II SA/Wa 650/16

WyrokWSA w Warszawie2017-03-23

Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Adam Lipiński, Andrzej Góraj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego prawidłowo odmówił umorzenia nienależnie pobranej renty rolniczej, uwzględniając przesłanki z art. 41a ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, w szczególności ważny interes zainteresowanego i możliwości płatnicze?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, uznając, że organy nie przeprowadziły w sposób prawidłowy postępowania dowodowego w zakresie oceny przesłanek umorzenia nienależnie pobranej renty rolniczej. Uzasadnienie decyzji było ogólnikowe, nie uwzględniono wszystkich okoliczności podnoszonych przez skarżącą, a ocena jej sytuacji materialnej i zdrowotnej była dowolna, co stanowi naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i oceny dowodów.
Stan faktyczny
Skarżąca J.M. wniosła o umorzenie nienależnie pobranej renty rolniczej z powodu złego stanu zdrowia i trudnej sytuacji materialnej. Organy KRUS odmówiły umorzenia, uznając, że skarżąca nie wykazała ważnego interesu ani trudnej sytuacji finansowej, mimo że była wzywana do przedstawienia dokumentów. Skarżąca podnosiła, że nie została właściwie powiadomiona o postępowaniu i nie miała możliwości przedstawienia dowodów. Po utrzymaniu decyzji odmownej przez Prezesa KRUS, skarżąca wniosła skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] lutego 2016 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] listopada 2015 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Sędziowie WSA Adam Lipiński, Andrzej Góraj, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2017 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kwoty nienależnie pobranej renty rolniczej uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] listopada 2015 r. Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Oddział Regionalny Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w [...] ustalił J.M. nadpłatę renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy, za okres od dnia 1 stycznia 2002 r. do dnia 31 maja 2005 r., w wysokości 23.033,12 zł i zobowiązał skarżącą do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, za okres od 1 czerwca 2002 r. do 31 maja 2005 r., w wysokości 21.654,42 zł. Ze względu na przedawnienie odstąpiono od żądania zwrotu nienależnie pobranej renty rolniczej w wysokości 1.378,70 zł. Od powyższej decyzji skarżącą wniosła odwołanie do Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w [...], który wyrokiem z dnia [...] grudnia 2014 r. odwołanie oddalił. W dniu 3 czerwca 2015 r. skarżącą zwróciła się do Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z wnioskiem o umorzenie w całości nienależnie pobranej renty rolniczej, motywując prośbę m.in. złym stanem zdrowia, trudną sytuacją materialną oraz brakiem możliwości finansowych spłaty zadłużenia. Skarżąca podała, że nie sądziła, iż wykonywana za granicą praca przez osiem godzin w tygodniu spowoduje utratę prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy. Stwierdziła nadto, że wynagrodzenie uzyskane z tego zatrudnienia umożliwiło jej skorzystanie z leczenia specjalistycznego. Podała również, że o czynnościach związanych z ustalaniem przez jednostkę terenową KRUS nadpłaty świadczenia rentowego, jak i o postępowaniu przed sądem, nie została właściwie powiadomiona. We wniosku skarżąca podniosła ponadto, że ze względu na stan zdrowia do pracy chodziła czasem za nią córka, poza tym ma uczącego się syna, który pozostaje na jej utrzymaniu. Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...] Prezes KRUS, na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 10 i art. 41a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2015 r, poz. 704 ze zm.), odmówił umorzenia kwoty nienależnie pobranej renty rolniczej, z tytułu niezdolności do pracy W uzasadnieniu decyzji Prezes KRUS wyjaśnił, że J.M. była dwukrotnie tj. 15 czerwca 2015 r. i 3 sierpnia 2015 r. wzywana do potwierdzenia faktów, które przedstawiła we wniosku o umorzenie należności, poprzez przedstawienie dokumentacji potwierdzającej m.in. uzyskiwane dochody (przez nią i jej męża), a także koszty bieżącego utrzymania, czy też leczenia. W odpowiedzi J.M. przekazała jedynie dokumentację potwierdzającą leczenie i zły stan zdrowia. Prezes KRUS wyjaśnił też, że w trakcie prowadzonego z niemiecką instytucją ubezpieczeniową postępowania, mającego na celu ustalenie sytuacji rodzinnej, mieszkaniowej i finansowej wnioskodawczyni w Niemczech, gdzie obecnie przebywa, uzyskano jedynie informację, że jej sytuacja finansowa i rodzinna nie jest znana tej instytucji. Ustalono natomiast, że wnioskodawczyni nie spełnia warunków niezbędnych do uzyskania prawa do renty, czy też emerytury w Niemczech i że w 2014 r. pracowała w tym kraju w niepełnym wymiarze godzin, uzyskując roczne wynagrodzenie 4.400,00 EUR (średnie miesięczne wynagrodzenie: 366,00 EUR). Na dzień wydania decyzji ww. instytucja nie mogła ustalić, czy wnioskodawczyni kontynuowała zatrudnienie. Prezes KRUS podkreślił też, że w decyzji przyznającej rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy skarżąca była pouczona o tym, iż osoba, która pobrała nienależne jej świadczenia, jest zobowiązana do jego zwrotu. W pouczeniu poinformowano także, że o wszelkich okolicznościach mających wpływ na prawo do renty rolniczej, za które uważa się m.in. podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wysokość osiąganego wynagrodzenia, dochodu, czy też uposażenia - należy w ciągu 14 dni zawiadomić organ wypłacający świadczenie, czego skarżąca nie uczyniła. W efekcie renta rolnicza w okresie od dnia 1 stycznia 2002 r. do dnia 31 maja 2005 r. tj. łącznie przez prawie 3 lata, była wypłacana nienależnie. Prezes KRUS wyjaśnił, że rozpatrując możliwość umorzenia nienależnie pobranego świadczenia, oprócz przeanalizowania stanu finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego, kieruje się także ważnym interesem zainteresowanego, rozumianym jako zaistnienie szczególnych zdarzeń losowych, niezależnych od działań danej osoby, powodujących ograniczenie zdolności płatniczych. Ważnym interesem zainteresowanego, dającym podstawy do umorzenia, jest potwierdzenie jego szczególnie trudnej sytuacji bytowej, w której konieczność zwrotu nienależnie pobranego świadczenia zagrażałoby podstawom egzystencji. Tymczasem w aktach sprawy brak jest informacji o wystąpieniu zdarzeń losowych, które mogłyby stanowić przesłankę do umorzenia zadłużenia, zaś skarżąca nie udokumentowała trudnej sytuacji finansowej rodziny. We wniosku z dnia 10 grudnia 2015 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy J.M. zarzuciła, że pomimo poinformowania jej w piśmie z 15 czerwca 2015 r., że w jej miejscu zamieszkania będzie przeprowadzona wizytacja, w czasie której będzie mogła przedstawić fakty potwierdzające trudna sytuację materialną, wysokość zarobków męża oraz przedłożyć dokumentację dotyczącą wydatków i opłat, wizytacja taka się nie odbyła, czym pozbawiono ją tej możliwości. Podniosła też, że nie odebrała pisma z 3 sierpnia 2015 r., a ponadto, że nie nabędzie prawa do renty czy emerytury w Niemczech, posiada jedynie ubezpieczenie zdrowotne w pracy męża, pracę świadczyła bez ubezpieczenia, ponieważ potrzebne były jej środki na leczenie, które trwa nadal. Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. znak [...] Prezes KRUS, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kpa i art. 41a ust. 1 pkt 2 pow. ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2015 r. Prezes KRUS podtrzymał argumentację przedstawioną w decyzji z dnia [...] listopad2015 r. oraz wyjaśnił, że pomimo kolejnych dwóch wezwań pismami z dnia 13 stycznia 2016 r. oraz z 4 lutego 2016 r. skarżąca nie przedstawiła dokumentów potwierdzających trudną sytuacją finansową rodziny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z dnia [...] lutego 2016 r. J.M. podniosła, że udzieliła odpowiedzi na wezwanie z 13 stycznia 2016 r. przedstawiając wszystkie koszty utrzymania oraz informując o tym, że ma na utrzymaniu syna i że jest bardzo chora. Skarżąca dodała też, że w ww. odpowiedzi poprosiła Prezesa KRUS o wskazanie, w jaki sposób powinna udokumentować swoją sytuację, by jej wniosek został pozytywnie rozpatrzony. Skarżąca podniosła także, że nie jest w stanie spłacić zadłużenia względem KRUS, ponieważ nadal jest ciężko chora (po operacji i po chemioterapii), wymaga ciągłego specjalistycznego leczenia oraz przyjmuje dużo leków. Nadto sytuacja z nienależnie pobranym świadczeniem doprowadziła ją do silnego stresu, co skutkowało koniecznością przyjmowania leków uspokajających i przeciwdepresyjnych. Skarżąca wyjaśniła nadto, że konieczność spłaty tak dużej kwoty pozbawi ją możliwości specjalistycznego leczenia i rehabilitacji, tymczasem jej stan zdrowia stale się pogarsza, (nastąpił nawrót choroby), czeka ją kolejna operacja i kolejna chemioterapia, a nie posiada żadnego majątku czy nieruchomości ani w Niemczech, ani w Polsce. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosowne do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd ocenia, czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ww. ustawy). Oznacza to, że kontrola sądowa sprawowana jest w granicach sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją, a sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnić każde dostrzeżone naruszenia prawa, o ile miało lub mogło mieć wpływ na treść wydanej decyzji. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Badając pod tym kątem sprawę Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna. Przedmiotem oceny sądu jest decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] lutego 2016 r. utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2015 r. w przedmiocie odmowy umorzenia kwoty nienależnie pobranej renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy. Przeprowadzona przez sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja wydane zostały z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2015 r., poz. 704 ze zm.). Zgodnie z art. 41a ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik Kasy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego, może umorzyć należności Kasy z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w całości lub części. Jak wynika z treści przywołanego wyżej przepisu, ustawodawca uznał, że możliwość umorzenia wskazanych należności uzależniona jest od uznania administracyjnego, przy czym z uwagi na konieczność wzięcia pod uwagę przez organ stosujący prawo przesłanki ważnego interesu zainteresowanego - będącej zwrotem niedookreślonym - przyjmuje się, iż decyzja administracyjna wydana na tak skonstruowanej podstawie materialnoprawnej jest aktem administracyjnym swobodnym (por. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2010 r., sygn. akt: II GSK 1061/09 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Powszechnie akceptowany jest zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądowym pogląd, że uznanie nie pozostawia organowi pełnej swobody w wydawaniu decyzji administracyjnej, bowiem swoboda ta jest ograniczona dyrektywami wyboru sformułowanymi w ustawie. Sąd administracyjny kontrolujący legalność takiej decyzji jest zaś zobowiązany do oceny, czy postępowanie administracyjne było prowadzone niewadliwie i czy organ przy wydawaniu decyzji o charakterze swobodnym dokonał rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki i czy ocena dowodów zawarta w motywach decyzji w sprawie umorzenia nie jest dowolna. Podkreślić więc należy, że analizowany przepis ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, z jednej strony udziela Prezesowi KRUS kompetencji do wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Z drugiej jednak strony, wydanie takiej decyzji powinno być - zgodnie z brzmieniem art. 41a ust. 1 ww. ustawy - poprzedzone analizą takich przesłanek jak: istnienie uzasadnionego ważnego interesu zainteresowanego, możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego. Wynik analizy każdej z tych przesłanek powinien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W szczególności wówczas, gdy organ odmawia umorzenia, powinien wykazać, dlaczego w jego ocenie nie zachodzi ważny interes zainteresowanego, a także dlaczego organ jest zdania, że możliwości płatnicze wnioskodawcy nie przemawiają za umorzeniem. Konieczność oceny "możliwości płatniczych wnioskodawcy", o której stanowi art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, nakazuje organowi dokonanie stosownych ustaleń faktycznych, które pozwoliłyby na oszacowanie stanu majątkowego wnioskodawcy. W orzecznictwie NSA wskazuje się, że organy powinny ustalić konkretne dochody i wydatki zainteresowanego, a następnie odnieść tak oszacowaną sytuację majątkową strony i jego rodziny do kryteriów umorzenia zaległości (zob. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2010 r., sygn. akt II GSK 1061/09). Dla ustalenia sytuacji bytowej wnioskodawcy "konieczne jest ustalenie wysokości wydatków oraz relacji pomiędzy dochodami a wydatkami koniecznymi dla egzystencji konkretnego zobowiązanego i jego rodziny pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Ważny interes w umorzeniu należności ze względu na trudną sytuację materialną wnioskodawcy istnieje, gdy wykonanie obowiązku zapłaty należności mogłoby spowodować niemożność zaspokojenia przez zobowiązanego i jego bliskich podstawowych potrzeb życiowych. Aby dokonać takiej oceny konieczne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, ustalenie dochodów i wydatków, relacji pomiędzy tymi wielkościami, które umożliwiają organowi ocenę, czy sytuacja materialna i życiowa zobowiązanego pozwala, i w jakim zakresie, na zapłatę należności. Pojęcie "możliwości płatnicze wnioskodawcy", użyte w art. 41a ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu rolniczym, nie powinno być rozumiane jako możliwość zaspokojenia wierzytelności z tytułu należności nienależnie pobranych. Innymi słowy, nie jest tak, że w każdej sytuacji, gdy majątek wnioskodawcy pozwala na zaspokojenie wierzytelności, należy domniemywać istnienie po stronie wnioskodawcy możliwości płatniczych. Tego typu wnioskowanie byłoby oparte na uproszczeniu, nieznajdującym oparcia w przepisach prawa. Mając powyższe na uwadze zaznaczyć więc należy, że samo istnienie możliwości podjęcia rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego nie zwalnia organu z obowiązku wnikliwej oceny wystąpienia przesłanek umorzenia i jednoznacznego wskazania, czy i która przesłanka wystąpiła w konkretnej sprawie. W przypadku skargi na decyzję o odmowie umorzenia należności, wydanej w oparciu o wyżej omówione regulacje prawne, rolą sądu administracyjnego jest przede wszystkim kontrola, czy organ w sposób rzetelny i prawidłowy zbadał przesłanki, jakimi zgodnie z wolą ustawodawcy powinien kierować się korzystając z uznania administracyjnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że ogólnikowość uzasadnienia decyzji Prezesa KRUS, a w szczególności brak szczegółowego przeanalizowania konkretnych okoliczności sprawy, w tym sytuacji materialnej skarżącej, przesądzają o dowolności rozstrzygnięcia. Zdaniem sądu, organy nie przeprowadziły postępowania w zakresie istnienia przesłanek określonych w art. 41a ust. 1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Analiza obu decyzji Prezesa KRUS prowadzi bowiem do wniosku, że organ ten nie uwzględnił, faktu iż skarżąca nie otrzymała pisma z dnia 3 sierpnia 2015 r. (zwrócono do organu – karta nr 51). Skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wyjaśniła dlaczego nie mogła tego pisma odebrać z poczty. Podniosła też, że nie odbyła się wizytacja w jej domu, o czym poinformowano ją w piśmie z dnia 15 czerwca 2015 r., czym pozbawiono ją możliwości dopytania się jakie dokumenty winna przedstawić, by wniosek o umorzenie należności został pozytywnie rozpatrzony. Wskazać należy, że skarżąca jest osobą ciężko chorą, dotkniętą chorobą nowotworową i dlatego też niewątpliwie taka wizytacja w jej domu oraz poinformowanie skarżącej w jaki sposób winna ona wykazać swoją sytuację materialną i rodzinną, o co zresztą wnosiła ona się do organu. Obowiązkiem organu było zatem wyjaśnienie jej sytuacji materialnej i rodzinnej, bowiem niewątpliwie umożliwiłoby to organowi zbadanie sprawy, pod kątem wystąpienia przesłanek z art. 41 a ust. pkt 2 pow. ustawy. Ponadto nie przesądzając o tym, czy skarżąca spełnia przesłanki określone w przepisie art. 41a ust. 1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, sąd stwierdza, że obie decyzje Prezesa KRUS jedynie ogólnikowo odnoszą się do sytuacji materialnej skarżącej. W sprawie nie ustalono, jaki jest faktyczny dochód rodziny skarżącej po odliczeniu wydatków na leczenie, na utrzymanie domu i prowadzenie gospodarstwa domowego. W ocenie sądu, dochód rodziny skarżącej powinien zostać rozważony przez organ w odniesieniu do "ważnego interesu zainteresowanego" w rozumieniu art. 41a ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Ważny interes zainteresowanego, jako określona w przepisie art. 41a ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników przesłanka umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranej renty rolniczej, jak już wyżej wskazano, jest zwrotem niedookreślonym, który zawiera dwa odróżniające się elementy: opis faktu - interes zainteresowanego, który wymaga stwierdzenia, oraz element ocenny - ważny, wymagający oszacowania wagi stwierdzonego faktu. To, że norma prawna określona w przepisie art. 41a ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników operuje opisanym zwrotem niedookreślonym ma istotne znaczenie w procesie odkodowywania jej treści (wykładni), gdyż organ stosujący prawo ważąc interes zainteresowanego musi dokonać oceny jednostkowej, bez - co do zasady - odwoływania się do systemu normatywnego (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2012 roku, sygn. akt II GSK 1636/11). Organy nie przeprowadziły postępowania w zakresie istnienia przesłanek określonych w art. 41a ust. 1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Prezes KRUS nie wskazał, jakie elementy ustalonej sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącej, uzasadniają jej twierdzenie o niewystąpieniu przesłanek umorzenia należności. Ponadto, organ nie wziął również pod uwagę faktu, że Kierownik Wydziału Świadczeń (karta nr 80) wniósł o umorzenie całości zadłużenia z uwagi na trudną sytuację zdrowotną skarżącej oraz niski dochód (co wynika z wywiadu przez niemiecką instytucję w miejscu zamieszkania skarżącej). W ocenie bowiem Kierownika Wydziału Świadczeń koszt ewentualnej egzekucji może być niewspółmierny do uzyskanych korzyści. W tym stanie rzeczy, stwierdzić należy, że organ administracji naruszył obowiązek określony w przepisie art. 7 K.p.a., gdyż nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a nadto - wbrew wymogowi określonemu w przepisie art. 107 § 3 K.p.a. - organ ten nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione. Podkreślić trzeba, że uznaniowy charakter decyzji nie zwalnia organu od obowiązku przeprowadzenia prawidłowego postępowania oraz wydania decyzji spełniającej wymogi określone w art. 107 K.p.a. Wobec powyższego przedstawioną w uzasadnieniu decyzji ocenę stanu faktycznego sprawy należało uznać za dowolną i nieuwzględniającą zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Stanowi to naruszenie wyrażonej w art. 80 K.p.a. zasady swobodnej oceny dowodów. Organ administracji rozpatrując sprawę nie wziął pod uwagę wszystkich podnoszonych przez wnioskodawcę okoliczności i nie dokonał ich oceny, czym naruszył przepisy art. 7 i 80 K.p.a., a w konsekwencji także art. 8 K.p.a. Zgromadzone akta sprawy, jak i treść uzasadnienia wydanych decyzji wskazują, że organ administracji nie wypełnił wskazanych wyżej obowiązków dotyczących postępowania dowodowego. Dopiero wyczerpująca ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, uwzględniająca całokształt tego materiału pozwoli Prezesowi KRUS na stwierdzenie, czy w niniejszej sprawie wykazane zostało istnienie przesłanek umorzenia należności, a zatem czy istnieją podstawy do działania w ramach uznania administracyjnego. W ponownie prowadzonym postępowaniu rzeczą Prezesa KRUS będzie uwzględnienie powyższych wskazań. Z tych wszystkich względów, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło