II SA/Wa 647/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.S. z dnia 30 kwietnia 2012 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W treści formularza wniosku K.S. oświadczył, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz żoną oraz małoletnią córką. Jako źródło dochodu w tym gospodarstwie skarżący wymienił swoje wynagrodzenie za pracę w wysokości 3.758,22 zł. Wedle treści rubryki 7. formularza wniosku, wyłącznym składnikiem majątku skarżącego i osób pozostających w nim we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje lokal mieszkalny o pow. 67 m2. Z kolei, z oświadczenia zamieszczonego w rubryce 5. wynika, iż dochód osiągany przez skarżącego stanowi wyłączne źródło utrzymania, a skarżący zamierza wystąpić o orzeczenie separacji. Do wniosku skarżący nie dołączył jednak żadnych dokumentów wskazujących na aktualne źródła utrzymania i ich wysokość oraz nie przedstawił dokumentów, które potwierdzałyby, że wysokość miesięcznych wydatków przy kwocie osiąganego dochodu nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z tego powodu, pismem z dnia 15 maja 2012 r. skarżący został wezwany do przedstawienia, w terminie 14 dni, dokumentów źródłowych poświadczających dochody oraz możliwości płatnicze, tj.: wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, zaświadczenia potwierdzającego wysokość osiągniętego dochodu za okres ostatnich trzech miesięcy, odpisu zeznania podatkowego za 2011 r., dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków w prowadzonym gospodarstwie domowym za okres ostatnich trzech miesięcy, a także dodatkowego oświadczenia o innych źródłach utrzymania, o ile wnioskodawca źródła takie posiada. Nadto skarżącego wezwano do złożenia dodatkowego oświadczenia o wysokości wynagrodzenia żony (jako osoby pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym – rubryka 6. formularza wniosku), a w przypadku braku dochodu po jej stronie – do wskazania przyczyny jego nieosiągania (np. przyznany status bezrobotnego, orzeczona niezdolność do pracy). Jednocześnie wyjaśniono skarżącemu, że sam zamiar wystąpienia o orzeczenie separacji nie zwalnia z obowiązku podania w tym zakresie stosownych informacji. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 28 maja 2012 r. Skarżący wezwania tego nie wykonał. W tej sytuacji, oceniając złożone oświadczenia skarżącego należy mieć na względzie regulację art. 252 § 1 ppsa, w myśl którego osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Trzeba nadto podkreślić, że zgodnie z art. 255 ppsa, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Tym samym, zgodnie z wolą ustawodawcy, wydanie prawidłowego orzeczenia w zakresie prawa pomocy możliwe jest tylko wówczas, gdy brak jest jakichkolwiek wątpliwości co do sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony. W niniejszej sprawie ten warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został jednak spełniony. Skarżący nie uzupełnił bowiem niewystarczającego do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych oświadczenia zawartego w formularzu wniosku. I tak, mimo, iż skarżący, jako źródło utrzymania, podał wynagrodzenie w wysokości stanowiącej wielokrotność potencjalnych kosztów sądowych w niniejszej sprawie, to ani nie przedstawił dokumentów urzędowych potwierdzających dokładną wysokość wydatków, ani nie wyjaśnił sytuacji majątkowej żony, mimo, iż wymienił ją jako osobę pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym. Należy bowiem zauważyć, że, jak stanowi art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy. Wedle zaś art. 27 tego Kodeksu obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny został rozłożony w równym stopniu na oboje małżonkach, przy czym, sam zakres obowiązku małżonków przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny wyznaczają ich siły, tj. możliwości wypełnienia obowiązku, wynikające ze stanu fizycznego i psychicznego każdego z małżonków oraz możliwości zarobkowe i majątkowe każdego z nich. Obowiązki małżonków mają zatem podstawowe znaczenie dla rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, ponieważ w każdym przypadku prowadzenia gospodarstwa domowego wspólnie z małżonkiem, a taka sytuacja, wedle wyraźnego oświadczenia skarżącego ma miejsce w jego gospodarstwie domowym, dochód i określony stan majątkowy jednego małżonka odciąża finansowo drugiego z małżonków i zwiększa jego możliwości płatnicze. Natomiast stopień w jakim to odciążenie następuje można ocenić dopiero po wskazaniu wysokości dochodu i stanu majątkowego drugiego małżonka. W tej sytuacji złożone oświadczenie jest niewystarczające do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego – z oświadczenia nie wynika bowiem jaki jest zakres i wysokość udziału żony w utrzymaniu rodziny (ponoszenia wspólnych wydatków, partycypacji w kosztach utrzymania dziecka), a jest to okoliczność wywierająca bezpośredni wpływ na możliwości płatnicze skarżącego. Oznacza to, że w niniejszej sprawie dokonanie oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego poprzez zestawienie łącznej kwoty dochodu miesięcznego osiąganego w gospodarstwie domowym z łączną kwotą miesięcznych wydatków jest niemożliwe. W konsekwencji, odstępując od wykonania wezwania z dnia 15 maja 2012 r., skarżący nie wykazał, czy rzeczywiście, a jeżeli tak, to w jakim zakresie, jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania. Z tych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa w zw. z art. 255 i art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, postanowiono, jak w sentencji.