II SA/Wa 635/19
WyrokWSA w Warszawie2019-09-20
Skład orzekający: Konrad Łukaszewicz, Danuta Kania, Ewa Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o udostępnienie informacji publicznej, który wymaga od organu stworzenia nowego zestawienia danych poprzez analizę, zestawienie i przetworzenie posiadanych informacji prostych, stanowi wniosek o informację przetworzoną, a jeśli tak, to czy przesłanka szczególnie istotnego interesu publicznego jest spełniona?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej, który wymaga od organu czasochłonnego zaangażowania wielu pracowników, analizy danych z różnych jednostek organizacyjnych i stworzenia indywidualnego zestawienia na podstawie posiadanych informacji prostych, stanowi informację przetworzoną. Ponadto, sąd stwierdził, że skarżąca nie wykazała, iż uzyskanie tej informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, co uzasadnia odmowę jej udostępnienia.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej działań Kanclerza w związku z nieprawidłowościami w Zakładzie Medycyny Sądowej (ZMS) w zakresie dotacji z UE, liczby sekcji zwłok wykonanych na zlecenia prokuratur w 2018 r. wraz z danymi o sygnaturach spraw i kosztach, a także liczby sekcji z udziałem studentów/doktorantów. Organ odmówił udostępnienia części informacji, uznając je za informację przetworzoną, dla której nie wykazano szczególnie istotnego interesu publicznego. Skarżąca wniosła skargę, argumentując, że dane te są proste i wynikają z odrębnej księgowości działalności komercyjnej, a ich uzyskanie jest konieczne do złożenia zawiadomienia o przestępstwie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Protokolant referent Monika Duma-Szymczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2019 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Rektora [...] Uniwersytetu Medycznego w [...] z dnia [...] marca 2019 r. nr [...], [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę
Pismem z dnia [...] lutego 2019 r. A. K. (dalej również jako: "wnioskodawczyni", "skarżąca") wystąpiła do [...] Uniwersytetu Medycznego (dalej również jako: "[...]UM") z wnioskiem o udostępnienie w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018r., poz. 1330 ze zm.), dalej: "u.d.i.p." następujących informacji:
1) czy i jakie działania oraz w jakim czasie zamierza podjąć Kanclerz [...]UM w związku z pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. dotyczącym nieprawidłowości w Zakładzie Medycyny Sądowej (ZMS) [...]UM odnośnie dotacji z UE,
2) ile sekcji zwłok na zlecenia Prokuratur wykonał ZMS [...]UM w 2018 r. z podaniem ile sekcji zwłok zlecały poszczególne jednostki organizacyjne prokuratury z podaniem sygnatur spraw i kosztów każdej jednostkowej opinii,
3) w ilu sekcjach uczestniczyli prócz prokuratora studenci bądź doktoranci; w przypadku odpowiedzi pozytywnej wnioskodawczyni zwróciła się o dołączenie stosownej dokumentacji studenckiej potwierdzającej taką okoliczność z podaniem planów zajęć studentów z medycyny sądowej; jednocześnie wniosła o podanie ww. danych z rozbiciem na poszczególne miesiące.
Pismem z dnia [...] lutego 2019 r. Biuro Informacji i Promocji [...]UM wskazało odnośnie punktu 1 wniosku, że "zamiary Kanclerza publicznej uczelni" nie stanowią informacji publicznej. Natomiast odnośnie punktów 2 i 3 wniosku Biuro poinformowało, że zakres odpowiedzi na ww. pytania stanowi informację publiczną przetworzoną, bowiem [...]UM nie dysponuje zestawieniem informacji w formie jednego dokumentu, który mógłby zostać udostępniony. Przygotowanie takiego zastawienia wymaga czasochłonnego zaangażowania wielu pracowników, w tym nauczycieli akademickich. Wobec powyższego, konieczne jest wykazanie, że uzyskanie informacji publicznej przetworzonej, której dotyczy wniosek, jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie pismem z dnia [...] lutego 2019 r. wnioskodawczyni wskazała, że szczególnie istotny interes publiczny w uzyskaniu żądanych informacji "jest uzasadniony logicznymi przesłankami wyjaśnienia kwestii uzasadnionego podejrzenia uzyskania wsparcia finansowego z Unii Europejskiej przez Zakład Medycyny Sądowej [...]UM w sposób niezgodny z przepisami prawa za pomocą wprowadzenia UE w błąd co do proporcji pomiędzy komercyjnym a dydaktycznym wykorzystaniem tych środków". Wskazała, iż "trudno o bardziej książkowy przykład szczególnie istotnego interesu społecznego w wyjaśnieniu tej kwestii na podstawie wyliczenia i już uzyskanych dokumentów, do czego konieczna jest odpowiedź uzyskana ze świadomością odpowiedzialności karnej na tak zadane pytanie".
Decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...],[...], Rektor [...]UM (dalej: "organ"), powołując w podstawie prawnej art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 16 w związku z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej: "k.p.a.", odmówił udostępnienia informacji publicznej na pytania: "(1) ile sekcji zwłok na zlecenia Prokuratur wykonał ZMS [...]UM w 2018 r. z podaniem ile sekcji zwłok zlecały poszczególne jednostki organizacyjne prokuratury z podaniem sygnatur spraw i kosztów każdej jednostkowej opinii; (2) w ilu sekcjach uczestniczyli prócz prokuratora studenci bądź doktoranci; w przypadku odpowiedzi pozytywnej proszę o dołączenie stosownej dokumentacji studenckiej potwierdzającej taką okoliczność z podaniem planów zajęć studentów z medycyny sądowej; proszę o dostarczenie tych danych z rozbiciem na poszczególne miesiące".
W uzasadnieniu decyzji organ powołał art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. stwierdzając, iż jakkolwiek "informacja publiczna przetworzona" nie posiada na gruncie obowiązującego prawa definicji legalnej, to można uznać, że charakter taki mogą mieć dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona.
Dalej organ wskazał, iż [...]UM nie dysponuje zestawieniem informacji w formie dokumentu, który mógłby zostać udostępniony, a przygotowanie zestawienia, jakiego domaga się wnioskodawczyni, wymaga czasochłonnego zaangażowania wielu pracowników, w tym pracowników administracji i nauczycieli akademickich. Rejestr przeprowadzanych sekcji zwłok od wszystkich zlecających jest prowadzony w formie papierowej (nie jest zdigitalizowany), przy czym w 2018 r. przeprowadzono 1594 sekcje zwłok. Przygotowanie informacji, które z owych 1594 sekcji zostały zlecone przez prokuraturę, w tym z ustaleniem, z jakiej jednostki prokuratury pochodziło zlecenie oraz jaki był jego koszt jednostkowy, wymagałopby odręcznego przejrzenia w rejestrze wszystkich 1594 sekcji z 2018 r. i stworzenia dla wnioskodawczyni indywidulanego zestawienia. W celu dodania w takim zestawieniu informacji o udziale w sekcjach studentów lub doktorantów, konieczne byłoby odręczne porównanie danych z rejestru sekcji zwłok (w tym godzin odbywania sekcji), z planem zajęć na poszczególnych kierunkach i latach studiów oraz listami obecności na zajęciach studentów z różnych kierunków i roczników studiów.
Zważywszy na ogólną liczbę przeprowadzonych sekcji zwłok, proces tworzenia powyższego zestawienia, przy braku specjalnego personelu dedykowanego do wykonywania tego rodzaju zestawień, wymaga zaangażowania pracowników, którzy w tym czasie nie mogą wykonywać swoich zasadniczych obowiązków pracowniczych. Przy czym w wykonaniu zestawienia musieliby uczestniczyć pracownicy różnych jednostek [...]UM, bowiem plany zajęć i listy obecności studentów z poszczególnych kierunków studiów znajdują się w różnych jednostkach organizacyjnych [...]UM. W związku z powyższym należało uznać, że informacja, o którą ubiega się wnioskodawczyni, z uwagi na czasochłonność czynności, które należałoby wykonać oraz liczbę zaangażowanych pracowników, stanowi informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Organ wskazał, iż jako objętą "szczególnie istotnym interesem publicznym" rozumie się informację, której uzyskanie będzie służyło uniwersalnemu dobru powszechnemu związanemu z prawidłowym funkcjonowaniem struktur państwowych i publicznych. Chodzi o informację, która byłaby istotna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców, co do której wnioskodawca jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidulane, realne i konkretnie możliwości wykorzystania informacji dla dobra ogółu i to w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. Na ocenę istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego ma wpływ realna możliwość wykorzystania uzyskanej informacji dla dobra ogółu, a nie wyłącznie indywidualne przekonanie wnioskodawcy co do istnienia takiej możliwości. Celem uzyskania informacji publicznej przetworzonej nie jest zaspakajanie indywidualnych potrzeb handlowych, edukacyjnych, zawodowych czy innych.
Powołując treść pisma wnioskodawczyni z dnia [...] lutego 2019 r. organ wskazał, iż w okolicznościach niniejszej sprawy nie występuje szczególnie uzasadniony interes publiczny.
Stwierdził również, że w dniach [...]-[...] lutego 2019 r. przeprowadzona została w [...]UM kontrola nr [...] przez kontrolerów wyznaczonych przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju na podstawie ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz Umowy o dofinansowanie nr [...] projektu "[...] w ramach działania [...] priorytetu [...] z dnia [...] marca 2012 r. oraz zgodnie z Wytycznymi w zakresie kontroli realizacji [...]. Kontrola odbyła się w zakresie weryfikacji zapewnienia trwałości projektu w rozumieniu art. 57 ust. 1 rozporządzenia nr [...].[...]UM pozostaje w oczekiwaniu na szczegółowy raport z przeprowadzonej kontroli. W wyniku kontroli, podmiot upoważniony dokona oceny prawidłowości bądź jej braku w realizacji projektu, dla którego [...]UM uzyskał wsparcie UE. W związku z powyższym szczególnie istotny interes publiczny nie przemawia za tym, aby udostępniać wnioskodawczyni żądaną informację przetworzoną. Wnioskodawczyni nie posiada bowiem wyższych kwalifikacji do kontrolowania prawidłowości realizacji projektu aniżeli Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, które z mocy przepisów upoważnione jest do przeprowadzania tego rodzaju kontroli. Raport z przeprowadzonej kontroli będzie podlegał udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Nie ma natomiast szczególnie istotnego interesu publicznego w tym, aby wnioskodawczyni samodzielnie weryfikowała prawidłowość realizacji projektu przez [...]UM w sytuacji, w której uprawniona jednostka prowadzi kontrolę w tym samym zakresie.
Pismem z dnia [...] marca 2019 r. A. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Rektora [...]UM z dnia [...] marca 2019 r. wnosząc o zobowiązanie [...]UM do udzielenia odpowiedzi na postawione pytania.
W motywach skargi skarżąca podniosła, że projekt UE, którego dotyczą ww. pytania, zakładał przekazanie dla ZMS [...]UM kwoty 29 mln zł na działalność dydaktyczno-naukową. Z pieniędzy tych m.in. zakupiono tomograf komputerowy, wyposażono pracownie, przeprowadzono remont sal sekcyjnych, chłodni i całego budynku mieszczącego się przy ul. [...] w W. Z projektu jasno wynika, że działalność komercyjna nie może przekraczać 20% działalności ZMS [...]UM a także 1 godziny dziennie od poniedziałku do piątku oraz 2 godzin w sobotę - 26 godzin w miesiącu.
Wskazała, że od początku istnienia w Polsce Zakład Medycyny Sądowej [...]UM prowadził komercyjną działalność, z której pobierał pieniądze z tytułu przeprowadzanych sekcji zwłok oraz opinii sądowo-medycznych. Działalność dydaktyczna miała charakter uboczny i marginalny w stosunku do działalności komercyjnej. Już przy zawarciu umowy o wsparcie z UE przedstawiono warunki komercyjnego wykorzystania tego wsparcia, nie mając zamiaru dochowania proporcji, natomiast po uzyskaniu wsparcia, nie podjęto żadnych czynności zmierzających do ograniczenia roli komercyjnych działań na rzecz działań dydaktycznych.
Skarżąca podkreśliła, że pytania kierowane do [...]UM nie wynikają z jej ciekawości, lecz z konieczności zgromadzenia takiego materiału dowodowego, by móc przekazać go organom ścigania w formie zawiadomienia o przestępstwie.
Wskazała również, że zgodnie z wymogami UE, w zakresie działalności gospodarczej ZMS [...]UM ma obowiązek prowadzenia oddzielnej księgowości co do zdarzeń komercyjnych. Z tego względu zdumienie budzi powoływanie się przez organ na czasochłonność i nadmiar pracy w udzieleniu odpowiedzi na postawione pytania, tym bardziej, że wnioskowane dane stanowią informację prostą a nie przetworzoną. Wystarczy bowiem sięgnąć do prowadzonej oddzielnie dokumentacji księgowej dla zdarzeń komercyjnych.
W odpowiedzi na skargę Rektor [...]UM wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Na wstępie wskazać należy, że ustawa o dostępie do informacji publicznej, służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca doprecyzował zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. U.d.i.p. reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. U.d.i.p. znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Natomiast informacja publiczna, w myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p., to każda informacja o sprawach publicznych. Ustawa nie zawiera definicji tego pojęcia, jednak określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Takie rozumienie ww. pojęcia, związane z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem, trafnie akcentuje się w piśmiennictwie (v. H. Izdebski, Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2004, s. 209; K. Tracka, Prawo do informacji w polskim prawie konstytucyjnym, Warszawa 2009, s. 138).
W orzecznictwie sądów administracyjnych, na gruncie powołanych regulacji, przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych (por. wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357; z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14; publ. CBOSA).
W niniejszej sprawie zakres podmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie był kwestionowany. Adresat wniosku z dnia [...] sierpnia 2018 r., tj. Rektor [...] Uniwersytetu Medycznego w W. jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 3 u.d.i.p.). Niesporne jest także, iż wnioskowana informacja posiada walor informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 2c u.d.i.p., obejmuje bowiem informacje na temat statutowej działalności (sekcji zwłok oraz udziału w nich prokuratora, studentów lub doktorantów) Zakładu Medycyny Sądowej [...]UM. Sporną natomiast pozostaje kwestia, czy żądana przez skarżącą informacja posiada charakter informacji publicznej przetworzonej oraz czy spełniona została przesłanka "szczególnie istotnego interesu publicznego" warunkująca udostępnienie tej informacji.
Jak wynika z akt sprawy Rektor [...]UM zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2019 r., powołując art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 16 w związku z art. 17 ust. 1 u.d.i.p., odmówił udostępnienia żądanej informacji publicznej wskazując w uzasadnieniu, że informacja ta ma charakter informacji przetworzonej, zaś w sprawie nie występuje przesłanka "szczególnej istotności dla interesu publicznego" w jej udostępnieniu. Stanowisko to, w ocenie Sądu, jest prawidłowe.
Przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. stanowi, iż prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej, w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Pojęcie "informacji publicznej przetworzonej" jest pojęciem nieostrym i nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane, jednak analiza dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych daje podstawę do odkodowania opisowej definicji tego pojęcia stanowiącej wynik wykładni powołanego wyżej przepisu.
I tak, za informację publiczną przetworzoną uznaje się taką informację, która w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym, podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 1746/14, publ. CBOSA). Przyjmuje się jednak również, że informacja publiczna przetworzona nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją. Może ona bowiem obejmować dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te, wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się musi zatem z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona (por. wyroki NSA: z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 863/14; z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14; z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11; publ. j.w.).
W judykaturze przyjmuje się również, że informacja publiczna przetworzona to taka, która stanowi wynik ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego, wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13 publ. j.w.) na podstawie pierwotnego zasobu danych (por. wyroki NSA z dnia: 12 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2149/12; z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13; z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OSK 747/14; publ. j.w.).
O informacji przetworzonej można mówić również wtedy, gdy wniosek o udostępnienie informacji obejmuje wprawdzie informacje proste będące w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, ale rozmiar i zakres żądanej informacji wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) przesądza o tym, że w istocie mamy do czynienia z żądaniem informacji przetworzonej. Dotyczy to zwłaszcza takiej sytuacji, gdy utworzenie zbioru informacji prostych wymaga takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na podmiot zobowiązany, a w szczególności wymaga analizowania całego zespołu posiadanych dokumentów w celu wybrania tylko tych, których oczekuje wnioskodawca (por. wyroki NSA: z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11, z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1199/11, z dnia 2 października 2014 r. sygn. akt I OSK 140/14; publ. j.w.).
W świetle powyższych uwag uzasadnione jest stanowisko organu, że wniosek skarżącej w zakresie objętym zaskarżoną decyzją dotyczył informacji publicznej przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Przede wszystkim Rektor [...]UM - jak wskazał - nie posiada gotowej informacji (zestawienia informacji) w formie dokumentu, który mógłby zostać udostępniony, a przygotowanie zestawienia, które odpowiadałoby żądaniu skarżącej, wymagałoby czasochłonnego zaangażowania wielu pracowników, w tym pracowników administracji i nauczycieli akademickich. Organ wyjaśnił, że rejestr przeprowadzanych sekcji zwłok od wszystkich zlecających jest prowadzony w formie papierowej, a nie elektronicznej. W samym 2018 r. przeprowadzono 1594 sekcje zwłok. Przygotowanie informacji, które z owych 1594 sekcji zostały zlecone przez prokuraturę, w tym z ustaleniem, z jakiej jednostki prokuratury pochodziło zlecenie oraz jaki był jego koszt jednostkowy, wymagałoby odręcznego przejrzenia w rejestrze wszystkich 1594 sekcji zwłok z 2018 r. i stworzenia dla skarżącej indywidulanego zestawienia. Wskazanie w zestawieniu informacji o udziale w sekcjach zwłok studentów lub doktorantów wymagałoby dodatkowo odręcznego porównania danych z rejestru sekcji zwłok (w tym godzin odbywania sekcji), z planem zajęć na poszczególnych kierunkach i latach studiów oraz listami obecności na zajęciach studentów z różnych kierunków i roczników studiów.
Odnosząc się do podniesionego w skardze argumentu, iż zgodnie z wymogami UE w przypadku działalności komercyjnej ZMS [...]UM ma obowiązek prowadzenia oddzielnej księgowości co do zadań komercyjnych, organ wyjaśnił w odpowiedzi na skargę, a następnie na rozprawie w dniu [...] września 2019 r., że [...]UM prowadzi odrębną księgowość na potrzeby rozliczenia projektu unijnego. Nie oznacza to jednak, że dokumentacja ta zawiera dokładnie takie zestawienie danych, które odpowiada zakresowi żądania skarżącej.
W ocenie Sądu, Rektor [...]UM przekonująco wyjaśnił, że dla udzielenia wyczerpującej i rzetelnej odpowiedzi na wniosek informacyjny konieczne jest przygotowanie nowej informacji - zestawienia według kryteriów określonych przez skarżącą. Przy czym w wykonaniu tego zestawienia musieliby uczestniczyć pracownicy różnych jednostek [...]UM, bowiem plany zajęć i listy obecności studentów z poszczególnych kierunków i roczników studiów znajdują się w różnych jednostkach organizacyjnych [...]UM. Oznacza to, że udostępnienie żądanej informacji publicznej, według kryteriów przedstawionych przez skarżącą, wymagałoby poczynienia znacznych nakładów pracy i zaangażowania pracowników, które znacznie wykracza poza bieżącą działalność organu i realizację jego ustawowych zadań.
Biorąc pod uwagę powyższe, uprawnione jest stanowisko organu, że w niniejszej sprawie organ prawidłowo odmówił udostępnienia żądanej informacji publicznej uznając, iż ma ona charakter informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zaś przeciwne w tym względzie stanowisko strony skarżącej nie może odnieść zamierzonego skutku. Zarówno bowiem konieczność odręcznego przejrzenia rejestru dokumentów wszystkich 1594 sekcji zwłok przeprowadzonych w 2018 r., analizy tych dokumentów pod kątem udziału w sekcjach zwłok prokuratora, studentów lub doktorantów z poszczególnych kierunków i roczników studiów, a następnie ich selekcji i przygotowania stosownych zestawień z rozbiciem na poszczególne miesiące przesądza o tym, że żądana informacja nosi walor informacji przetworzonej, której udostępnienie jest możliwe w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. posługuje się szerokim i nieostrym pojęciem "interesu publicznego". Nie ulega jednak wątpliwości, że obejmuje ono interes ogółu (określonej wspólnoty), a nie jedynie interes indywidualny. Interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa oraz innych podmiotów publicznych jako pewnej całości, zwłaszcza jeśli jest związany z gospodarowaniem mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, przy czym z brzmienia ww. przepisu wynika, że nie wystarczy aby uzyskanie informacji przetworzonej było istotne dla interesu publicznego, lecz ma być ono "szczególnie" istotne, co stanowi dodatkowy kwalifikator przy ocenie, czy dany wnioskodawca ma prawo do jej uzyskania. Działanie wnioskodawcy nie tylko w interesie "indywidualnym", lecz w interesie "ponadindywidualnym" nie jest samoistnie wystarczające dla przyjęcia "szczególnej istotności dla interesu publicznego" takiego działania.
Zasadniczo obowiązek realizowania interesu publicznego charakteryzuje kompetencje szeroko rozumianych organów państwa. Z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wynika jednak, że kategoria "szczególnej istotności" dla interesu publicznego kształtuje prawo indywidualnego podmiotu stojącego na zewnątrz wobec podmiotu zobowiązanego do udzielania informacji publicznej. Należy w konsekwencji przyjąć, że kwalifikowana forma interesu publicznego ("szczególnie istotne") oznacza, że uzyskanie przez wnioskodawcę informacji przetworzonej przyczyni się do ważnych dla Państwa, czy społeczeństwa działań i jest bardzo istotna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05; wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1870/10; publ. CBOSA).
Wnioskodawca żądający informacji publicznej przetworzonej powinien wykazać nie tylko, że jest ona ważna dla dużego kręgu odbiorców i że jej "znaczność" jest wyznaczona materią żądanej informacji - ale również, że jej otrzymanie stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej i lepszej ochrony interesu publicznego. Przykładem takiego podmiotu może być poseł zasiadający w komisji ustawodawczej Sejmu, radny lub też minister nadzorujący działalność podległego mu resortu. Osoby te w swoim codziennym działaniu mają rzeczywistą możliwość wykorzystywania uzyskanych informacji publicznych w celu usprawnienia funkcjonowania odpowiednich organów (J. Drachal, "Dostęp do informacji publicznej. Rozwój czy stagnacja", wystąpienie na konferencji zorganizowanej przez Polską Akademię Nauk w dniu 6 czerwca 2006 r.; wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1870/10; wyrok NSA z dnia 17 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 416/12; publ. j.w.).
Wskazane wyżej przykłady podmiotów spełniających przesłankę uzyskania dostępu do informacji publicznej przetworzonej nie oznaczają oczywiście automatycznego wyeliminowania z tego katalogu innych podmiotów, które nie pełnią wymienionych wyżej funkcji. Podmioty niepełniące tego rodzaju funkcji również mogą być w stanie wykazać swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domagają, w sytuacji gdy np. występują w określonych procesowych rolach uczestników postępowań dotyczących tworzenia lub kontrolowania aktów normatywnych. Ustawa o dostępie do informacji publicznej każdemu obywatelowi przyznaje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym przetworzonej, o ile wykaże kwalifikowaną postać swojego żądania.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że strona skarżąca nie wykazała, iż otrzymanie żądanych informacji przetworzonych jest szczególnie istotne dla interesu publicznego w przedstawionym wyżej rozumieniu tego pojęcia.
Strona skarżąca utożsamia szczególnie istotny interes publiczny w uzyskaniu żądanych informacji potrzebą wyjaśnienia - jak podała - "uzasadnionego podejrzenia uzyskania wsparcia finansowego z Unii Europejskiej przez Zakład Medycyny Sądowej [...]UM w sposób niezgodny z przepisami prawa za pomocą wprowadzenia UE w błąd co do proporcji pomiędzy komercyjnym a dydaktycznym wykorzystaniem tych środków". Formułując powyższy argument, z którego wynika przyjęcie określonego założenia co do uzyskanego przez ZSM [...]UM wsparcia finansowego, skarżąca nie wykazała, że jest w stanie - w następstwie uzyskania żądanej informacji publicznej - realnie przyczynić się do poprawy funkcjonowania organów Państwa i doprowadzić do lepszej ochrony interesu publicznego. Jak trafnie zauważył organ, celem pozyskania informacji publicznej przetworzonej nie jest zaspokajanie indywidualnych potrzeb handlowych, edukacyjnych czy zawodowych wnioskodawcy, lecz realne wykorzystanie takiej informacji dla dobra ogółu. Z akt sprawy oraz wyjaśnień skarżącej złożonych na wezwanie organu (pismo z dnia [...]lutego 2019 r.) nie wynika, aby skarżąca miała możliwość wykorzystania żądanej informacji publicznej w taki właśnie sposób.
Zasadnie również organ zauważył, że do weryfikacji prawidłowości realizacji projektu "[...] w [...] Uniwersytecie Medycznym w ramach działania [...] priorytetu [...]" powołane są właściwe organy wskazując jednocześnie na okoliczność kontroli nr [...] przeprowadzonej w dniach [...]-[...] lutego 2019 r. przez kontrolerów Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.
W świetle powyższego uzasadnione jest stanowisko organu, że w przedmiotem wniosku informacyjnego skarżącej była informacja publiczna przetworzona, a skarżąca nie wykazała przesłanki "szczególnej istotności dla interesu publicznego" warunkującej jej udostępnienie. Wystąpiły zatem podstawy do odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej poprzez wydanie decyzji w oparciu o art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Argumentacja przedstawiona w skardze nie podważa stanowiska przyjętego przez organ.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło