II SA/Wa 645/13
WyrokWSA w Warszawie2013-11-21
Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Andrzej Kołodziej, Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, opierając się jedynie na oświadczeniu byłego prezesa zarządu spółki, mimo istnienia wątpliwości co do skuteczności doręczenia decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może oprzeć swojego rozstrzygnięcia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wyłącznie na oświadczeniu byłego prezesa zarządu spółki, jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości co do skuteczności doręczenia decyzji administracyjnej. W przypadku istnienia sprzecznych dowodów i zarzutów dotyczących sposobu doręczenia oraz wiarygodności świadka, organ ma obowiązek przeprowadzić wyczerpujące postępowanie wyjaśniające, przesłuchując strony i świadków oraz analizując obieg dokumentacji w spółce, aby ustalić obiektywny stan faktyczny i prawidłowo zastosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 58 k.p.a.Stan faktyczny
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wydał decyzję o przeniesieniu pozwolenia na utworzenie szkoły wyższej. Spółka [...] Centrum [...] Sp. z o.o. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, twierdząc, że decyzja nie została jej skutecznie doręczona. Minister odmówił przywrócenia terminu, uznając, że decyzja została skutecznie doręczona byłemu prezesowi zarządu spółki. Spółka zaskarżyła postanowienie Ministra do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego, prawidłowego doręczenia i uzasadnienia decyzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, stwierdził, że postanowienie nie podlega wykonaniu, i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej spółki.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej Sędzia WSA – Adam Lipiński Protokolant – specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2013 r. sprawy ze skargi [...] Centrum [...] Sp. z o. o. z siedzibą w S. na postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rzecz [...] Centrum [...] Sp. z o. o. z siedzibą w S. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], działając na podstawie art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. 2012, poz. 572 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku [...] Centrum [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. – założyciela [...] Szkoły Wyższej [...] z siedzibą w S. złożonego w imieniu spółki przez D. C. i T. B., zarządził zgodnie z powyższym wnioskiem przeniesienie pozwolenia na utworzenie [...] Szkoły Wyższej [...] z siedzibą w S. ze [...] Centrum Edukacyjnego Sp. z o.o. na rzecz Instytutu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. [...] Centrum [...] reprezentowane przez pełnomocnika złożyło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przeniesienia pozwolenia domagając się uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. i umorzenia postępowania w sprawie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tego wniosku. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu podano, że decyzja z dnia [...] lipca 2012 r. nie została doręczona spółce, bowiem podpis widniejący na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji nie był podpisem osoby uprawnionej do odbioru korespondencji spółki. Ponadto wskazano, że wiedzę o wydanej decyzji spółka zdobyła dopiero w dniu [...] sierpnia 2012 r. w toku weryfikacji działań podjętych przez D. C., będącego w dniu doręczenia decyzji Prezesem Spółki. Zaznaczono jednocześnie, że D. C. został odwołany z pełnienia funkcji Prezesa Zarządu Spółki z dniem [...] sierpnia 2012 r., z uwagi na fakt, że dokonał czynności ze szkodą dla spółki, bez wiedzy i zgody wspólników. Podniesiono dalej, że D. C. m.in. zataił fakt przeniesienia uprawnień założycielskich przed Zgromadzeniem Wspólników spółki oraz że obecny zarząd spółki złożył oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli przeniesienia pozwolenia na utworzenie uczelni na rzecz Instytutu [...] oraz cofnął wniosek o przeniesienie pozwolenia złożony w dniu [...] maja 2012 r.
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], mając za podstawę art. 59 k.p.a. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przeniesienia pozwolenia na utworzenie [...] Szkoły Wyższej [...] z siedzibą w S., zakończonej wydaniem decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...]. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że zgodnie z treścią art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, zaś prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Wobec powyższego w toku prowadzonego postępowania organ postanowił zebrać dodatkowe materiały w sprawie (pisma do [...] Centrum [...] Sp. z o.o., Instytutu [...] Sp. z o.o. oraz do powyższej uczelni z dnia [...] października 2012 r.). W odpowiedzi pismo Rektor Uczelni pismem z dnia [...] listopada 2012 r. stwierdził, iż nie posiada wiedzy w zakresie zasad odbioru korespondencji przez [...] Centrum [...] Sp. z o.o. ani żadnej wiedzy na temat okoliczności doręczenia tej decyzji. Z kolei do pism K. P. – Prezesa Zarządu Instytutu [...] Sp. z o.o. z dnia [...] października oraz [...] listopada 2012 r., zostało dołączone oświadczenie D. C., który stwierdził, iż [...] lipca 2012 r. otrzymał decyzję z dnia [...] lipca 2012 r. przenoszącą pozwolenie na utworzenie Uczelni. K. P. wskazała również, iż decyzja ta została doręczona ponadto T. B., a z przekazanych przez D. C. informacji wynika, że przyjętymi i utrwalonymi zwyczajami [...] Centrum [...] Sp. z o.o. było przyjmowanie korespondencji przez sekretariat spółki, następnie korespondencja była przekazywana jednemu z członków zarządu. Decyzja z dnia [...] lipca 2012 r. znajdowała się w dokumentach [...] Centrum [...] Sp. z o.o. i była dostępna dla członków zarządu, zaś brak pieczątki spółki na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji nie świadczy o nieotrzymaniu decyzji przez organ reprezentujący spółkę. Natomiast pismami z dnia [...] listopada 2012 r. S. N. (członek zarządu [...] Centrum [...] Sp. z o.o.) oraz T. B. (członek zarządu spółki) oświadczyły, iż decyzja z dnia [...] lipca 2012 r. nie została im nigdy doręczona. Z kolei pełnomocnik [...] Centrum [...] Sp. z o.o. stwierdził w piśmie z dnia [...] grudnia 2012 r. będącym uzupełnieniem rozpatrywanego wniosku z dnia [...] sierpnia 2012 r., iż podtrzymuje wszelkie twierdzenia i dowody w przedmiotowej sprawie wskazując, że decyzja z dnia [...] lipca 2012 r. została doręczona Uczelni i zaznaczył, że fakt doręczenia decyzji D. C., pełniącemu obowiązki Kanclerza [...] Szkoły Wyższej [...] z siedzibą w S., nie stanowi o doręczeniu decyzji spółce. Ponadto wniósł również o zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 pkt 4 k.p.a. w związku z postępowaniami toczącymi się przed prokuraturą. Analizując powyższe organ stwierdził, że zaistniałe okoliczności wskazują, iż decyzja z dnia [...] lipca 2012 r. została doręczona [...] Centrum [...] Sp. z o.o. w dniu [...] lipca 2012 r. poprzez doręczenie jej D. C., który w tym czasie był Prezesem [...] Centrum [...] Sp. z o.o. Wymieniony był również, zgodnie z zapisami KRS, uprawniony razem z innym członkiem zarządu spółki do reprezentowania spółki, a spółkę przy składaniu wniosku o przeniesienie pozwolenia na utworzenie Uczelni reprezentował D. C. oraz T. B. – wiceprezes zarządu spółki. D. C. pełnił funkcję Prezesa Zarządu Spółki do dnia [...] sierpnia 2012 r. a więc w całym okresie, w którym stronie przysługiwało prawo do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. [...] Centrum [...] Sp. z o.o. miało więc możliwość złożenia w trybie art. 127 § 3 k.p.a. wniosku o ponowne rozpatrzenie w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o czym pouczono w treści decyzji, zaś kwestia późniejszej zmiany składu zarządu spółki jest wewnętrzną sprawą spółki. Dalej stwierdzono, że [...] Centrum [...] jest osobą prawną działającą w formie spółki z o.o. Oznacza to, iż decyzja w prowadzonym postępowaniu powinna być doręczona spółce, a nie każdemu członkowi zarządu spółki. Fakt, iż decyzja nie została przekazana wszystkim członkom zarządu nie może oznaczać, iż decyzja nie została spółce doręczona. Zaznaczono, że decyzja z dnia [...] lipca 2012 r., została przesłana do [...] Centrum [...], Instytutu [...] oraz do wiadomości [...] Szkole Wyższej [...] z siedzibą w S. Zatem nie zaszła przesłanka wskazana w art. 58 § 1 k.p.a., tj. uchybienie terminu na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy bez winy zainteresowanego, w tym przypadku [...] Centrum [...] Sp. z o.o.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] Centrum [...] Sp. z o. o. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu z uwagi na brak uchybienia terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i w konsekwencji wniesienie wniosku w terminie, a alternatywnie o uchylenie postanowienia z dnia [...] grudnia 2012 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przeniesienia pozwolenia na utworzenie [...] Szkoły Wyższej [...] z siedzibą w S. zakończonej wydaniem decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. i w wyniku ponownego rozpoznania sprawy przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, a w konsekwencji ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją wydaną przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o przeniesieniu pozwolenia na utworzenie [...] Szkoły Wyższej [...] z siedzibą S. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] zarzucając:
1. naruszenie art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa,
2. naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie podjęcie działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, a to w konsekwencji braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przedmiotowej sprawy,
3. naruszenie art. 11 k.p.a. poprzez nie podjęcie działań zmierzających do wyjaśnienia przesłanek, na których organ kierował się przy załatwieniu przedmiotowej sprawy,
4. naruszenie przepisu art. 40 i 41 k.p.a. poprzez uznanie, iż przesyłka zawierająca decyzję została doręczona prawidłowo do [...] Centrum [...] Sp. z o.o. w sytuacji, gdy przesyłka ta została doręczona do [...] Szkoły Wyższej [...].
5. naruszenie art. 124 § 2 k.p.a. poprzez brak w zaskarżonym postanowieniu prawidłowego i pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego.
6. naruszenie art. 58 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji bezzasadne uznanie, iż wnioskodawca ze swojej winy nie dotrzymał terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy;
7. naruszenie art. 127 § 3 k.p.a. poprzez bezzasadne przyjęcie, iż wnioskodawca miał możliwość złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że organ w żaden sposób nie uzasadnił swojego stanowiska i nie wyjaśnił przesłanek, jakimi kierował się przy załatwieniu sprawy. Ponadto sporna decyzja nie została skutecznie doręczona spółce, a widniejący na zwrotnym potwierdzeniu decyzji podpis osoby (w ocenie odwołującego się jest to podpis L. W.) nie jest podpisem osoby uprawnionej do odbioru korespondencji [...] Centrum [...] Sp. z o.o. Osoba taka nie jest także pracownikiem spółki, a podpis tej samej osoby widnieje na zwrotnym poświadczeniu doręczenia decyzji do Instytutu [...] Sp. z o.o. mającym siedzibę pod adresem [...], a nie jak spółka [...] pod adresem [...], zaś na zwrotnym poświadczeniu odbioru decyzji nie ma żadnej pieczęci [...] Centrum [...] Sp. z o.o. Ponadto organ dokonał ustalenia zasad, na jakich oparte było doręczanie przesyłek w [...] Sp. z o. o. na podstawie pisma Prezesa Zarządu Instytutu [...] Sp. z o.o., zaś doręczenie pisma osobie prawnej jest skuteczne, jeżeli pismo odebrał jej pracownik, poświadczając odbiór własnoręcznym podpisem i pieczątką firmową. Niezależnie od powyższego decyzja wpłynęła do szkoły, której prawa założycielskie były przedmiotem tej decyzji, a szkoła nigdy nie była stroną postępowania w niniejszej sprawie. Bez wpływu przy tym na skuteczność doręczenia do spółki pozostaje fakt, iż doręczona została ona do rąk osoby, która w ówczesnym czasie uznawana była za Kanclerza tej Szkoły tj. D. C., a jednocześnie pełniącego funkcję w Zarządzie Spółki, bowiem nie można zrównać doręczenia decyzji do D. C. jako Kanclerza Uczelni z doręczeniem decyzji do Spółki, która jest odrębną osobą prawną. Następnie podano skład członków zarządu i zaznaczono, że do reprezentacji [...] wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu łącznie, a przedmiotowa decyzja nie została fizycznie doręczona zarówno T. K. B. jak i S. N. (członkom zarządu). Ponadto uchwała nr [...] Zarządu [...] Centrum [...] Sp. z o.o. z dnia [...] maja 2012 r. w przedmiocie przeniesienia pozwolenia na utworzenie [...] Szkoły Wyższej [...] z siedzibą w S. (znajdująca się w aktach przedmiotowej sprawy) jest nieważna, albowiem zarząd w tym okresie liczył 3 osoby, a Pani S. N. nie dość, iż nie uczestniczyła w jej podjęciu, to na dodatek nie posiadała żadnej wiedzy o zamiarze jej podjęcia i przedmiocie tej uchwały. Zgodnie z Regulaminem Zarządu [...] Centrum [...] (§ 7 regulaminu) do ważności uchwał konieczna jest obecność wszystkich członków Zarządu. W dalszej części wskazano, że w przedmiotowej sprawie toczy się dochodzenie dotyczące działania na szkodę [...] Centrum [...] Sp. z o.o.
W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że decyzja z dnia [...] lipca 2012 r. została skutecznie doręczona [...] z zachowaniem wymogów określonych w art. 45 k.p.a., tj. została doręczona w lokalu siedziby spółki do rąk osób uprawnionych do odbioru pism, bowiem została wysłana na adres siedziby spółki: ul. [...], [...] S., wskazany zarówno przez samą spółkę w pismach kierowanych do Ministerstwa, jak i wpisany w Krajowym Rejestrze Sądowym (stan na dzień 24 maja 2012 r.) i należy domniemywać, że siedziba oraz adres osoby prawnej wpisanej do rejestru są prawdziwe (art. 17 ust. 1 ustawy o KRS). Według zwrotnego potwierdzenia odbioru przyjęcie decyzji poświadczyła w dniu [...] lipca 2012 r. L. W., jak odczytać można z podpisu. W świetle orzecznictwa, organ oceniający skuteczność doręczenia pisma może oprzeć się na domniemaniu, że osoba odbierająca pismo skierowane do spółki jest uprawniona do wykonania tej czynności, a nieuwzględnienie takiego domniemania pozostawałoby w sprzeczności z realiami obrotu gospodarczego i funkcjonowania osób prawnych oraz mogłoby prowadzić do podważenia pewności co do skuteczności czynności podejmowanych w toku postępowania administracyjnego. Wobec tego nie można zasadnie oczekiwać od organu, aby prowadził czynności wyjaśniające w celu ustalenia czy osoba odbierająca pismo jest do tego uprawniona. Zatem skoro ta osoba (w przedmiotowej sprawie L. W.) przebywała w miejscu siedziby spółki i nie oświadczyła doręczającemu, że przyjmowanie przesyłek nie mieści się w zakresie jej obowiązków, nie można twierdzić, że decyzja została doręczona do rąk osoby nieuprawnionej. Doręczający nie musi znać zakresu obowiązków i uprawnień osób znajdujących się w firmie, do której przesyłka jest adresowana, skoro dokonują one jej odbioru, składając własnoręczny podpis. Ponadto D. C. złożył oświadczenie o otrzymaniu w dniu [...] lipca 2012 r. decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. i w tym czasie pełnił w tym czasie funkcje prezesa zarządu SCE, a według danych wpisanych do KRS był uprawniony razem z innym członkiem zarządu do reprezentowania tej spółki. Stosownie do odpisu KRS (stan na dzień 24 maja 2012 r.), organem uprawnionym do reprezentacji spółki był zarząd; w przypadku gdy zarząd jest wieloosobowy, do składania oświadczeń woli w imieniu spółki wymagane jest łączne działanie dwóch członków zarządu lub członka zarządu łącznie z prokurentem. Zgodnie z art. 45 k.p.a., osobom prawnym doręcza się pisma do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przez osobę uprawnioną do odbioru pism należy rozumieć nie tylko osobę, która ma specjalne upoważnienie pod tym względem, ale również każdą osobę, która ze względu na funkcję wykonywaną w organizacji adresata jest regulaminowo lub zwyczajowo uprawniona do odbioru pism. Biorąc pod uwagę powyższe należy uznać, że osoba będąca prezesem zarządu spółki, uprawniona jednocześnie do jej reprezentacji, z racji pełnionej funkcji jest również upoważniona do odbierania korespondencji. Podkreślono, że zgodnie z art. 208 § 3 kodeksu spółek handlowych, każdy członek zarządu może prowadzić sprawy nieprzekraczające zakresu zwykłych czynności spółki, a za takie z pewnością można uznać odbieranie korespondencji. Fakt otrzymania przez prezesa zarządu spółki decyzji administracyjnej świadczy, że decyzja ta została skutecznie doręczona spółce. Przyjętą praktyką w [...] było natomiast przyjmowanie korespondencji przez sekretariat spółki i przekazywanie jej następnie jednemu z członków zarządu. Świadczy o tym fakt, że [...] do tej pory nie kwestionowało skuteczności doręczeń korespondencji Ministerstwa wysyłanej na adres: ul. [...]. W świetle zaistniałych faktów, podnoszony przez skarżącego brak pieczątki spółki na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji nie może warunkować stwierdzenia, że decyzja administracyjna nie została faktycznie spółce doręczona, bowiem przepisy postępowania administracyjnego nie uzależniają skuteczności doręczenia od potwierdzenia tego pieczątką firmową. Przepis art. 45 k.p.a. wskazuje tylko dwie przesłanki warunkujące skuteczność doręczenia i są nimi: doręczenie w siedzibie osoby prawnej oraz do rąk osoby uprawnionej, a w przedmiotowej sprawie oba te wymagania zostały spełnione. Ponadto spółka powinna tak organizować odbiór korespondencji pod wskazany przez nią adres, by doręczenie to nie budziło wątpliwości w samej spółce zaniedbania w tym zakresie obciążają spółkę. Na skuteczność doręczenia spółce decyzji nie ma wpływu brak doręczenia tej decyzji pozostałym członkom zarządu spółki, bowiem [...] jest osobą prawną działającą w formie spółki z o.o. Oznacza to, że decyzja administracyjna w prowadzonym postępowaniu powinna być doręczona spółce z zachowaniem wymogów określonych w art. 45 k.p.a., a nie każdemu członkowi zarządu spółki. Fakt, iż decyzja nie została przekazana wszystkim członkom zarządu nie może oznaczać, że decyzja nie została spółce skutecznie doręczona. To, czy decyzja została przekazana wszystkim członkom zarządu spółki jest już bowiem sprawą wewnętrznej organizacji pracy spółki. Ponadto wymóg współdziałania dwóch członków zarządu łącznie odnosi się wyłącznie do reprezentacji spółki, czyli do składania w jej imieniu oświadczeń woli, a nie do odbierania korespondencji. [...] miało więc możliwość złożenia w trybie art. 127 § 3 k.p.a. wniosku o ponowne rozpatrzenie w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, a kwestia późniejszej zmiany składu zarządu spółki była wewnętrzną sprawą spółki i nie miała wpływu na prawo strony niezadowolonej z rozstrzygnięcia do skorzystania z przysługującej jej na podstawie przepisów postępowania administracyjnego możliwości złożenia stosownego środka zaskarżenia od przedmiotowej decyzji. Ponadto nieuzasadnione jest twierdzenie, że przedmiotowa decyzja zamiast do [...] została doręczona do [...] Szkoły Wyższej [...], do rąk D. C. jako kanclerza tej uczelni. Odnosząc się do tego należy stwierdzić, że decyzja z dnia [...] lipca 2012 r., została przesłana do [...], Instytutu [...] oraz do wiadomości [...]. Nie powinna ona zatem trafić do rąk kanclerza innej uczelni; być może takie twierdzenia skarżącego mają źródło w myleniu przezeń podobnych okoliczności związanych z działaniem dwóch założonych uczelni tj. [...] i [...]. Fakt ten wskazuje ponadto, iż obie uczelnie oraz ich założyciel tak naprawdę korzystały z jednego sekretariatu, a doręczanie pism każdej z tych osób prawnych odbywało się zawsze w ten sam sposób i za pośrednictwem tych samych pracowników. Dla przedmiotowego postępowania nie ma również znaczenia, poparte jedynie wewnętrznym przekonaniem twierdzenie skarżącego, że uchwała nr [...] Zarządu [...] z dnia [...] maja 2012 r., która została dołączona do wniosku o przeniesienie pozwolenia na utworzenie [...] jest nieważna. Wzajemne relacje członków osoby prawnej, będącej jednocześnie założycielem uczelni niepublicznej, nie podlegają ocenie Ministra. Minister nie może angażować się w sprawy wewnętrzne spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, działającej na podstawie przepisów kodeksu spółek handlowych i ustalać prawidłowej jej reprezentacji, bowiem takich kompetencji nie przyznaje mu, w ramach sprawowanego nadzoru, ustawa – Prawo o szkolnictwie wyższym. Minister, jako organ administracji, nie jest również uprawniony do podważania ważności uchwał podjętych przez organy spółki. Kwestia ustalenia ważności tych uchwał należy do sfery prawa handlowego i powinna być rozstrzygnięta zgodnie z przepisami kodeksu spółek handlowych. Właściwym natomiast do unieważnienia uchwał będzie wyłącznie sąd powszechny, uprawniony do oceny zgodności powołania i działania organów spółki ze statutem i przepisami prawa. Organ administracji publicznej nie posiada natomiast kompetencji sądu i nie może kwestionować jego ustaleń. Dopiero prawomocne stwierdzenie nieważności uchwały przez uprawniony do tego sąd oznaczałoby jej usunięcie z obrotu prawnego i konieczność uwzględnienia tej okoliczności w prowadzonym postępowaniu administracyjnym dotyczącym przeniesienia pozwolenia na utworzenie powyższej uczelni. W przedmiotowej sprawie nie doszło również, wbrew twierdzeniom skarżącego, do naruszenia art. 40 k.p.a., tj. zasady doręczania pism stronie. Przepis art. 40 k.p.a. określa jedynie podmioty, którym powinny być doręczane pisma, wprowadzając obowiązek doręczania pism jedynie stronom postępowania. Formę i sposób doręczania pism stronie, w zależności od tego czy jest nią osoba fizyczna, czy osoba prawna regulują natomiast kolejne przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie organ spełnił powyższy obowiązek i zgodnie z art. 40 k.p.a. wysłał decyzję z dnia 2 lipca 2012 r. jedynie stronom postępowania, w tym [...]. Skarżący nie przedstawił stosownej argumentacji na potwierdzenie stanowiska, że Minister wydając postanowienie z dnia [...] grudnia 2012 r. naruszył art. 41 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu. W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Trudno jest wskazać, w jakim zakresie organ naruszył ten przepis, skoro w toku postępowania w sprawie przeniesienia pozwolenia na utworzenie uczelni, nie doszło do zmiany adresu [...]. Odnosząc się do uchybień proceduralnych wskazanych w skardze, nie można zgodzić się ze skarżącym, że postanowienie z dnia [...] grudnia 2012 r. nie odpowiada wymogom z art. 124 § 2 k.p.a., tj. nie zawiera pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Minister w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2012 r. wyraźnie wskazał, jakie okoliczności przemawiały za uznaniem skuteczności doręczenia decyzji i tym samym odmową przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Głównym dowodem, na którym organ oparł swoje stanowisko było oświadczenie D. C. o odbiorze decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. w dniu [...] lipca 2012 r., czyli w czasie gdy pełnił funkcję prezesa zarządu spółki. Nieuzasadniony jest również zarzut skarżącego, że Minister w przedmiotowym postępowaniu nie podjął działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy, naruszając tym samym art. 7 k.p.a. oraz, że nie zebrał i rozpatrzył wyczerpująco materiału dowodowego wbrew art. 77 k.p.a., bowiem wnikliwie przeanalizował kwestię doręczenia [...] decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. oraz cały zebrany w tej sprawie materiał dowodowy. O podjęciu przez organ wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia spraw i ustalenia jej stanu faktycznego świadczy fakt dwukrotnego przedłużania terminu zakończenia sprawy wynikający z potrzeby uzyskania dodatkowych wyjaśnień i stanowisk stron postępowania. Organ zwracał się do stron postępowania o przedstawienie wszelkich dokumentów i materiałów mogących pomóc przy ustaleniu czy w przedmiotowej sprawie doszło do skutecznego doręczenia stronie decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. Na podstawie oceny tak zebranego materiału dowodowego podjęte zostało ostateczne postanowienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 127 § 1 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji, a w myśl § 3 tegoż przepisu, od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, zaś według art. 129 § 2 odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że decyzją Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] kierowana do [...] Centrum [...] Sp. z o. o. pod adres: ul. [...], [...] S., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, została odebrana w dniu [...] lipca 2012 r. przez L. W., jak można z tego dokumentu odczytać. Z kolei z zarzutów pełnomocnika strony wynika, że sporna decyzja nie została w tym dniu doręczona Spółce, lecz zdobyto o niej wiedzę dopiero w dniu [...] sierpnia 2012 r., znając jednocześnie zapis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru.
W tym miejscu powołać należy przepis art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w myśl którego w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, zaś zgodnie z brzmieniem § 2 tegoż przepisu, prośbę o przywróceniu terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżąca Spółka, w dniu [...] sierpnia 2012 r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz sam wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a zatem zostały zachowane warunki formalne.
Jednakże organ wydając zaskarżone postanowienie w sposób niedostateczny wyjaśnił, czy po pierwsze sporna decyzja została rzeczywiście doręczona Spółce, a jeśli tak, to kiedy. Natomiast gdyby uznał, że faktycznie ją doręczono w innym terminie, aniżeli to wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, to czy uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nastąpiło bez winy Spółki. Stwierdzić bowiem należy, że organ administracji publicznej podejmując rozstrzygnięcie jest związany regułami postępowania administracyjnego, które określają jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. Stąd też musi on m.in. przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej, a więc podejmować wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.), jak również jest on zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw oraz obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.) i musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć oraz ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. Niezależnie od powyższego powyższe zasady są zawarte również w przyjętym przez Parlament Europejski w dniu 6 września 2001 r. Europejskim Kodeksie Dobrej Administracji. tak odnośnie art. 9 k.p.a., w art. 10 ust. 3 E.k.d.a. stanowi się, że w razie potrzeby urzędnik służy jednostce poradą dotyczącą możliwego sposobu postępowania w sprawie wchodzącej w zakres jego działania oraz dotyczącą pożądanego sposobu rozstrzygnięcia sprawy, zaś zasada zawarta art. 8 k.p.a. znajduje swoje odzwierciedlenie w art. 12 ust. 1 E.k.d.a., w myśl którego w swoich kontaktach z jednostką urzędnik pozostaje usługodawcą i zachowuje się właściwie, uprzejmie i pozostaje dostępny. Odpowiadając na korespondencję, rozmowy telefoniczne i pocztę elektroniczną (e-mail), urzędnik stara się być możliwie jak najbardziej pomocny i udziela odpowiedzi na skierowane do niego pytania możliwie jak najbardziej wyczerpująco i dokładnie.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organ nie zadośćuczynił powyższym zasadom.
Podkreślenia wymaga na samym wstępie, że D. C. pełnił w Spółce funkcję Prezesa Zarządu do dnia [...] sierpnia 2012 r. Nie budzi również wątpliwości, że złożył on w sprawie oświadczenie z którego wynika, że "w dniu [...] lipca 2012 r. otrzymałem decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lipca 2012 r. w przedmiocie wyrażenia zgody na przeniesienie uprawnień założycielskich [...] Szkoły Wyższej [...] ze [...] Centrum Edukacyjnego sp. z o.o. na Instytut [...] sp. z o.o.". Zatem faktycznie mógł on otrzymać sporną decyzję i Spółka mogła – jak podkreśla organ – w ustawowym terminie złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Jednakże oparcie się jedynie na tym dowodzie wobec wielu wątpliwości w sprawie, o czym będzie mowa poniżej, jest – w ocenie Sądu – niewystarczające. Przede wszystkim skarżąca Spółka zarzuciła w piśmie z dnia [...] grudnia 2012 r., że powyższą decyzję D. C. mógł otrzymać nie jako Prezes Zarządu Spółki, lecz jako Kanclerz Uczelni, do której wiadomości decyzja została wysłana. Jest to wielce prawdopodobne jeśli się zważy na fakt, że wymieniony w oświadczeniu nie podaje, w jakich okolicznościach otrzymał ową decyzję, zaś organ tego nie wyjaśnił. Ponadto D. C. w oświadczeniu nie podaje żadnych szczegółów otrzymania owej decyzji, tzn. do kogo była ona adresowana i od kogo ją otrzymał.
W tym miejscu należy zauważyć, że już we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca Spółka wskazała, że D. C. został odwołany z funkcji Prezesa Zarządu za zatajenie faktu przeniesienia uprawnień założycielskich, ze szkodą dla tej spółki. Natomiast we wspomnianym już piśmie z dnia [...] grudnia 2012 r. Spółka podała, że w przedmiotowej sprawie toczy się prokuratorskie postępowanie przygotowawcze wobec D. C. w związku ze szkodą wyrządzoną Spółce, wskazując jednocześnie na sygnaturę akt. Jednakże organ w żadnym stopniu nie zainteresował się tą sprawą i nie zbadał tej okoliczności, a jeśli się zważy na zarzuty, jakie postawiono skarżącemu (vide: postanowienie z dnia [...] października 2013 r. Prokuratora Prokuratury Rejonowej S. o zmianie postanowienia o przedstawieniu zarzutów), to zachodzą bezspornie wątpliwości co do wiarygodności oświadczenia wymienionego, zaś organ nie wyjaśnił, dlaczego dał mu wiarę. Tym bardziej, że nie zwracał się do niego o to oświadczenie osobiście, lecz zostało ono załączone przy piśmie Prezesa Zarządu [...] Sp. z o.o., a co więcej, Prezes Zarządu tej Spółki sam zasugerował przesłuchanie D. C. w razie wątpliwości w charakterze świadka, czego organ nie uczynił. Niejako na marginesie zauważyć należy, że z niewyjaśnionych powodów organ nie podjął czynności wyjaśniających wobec pracowników samej Spółki, a oparł się jedynie na piśmie wspomnianego już wyżej Instytutu. A czynności te były tym bardziej zasadne, bowiem Instytut – jak sam podaje – czerpie wiedzę o obiegu dokumentów od D. C., a ponadto w piśmie z dnia [...] października 2012 r. Prezes Zarządu podał, iż decyzję otrzymała również T. B., zaś wymieniona w oświadczeniu z dnia [...] listopada 2012 r. oświadczyła, że decyzja ta nie została jej dostarczona. Zatem wobec tych sprzeczności należało bądź to przesłuchać wymienioną lub Prezesa Zarządu Instytutu, bądź ich skonfrontować, a już bezspornie dokonać analizy tych dowodów w zaskarżonym postanowieniu. Niezależnie od powyższego, mimo argumentacji zawartej we wniosku o przywrócenie terminu, organ nie zbadał obiegu dokumentacji w Spółce na przykład poprzez przesłuchanie (przyjęcia oświadczenia) osoby podejmującej korespondencję pod kątem jej obowiązków w zakresie przyjmowanej korespondencji i sposobu kierowania jej do adresata, osób z Zarządu, bądź też poprzez pryzmat dokumentów regulujących tę kwestię i to tym bardziej, że skarżąca Spółka i Instytut są usytuowane pod różnymi adresami, zaś zwrotne poświadczenie odbioru decyzji kierowane do tych podmiotów, podpisywała ta sama osoba. Organ również w żadnym stopniu nie zbadał i nie ustosunkował się w zaskarżonym postanowieniu do zarzutu Spółki, że osoba przyjmująca korespondencję nie jest w niej zatrudniona, a ma to przecież – zdaniem Sądu – niebagatelne znaczenie w sprawie.
Reasumując, powyższe uchybienia organu miały – w ocenie Sądu – wpływ na wynik sprawy i rozpoznając ponownie sprawę, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego winien przede wszystkim wyjaśnić powyższe wątpliwości oraz uzupełnić materiał dowodowy w zakresie i w sposób wskazany już wyżej, a nie bezkrytycznie formułować swoją tezę, po czym przeanalizować je w zestawieniu z dotychczas zebranymi dowodami, a dopiero potem na nowo ocenić – zgodnie z powyższymi rozważaniami i wątpliwościami Sądu – czy faktycznie Spółce dostarczono sporną decyzję, a jeśli tak, to kiedy i w konsekwencji, czy zaistniały niezawinione przeszkody w złożeniu przez nią wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Reasumując, zobowiązanie organu winno sprowadzić się do dokonania subsumcji stanu faktycznego sprawy pod prawidłowo zinterpretowany przepis art. 58 k.p.a., z uwzględnieniem poczynionych powyżej rozważań.
Na koniec zaś dodać należy skarżącej Spółce, że według przepisu art. 46 k.p.a., to skutecznego doręczenia niezbędne jest podanie daty wraz z podpisem osoby odbierającej pismo.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) w zw. z art. 152 i art. 132, a w sprawie kosztów na mocy art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło