II SA/Wa 639/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Marcinkowska po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. T. na decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ponownego ustalenia wysokości świadczenia emerytalno-rentowego i wypłaty odsetek postanawia: - odrzucić skargę- Wnioskiem z dnia 3 grudnia 2008 r. J. T., powołując się na art. 155, art. 156 § 1 pkt 2, pkt 3 i pkt 7, art. 157 § 2 k.p.a. oraz na art. 32 ust. 1 i art. 48a ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r., Nr 8, poz. 66 ze zm.) zwrócił się do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. o: 1. ponowne ustalenie wysokości jego świadczeń emerytalnych wypłacanych po 1 stycznia 1999 r., które zostały przyznana decyzją z października 1991 r. przez Wojskowe Biuro Emerytalne w S., 2. wypłacenie wraz z odsetkami kwot, które wynikają z różnicy między przysługującymi świadczeniami zgodnie ze słusznie nabytymi prawami w 1991 r., a zaniżonymi wypłaconymi przez Wojskowe Biuro Emerytalne w S. od 1 stycznia 1999 r., poprzez zastosowanie wadliwych podstaw prawnych decyzji waloryzacyjnych, 3. stwierdzenie nieważności decyzji waloryzacyjnych wydanych po 1 stycznia 1999 r., wydanych za rażącym naruszeniem prawa. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w W., decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], działając na podstawie art. 31, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 48a powołanej ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.), odmówił J. T. ponownego ustalenia wysokości świadczenia emerytalno – rentowego i wypłaty odsetek. Działając zgodnie z pouczeniem zawartym w tej decyzji J. T. złożył odwołanie do Sądu Okręgowego w W., wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji w całości. Sąd Okręgowy w W. [...] postanowieniem z dnia 12 maja 2010 r., działając na podstawie art. 464 § 1 k.p.c. przekazał powyższą sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w W. wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1119/10 odrzucił skargę J. T. na wskazaną wyżej decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podniósł, iż warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest – zgodnie z art. 52 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W tej sytuacji Sąd stwierdził, że skarga J. T. jest niedopuszczalna, ponieważ została wniesiona od decyzji organu I instancji, czyli przed wyczerpaniem toku instancji w postępowaniu administracyjnym. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej J. T. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 374/11 uchylił postanowienie z dnia 15 grudnia 2010 r. i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, iż Sąd I instancji odczytując hipotetyczny stan faktyczny zawarty w normie art. 32 ust. 2 powołanej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin pominął, że decyzjami, które mogą być przez organ emerytalny zmienione, uchylone lub unieważnione, na zasadach określonych w k.p.a., mogą być decyzje ostateczne "od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu". Sąd wskazał, że określenie wskazanego w ostatniej części powyższego zdania elementu stanu faktycznego przesądzi, czy w sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 32 ust. 2 powołanej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin. Tego rodzaju pominięcie w ustaleniach sądu I instancji uniemożliwia stwierdzenie, czy powyższy przepis został prawidłowo zastosowany do stanu faktycznego w sprawie, co z kolei czyni przedwczesnym twierdzenie sądu I instancji co do kwestii wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powinien ustalić, zmiany których decyzji domagał się skarżący i czy od tych decyzji nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu. Ustalenia te umożliwią skontrolowanie prawidłowości zastosowania art. 32 ust. 2 i art. 31 powołanej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin do ustalonego w sprawie stanu faktycznego i podjęcie przez sąd I instancji rozstrzygnięcia, czy zaskarżona decyzja będzie przedmiotem rozpoznania przed sądem administracyjnym. Ewentualne dalsze rozważania sądu I instancji w kwestii wyczerpania środków zaskarżenia (jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie), powinny być prowadzone z uwzględnieniem przepisów szczególnych w sprawach ubezpieczeń społecznych działu III k.p.a. Pismem z dnia 18 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał pełnomocnika skarżącego do wskazania jakich decyzji dotyczących świadczeń emerytalno-rentowych dotyczył wniosek skarżącego z dnia 3 grudnia 2008 r. i czy od tych decyzji wnosił on odwołanie do sądu powszechnego. Ponadto pismem z tej samej daty Sąd wezwał pełnomocnika organu do wskazania, czy od decyzji dotyczących świadczeń emerytalno – rentowych wydanych po 1 stycznia 1999 r. skarżący wnosił odwołanie do sądu powszechnego, a jeżeli tak to od których. W piśmie z dnia 29 kwietnia 2011 r. pełnomocnik organu poinformował, że skarżący nie wnosił odwołania do sądu powszechnego od decyzji emerytalno-rentowych wydanych po 1 stycznia 1999 r. Pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 29 kwietnia 2011 r. poinformował Sąd, że wniosek skarżącego z dnia 3 grudnia 2008 r. dotyczył decyzji w sprawie świadczeń emerytalno – rentowych wydanych po 1 stycznia 1999 r., oraz że od tych decyzji skarżący nie wnosił odwołania do sądu powszechnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 190. z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze. zm.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Stosownie do treści art. 52 § 1 powołanej ustawy skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądu administracyjnego jest możliwe jedynie wówczas, gdy skarga spełnia wymogi formalne, została złożona w terminie oraz gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia rozpoznanie sprawy co do istoty. Przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy Sąd zobowiązany był zatem do zbadania dopuszczalność skargi J. T. na decyzję Dyrektora WBE w W. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] Wskazana wyżej decyzja została wydana na podstawie art. 31, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 48a ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.). W decyzji tej organ stwierdził, iż brak jest podstaw do uchylenia w trybie art. 155 k.p.a. wnioskowanych decyzji. Stosownie do treści art. 32 ust. 2 cytowanej ustawy decyzje ostateczne, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu, mogą być z urzędu przez wojskowy organ emerytalny zmienione, uchylone lub unieważnione, na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Z ustaleń Sądu dokonanych w tej sprawie wynika, że skarżący nie wnosił odwołania do sądu powszechnego od decyzji, co do których zwracał się on o ponowne ustalenie wysokości świadczenia emerytalno-rentowego oraz o ich uchylenie. Powyższe oznacza, iż decyzja wydana przez organ emerytalny w celu zmiany, uchylenia bądź unieważnienia decyzji ostatecznej powinna respektować zasady wskazane w Kodeksie postępowania administracyjnego, w tym również zasadę dwuinstancyjności postępowania. Zaskarżona decyzja z dnia [...] grudnia 2008 r. jest decyzją pierwszoinstancyjną, od której przysługuje stronie środek zaskarżenia w administracyjnym toku postępowania. Skarżący odwołanie takiego nie wniósł. W tej sytuacji należy stwierdzić, że skarga J. T. jest niedopuszczalna, ponieważ została wniesiona od decyzji organu I instancji, czyli przed wyczerpaniem środków zaskarżenia, które służyły w postępowaniu administracyjnym. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.