II SA/Wa 646/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant referent stażysta Adrianna Siniarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi R.K. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w W. z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę Prorektor ds. Studenckich i Kształcenia Uniwersytetu [...] w W., decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] , działając na podstawie art. 190 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. Poz. 2183 z późn. zm.), art. 104, art. 107 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z § 33, § 35 ust. 3, § 52 ust. 3 Regulaminu Studiów w U[...] stanowiącego załącznik do uchwały Senatu U[...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., zwanego dalej "Regulaminem", nr [...], utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] /o skreśleniu R. K. (dalej także jako "skarżący") z listy z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał, że w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1456/16 R. K. został przywrócony status studenta od dnia [...] listopada 2014 r. Skarżący, będąc w roku akademickim 2016/2017 studentem trzeciego roku stacjonarnych studiów na kierunku prawo na Wydziale [...] nie zaliczył roku studiów. Zgodnie z powołanym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego R. K. został przywrócony status studenta od dnia [...] listopada 2014 r. i został zmieniony na aktywny w dniu 4 sierpnia 2017 r. z datą od 26 kwietnia 2017 r. Zgodnie z § 3 pkt 4 zarządzenia nr [...] Rektora U[...] z dnia [...] lipca 2014 r. w sprawie obowiązków związanych z przeprowadzeniem egzaminów i zaliczeń oraz dokumentowaniem ich wyników w systemie USOS, student jest zobowiązany do zapisania się na zajęcia w systemie USOSweb, w terminach określonych przez dziekana zarządzeniem podanym na 30 dni przed rozpoczęciem roku akademickiego; do rejestracji w semestrze zimowym dopuszczani są studenci, którzy uzyskali zaliczenie poprzedniego roku. Nie było zatem możliwe następcze uruchomienie procesu rejestracji elektronicznej, pod konkretnego studenta, nakierowane na "wsteczne" przywrócenie na jego rok studiów. Jak wynika z danych zapisanych w systemie USOS, od dnia [...] sierpnia 2017 r. do dnia wydania decyzji o skreśleniu, tj. [...] listopada 2017 r. oraz dodatkowo przez okres karencji trwającej do dnia 20 stycznia 2018 r., student miał nieograniczony dostęp do indywidualnego konta studenta, jak też możliwość uczęszczania na zajęcia na podstawie list sporządzonych w formie papierowej, a następnie ex post, zatwierdzania uzyskanych efektów kształcenia z pomocą osób zajmujących się obsługą studentów. Student z możliwości tej nie skorzystał. R. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję nr [...] Prorektora ds. Studenckich i Kształcenia U[...] z dnia [...] lutego 2018 r. Skarżący zarzucił w skardze, że decyzja narusza przepisy prawa procesowego oraz materialnego, tj. 6-10, art. 77, art. 80, art. 103 i art. 107 k..p.a. oraz art. 190 i art. 207 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, poprzez bezpodstawne wydanie decyzji dotyczącej utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji, mimo że nie zaistniały ku temu żadne przesłanki. Prorektor ds. Studenckich i Kształcenia U[...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, jako niedopuszczalnej z uwagi na brak należytego sformułowania zarzutów, brak uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy i brak podpisu skarżącego na skardze lub jej oddalenie jako bezzasadnej. W tym miejscu podać należy, że skarżący w dniu 21 października 2019 r. ustanowił w sprawie profesjonalnego pełnomocnika, który w piśmie procesowym z dnia 31 października 2019 r. (uzupełnienie skargi) wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Pełnomocnik skarżącego zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. art. 63 § 3 k.p.a. w zw. z art. 127 § 1 i art. 128 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a., polegające na rozpoznaniu odwołania skarżącego mimo faktu, że nie złożył on podpisu pod odwołaniem, co powoduje, że organ odwoławczy podjął działanie z urzędu, a nie na wniosek (odwołanie) strony, a tym samym zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 k.p.a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Natomiast w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji, Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że wniesiona przez R. K. skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób uzasadniający usunięcie jej z obrotu prawnego. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 190 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183 z późn. zm.), zgodnie z którym kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej skreśla studenta z listy studentów, w przypadku: 1) niepodjęcia studiów; 2) rezygnacji ze studiów; 3) niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego; 4) ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni. Kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku: 1) stwierdzenia braku postępów w nauce; 2) nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie; 3) niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów; 4) niepodpisania przez studenta przedłożonej przez uczelnię umowy o warunkach odpłatności za studia lub usługi edukacyjne. Od decyzji, o których mowa w ust. 1 i 2, przysługuje odwołanie do rektora. Decyzja rektora jest ostateczna. Zgodnie z § 33 ust. 1 Regulaminu, w stosunku do studenta, który do dnia 30 września nie zaliczył roku studiów, Dziekan podejmuje jedną z następujących decyzji: 1) o skreśleniu z listy studentów; 2) na wniosek studenta o skierowaniu na powtarzanie roku studiów; 3) na wniosek studenta o wpisie warunkowym na następny rok studiów, jeżeli student nie zaliczył: a) maksymalnie dwóch przedmiotów – bez względu na liczbę przypisanych im punktów ECTS albo b) przedmiotów o łącznej wartości nie większej niż 12 punktów ECTS - przedmiot może być objęty wpisem warunkowym, jeżeli w myśl programu studiów brak zaliczenia tego przedmiotu nie uniemożliwia kontynuacji studiów. W myśl ust. 2 z kolei student I roku studiów może być skierowany na powtarzanie roku jedynie w wyjątkowych i udokumentowanych względami losowymi przypadkach. Na podstawie art. 207 ust. 1 przedmiotowej ustawy, do decyzji podjętych, o których mowa w art. 196 ust. 3 tej ustawy, stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. oraz przepisy o zaskarżeniu decyzji do sądu administracyjnego. Podkreślić należy, że decyzja w sprawie skreślenia z listy studentów jest tzw. decyzją uznaniową, o czym świadczy brzmienie tego przepisu: "może skreślić studenta". Korzystanie z uznania administracyjnego oznacza, że organ ma w sprawie prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, jednakże wybór taki nie może być dowolny, a więc musi być poparty zebranym w sprawie materiałem dowodowym, a także zostać właściwie uzasadniony. Natomiast kontrola sądowa rozstrzygnięć podejmowanych w ramach uznania administracyjnego ogranicza się do tego, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo prowadzonym postępowaniem z zachowaniem procedury administracyjnej, zwłaszcza szczegółowym ustaleniem stanu faktycznego. Ocena pod kątem kryteriów słuszności i celowości prowadzona jest wyłącznie w zakresie ustalenia, czy organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, albowiem podejmowanie decyzji uznaniowej nie może oznaczać dowolności i arbitralności. Aby nie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, organ powinien zgodnie z art. 7 i art. 77 k.p.a. podjąć wszelkie kroki do wyjaśnienia sprawy, ocenić w sposób swobodny, a nie dowolny sposób zebrany w sprawie materiał dowodowy nie naruszając przy tym art. 80 k.p.a., a następnie uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Oznacza to, że organ może, ale nie musi, wydać decyzję o skreśleniu studenta z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Podjął bowiem wystarczające kroki do wyjaśnienia sprawy, prawidłowo ocenił materiał dowodowy stanowiący podstawę rozstrzygnięcia i uzasadnił swoją decyzję w sposób określony w art. 107 § 3 k.p.a. Decyzja o skreśleniu skarżącego z listy studentów jest zasadna i została wydana w ramach ustawowych uprawnień organu. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że skarżący nie zaliczył roku akademickiego 2016/2017. W sposób właściwy organ ocenił, że wyjaśnienia skarżącego co do niezaliczenia przez niego roku akademickiego z przyczyn od niego niezależnych są niewystarczające. Wszystkie twierdzenia skarżącego w tym zakresie nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Podkreślić należy, że uczelnia wielokrotnie szła na rękę skarżącemu w toku studiów. Skarżący natomiast wielokrotnie nie wywiązywał się z obowiązków studenta. Konkludując zgodzić się należy z organem, że zaistniały wystarczające przesłanki do wydania decyzji o skreśleniu skarżącego z listy studentów Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, Sąd uznał je za niezasadne. Skarżący nie wskazał na czym polega naruszenie przez organ przepisów prawa procesowego i materialnego, co konsekwencji uniemożliwiło Sądowi ocenę ich zasadności. Natomiast odnosząc się do zarzutu podniesionego przez pełnomocnika skarżącego w piśmie procesowym z dnia 31 października 2019 r. i wniosku o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji podać należy, że zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 20 lutego 2018 r. Skarżący w dniu 21 grudnia 2017 r. wniósł odwołanie od decyzji Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] listopada 2017 r. o skreśleniu z listy studentów jednolitych studiów magisterskich prowadzonych w trybie stacjonarnym na kierunku Prawo, na Wydziale [...] oraz od decyzji Dziekana Wydziału Prawa i Administracji U[...] z dnia [...] listopada 2017 r. w przedmiocie odmowy udzielenia urlopu długoterminowego. Decyzja ta stała się również przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Wa 645/18. W aktach tych spraw faktycznie brak jest oryginału podpisanego przez skarżącego odwołania, a znajduję się w nich kserokopia, na której widnieje podpis skarżącego. Tym samym zarzut pełnomocnika skarżącego zawarty w piśmie procesowym z dnia 31 października 2019 r. "...że nie złożył on podpisu pod odwołaniem...", w ocenie Sądu jest niezasadny. Pokreślić należy, że pełnomocnik organu zobowiązał się odszukać i dostarczyć do Sądu oryginał odwołania, ale nie został on jednak odnaleziony. W związku z powyższym Sąd uznał, że pomimo braku oryginału odwołania, nie sposób przyjąć, że nie zostało ono podpisane przez skarżącego. Sąd nie podzielił stanowiska pełnomocnika, że organ odwoławczy rozpatrzył odwołanie działając z urzędu. W tym stanie rzeczy skład orzekający doszedł do wniosku, że pomimo stwierdzenia pewnego uchybienia proceduralnego nie sposób zarzucić organowi, że rażąco naruszył prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.