października 2010 r. Podkreślenia wymaga, że posiadanie i używanie broni palnej stanowi sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej. Dostęp obywateli do broni został poddany istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu Państwa na stosowanie środków przymusu, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09 (orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazano, że pozwolenie na broń palną jest uprawnieniem wyjątkowym, będącym atrybutem władztwa państwowego i z tego względu jego posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, że swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał, że kontrolowane decyzje odpowiadają prawu, a wszystkie zarzuty skargi są niezasadne. Pozytywne opinie o M. S. wydane przez Komendę Powiatową Policji w L. Polski Związek Łowiecki oraz Koło Łowieckie nie mogą przesądzać o utrzymaniu tak wyjątkowego uprawnienia, jakim jest pozwolenie na broń palną myśliwską. Uprawnienie to przysługiwać może wyłącznie osobom o nieskazitelnej opinii i charakterze. Oskarżenie o popełnienie przestępstw w zorganizowanej grupie przestępczej na pewno nie świadczy o posiadaniu przez niego nieskazitelnej opinii. Oczywiście o winie M. S. w kwestii popełnienia zarzucanego mu czynu rozstrzygać może tylko i wyłącznie sąd karny, przed którym toczy się jego sprawa. Jeżeli M. S. zostanie uniewinniony, może starać się ponownie o wydanie pozwolenia na broń palną myśliwską. Cofnięcie mu dotychczasowego pozwolenia ma tylko charakter prewencyjny, ale zdaniem Sądu, przy tak poważnym zarzucie karnym, prewencja tego typu powinna być stosowania przez organy. Pozwolenie na broń palną myśliwską musi być zawsze traktowane jako wyjątkowe uprawnienie. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.