II SA/Wa 651/25

WyrokWSA w Warszawie2025-09-23

Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca udostępnienia informacji publicznej, wydana na skutek wniosku niepodpisanego przez wnioskodawcę, jest dotknięta wadą nieważności z powodu naruszenia przepisów K.p.a. dotyczących wezwania do uzupełnienia braków formalnych?
Ratio decidendi
Decyzja odmawiająca udostępnienia informacji publicznej, wydana na skutek wniosku niepodpisanego przez wnioskodawcę, jest dotknięta wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa, ponieważ organ powinien był wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a. w związku z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. Brak takiego wezwania skutkuje wydaniem decyzji z naruszeniem przepisów proceduralnych, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej umów na usługi pocztowe, umów o pracę z prawnikami, umów na obsługę prawną, postępowań przetargowych oraz liczby pracowników. Spółka KZB L. sp. z o.o. odmówiła udostępnienia części informacji, uznając je za przetworzone, objęte tajemnicą przedsiębiorcy lub prywatnością pracowników. Skarżący wniósł skargę, zarzucając m.in. naruszenie przepisów K.p.a. poprzez wydanie decyzji na skutek niepodpisanego wniosku. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji z powodu braku podpisu na wniosku.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji oraz zasądzono od pozwanej Spółki na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 września 2025 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] z dnia [...] marca 2025 r. bez numeru w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na rzecz skarżącego J.J. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. KZB L. Spółka z o.o. z siedzibą w L.; zwanej dalej "KZB" lub "Spółką" decyzją z [...] marca 2025 r. bez numeru, na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902); zwanej dalej "u.d.i.p.", odmówiła J. J., zwanemu dalej "skarżącym" udostępnienia informacji publicznej w zakresie pkt I-IV i V 5.1 wniosku z [...] lutego 2025 r. dotyczących: umów na świadczenie usług pocztowych, umów o pracę z prawnikami zatrudnionymi w KZB, umów na obsługę prawną, zewnętrznych postępowań przetargowych i konkurencyjnego wyboru na usługi pocztowe oraz obsługę prawną oraz innych informacji. W uzasadnieniu wyjaśniła, że J. J. wnioskiem z [...] lutego 2025 r. zwrócił się do KZB, za pośrednictwem poczty elektronicznej, o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: udostępnienia umów na świadczenie usług pocztowych, 2. podania szczegółowych informacji dotyczących umów na świadczenie usług pocztowych, 3. udostępnienia umów o pracę z prawnikami zatrudnionymi w KZB (radcami prawnymi, adwokatami) aktualnymi oraz zawartymi w okresie od [...] stycznia 2023 r. do dnia wykonania wniosku, 4. udostępnienia umów na obsługę prawną (zewnętrzne), 5. informacji dot. postępowań przetargowych i konkurencyjnego wyboru na usługi pocztowe, 6. informacji dot. postępowań przetargowych i konkurencyjnego wyboru na obsługę prawną, 7. innych informacji: liczby pracowników zatrudnionych w KZB na dzień udzielenia odpowiedzi na wniosek, z podziałem na poszczególne komórki organizacyjne oraz stanowiska służbowe w ramach tych komórek. Pismem z 3 marca 2025 r. KZB poinformowała wnioskodawcę, że informacja w zakresie dotyczącym udostępnienia informacji z pkt II, III, IV 4.2 i V 5.1. ww. wniosku, jest informacją przetworzoną, bowiem KZB L. Sp. z o.o. nie prowadzi zestawień i wykazów, o których mowa we wniosku w układzie w jakim żądał wnioskodawca. KZB choć posiada dokumenty źródłowe w tym zakresie to, jednak aby spełnić żądanie wnioskodawcy, pracownicy KZB musieliby dokonać: 1. analizy zawartych umów zawartymi z pracownikami KZB, a także umów cywilnoprawnych, 2. wyodrębnienie żądanych informacji (umów) z akt personalnych pracowników KZB; 3. wykonania kserokopii umów, o których mowa w pkt. 1, 4. dokonania anonimizacji danych, które podlegają ochronie prawnej, 5. sporządzenia jednolitego wykazu pracowników i osób współpracujących wraz z podziałem na komórki organizacyjne KZB oraz stanowiska służbowe pracowników zatrudnionych w tych komórkach wraz z podaniem liczby pracowników, czyli wytworzenia nowej informacji w układzie tabelarycznym lub enumeratywnym (KZB takich wykazów nie prowadzi), 6. wykonania skanów ww. umów i przesłania ich na adres podany przez wnioskodawcę. Podobnie jest w sytuacji żądania udostępnienia informacji w zakresie postępowań w przedmiocie świadczenia obsługi prawnej oraz świadczenia usług pocztowych, które również wymagałoby od pracowników KZB wyodrębnienia dokumentów z akt postępowań, wykonania zestawienia tych żądanych informacji oraz sporządzenia ewentualnych kserokopii umów, anonimizacji danych podlegających ochronie prawnej i wykonanie, w układzie tabelarycznym lub enumeratywnym, wykazu zawierającego: wskazanie trybu postępowań, wykazu wszystkich podmiotów uczestniczących w ewentualnym postępowaniu oraz odpowiednio wyniku postępowania, wykazu szczegółowych informacji dotyczących tych umów (pkt. 1.2 wniosku). Zdaniem KZB, tak sformułowany wniosek jest wnioskiem o udostępnienie informacji przetworzonej, bowiem jego realizacja wymagałaby od pracowników KZB zebrania, zsumowania pojedynczych informacji zawartych w różnych aktach spraw, np. personalnych oraz wykonania nowych zestawień w układzie tabelarycznym lub enumeratywnym, czyli samodzielnego wytworzenia i zredagowania nowej informacji. Oznacza to, że KZB zasadnie wezwała wnioskodawcę do wykazania interesu, o którym mowa w piśmie z [...] marca 2025 r., czego do dnia wydania przedmiotowej decyzji wnioskodawca nie wykonał. Twierdzenie natomiast, że KZB dysponuje już żądaną informacją jest chybione. Po pierwsze, wnioskodawca nie posiada żadnej wiedzy na temat tego, czy i w jakim zakresie oraz układzie KZB dysponuje żądanymi informacjami. Ponadto wnioskodawca całkowicie pomija to, o jaki zakres informacji wnosi. Nie wnosi on bowiem wyłącznie o udostępnienie kopii samych umów o pracę, czy też umów cywilnoprawnych (co też zresztą wymagałoby podjęcia szeregu działań w postaci wykonania kopii umów dot. wszystkich pracowników i osób współpracujących oraz anonimizacji danych, skanów tych umów i ich wysłania), ale dodatkowo żąda udostępnienia informacji o tych umowach, czyli dodatkowego podania danych, np. dat zawarcia umów, okresu obowiązywania, ustalonych kwot wynagrodzeń, zakresu obowiązków, danych identyfikujących pracodawcę (zresztą z treści wniosku nie wynika o jakie konkretnie dane pracodawcy chodzi). Chodzi tu zatem o udostępnienie informacji co najmniej w dwóch aspektach, tj. udostępnienia kopii samych umów, podania szczegółowych informacji o tych umowach, a także dodatkowo o pracownikach i innych osobach. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że KZB, jako podmiot obowiązany do udzielenia informacji w żądanej przez wnioskodawcę formie, na dzień jego złożenia nie dysponowała gotową informacją, a jej wytworzenie wymagałoby dodatkowych działań o znacznym nakładzie pracy. Stąd też nie jest to informacja, która ma charakter prosty, czyli jest dostępna bez konieczności inicjowania jakichkolwiek działań. W tym względzie należy wskazać, że udostępnienie informacji w formie żądanej przez wnioskodawcę wymagałoby odrębnego zaangażowania sił i środków KZB, co może negatywnie wpłynąć na wykonywanie bieżących zadań KZB. Skoro zatem KZB nie posiada "gotowej informacji", a jej wytworzenie wymagałoby dodatkowych działań, uznać należało, że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej. W ocenie Spółki z uwagi na fakt, że wnioskodawca nie wykazał szczególnie istotnego interesu w uzyskaniu żądanej informacji, tj.: nie wskazał w jaki sposób wnioskowana informacja przetworzona przyczyni się do bardzo ważnych dla Państwa czy społeczeństwa działań i, że jest bardzo istotna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców, odmowa udostępnienia żądanej informacji w tym zakresie jest prawidłowa. Zasadna jest także odmowa udostępnienia informacji co do udostępnienia umów o świadczenie usług pocztowych oraz umów zawartych na obsługę prawną KZB. Co do zasady umowy takie stanowią informację publiczną, jednak ich udostępnienie podlega ograniczeniu, o którym mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., tj.: ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie wynikające z tego przepisu nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Zarówno w przypadku umów na świadczenie usług pocztowych, jak i umów na obsługę prawną, strony w tych umowach zawarły klauzule, z których wynika, że: 1. poczta zastrzegła, że umowa o świadczenie usług oraz materiały przekazywane lub wytworzone w trakcie trwanie tej umowy stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji; przekazanie, ujawnienie, kopiowanie lub wykorzystanie informacji zawartych w umowie w zakresie niezgodnym z celem umowy stanowi zagrożenie dla istotnych interesów poczty, a każde zachowanie nadawcy (czyli KZB) spełniające przesłanki wymienione w ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji wiąże się z odpowiedzialnością cywilną lub karną nadawcy (KZB), 2. strony umowy o świadczenie obsługi prawnej gwarantują zachowanie poufności danych zawartych w umowie i zobowiązują się do nieujawniania w jakiejkolwiek formie poufnych informacji dotyczących stron i wszystkich aspektów współpracy dotyczących realizacji tej umowy. W przedmiotowej sprawie wniosek obejmuje żądanie udostępnienia informacji objętych umowami cywilnoprawnymi zawartymi z podmiotami o charakterze prywatnym, niebędącymi obowiązanymi do udostępniania informacji publicznej. Umowa zawarta przez miejską spółkę prawa handlowego z innym podmiotem jest czynnością prawną o charakterze dwustronnym, a jej postanowienia dotyczą obu stron umowy, czyli także praw osób innych niż podmiot zobowiązany do udzielenia informacji. Żądanie udostępnienia informacji objętych umową, o której mowa wyżej, wykraczałoby poza zakres obowiązku udzielania "informacji o swojej działalności". Organ wyjaśnił, że umowy o świadczenie usług pocztowych i na obsługę prawną są umowami dwustronnymi zawartymi pomiędzy KZB a innymi podmiotami, które to firmy nie wykonują zadań o charakterze publicznym takimi jak spółka KZB i zawierają tajemnicę handlową strony umowy cywilnoprawnej, która wchodzi w zakres "tajemnicy przedsiębiorstwa" lub "tajemnicy przedsiębiorcy". Pojęcie "tajemnicy przedsiębiorcy" nie zostało zdefiniowane w ustawie o dostępie do informacji publicznej, niemniej w polskim systemie prawa funkcjonuje określenie "tajemnica przedsiębiorstwa", które może być co najmniej pomocniczo stosowane dla wykładni pojęcia "tajemnica przedsiębiorcy". Zostało ono zdefiniowane w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zdaniem KZB informacje dotyczące przedmiotowych umów, w szczególności w zakresie kosztów tych umów, posiadają wartość gospodarczą dla stron tych umów, bowiem dotyczą ich działalności, a zatem są to informacje o charakterze handlowym podlegającym ograniczeniom, jeśli chodzi o ich udostępnianie. Ponadto informacje posiadające wartość gospodarczą są informacjami, co do których przedsiębiorcy podjęli niezbędne działania w celu zachowania ich poufności, a co znajduje odzwierciedlenie w umowach poprzez zawarcie w nich stosownych klauzul o zachowaniu poufności, czyli wykonawcy przedmiotowych umów podjęli szczególne środki celem zachowania informacji objętych tymi umowami w poufności. Kwestie zaś związane z prowadzeniem spraw dotyczących obsługi stron umów, a związanych z zachowaniem tajemnicy, spoczywają na KZB celem ograniczenia ich dostępności. Spółka podkreśliła, że wnioskowane do udostępnienia dane stanowią w istocie tajemnicę przedsiębiorstwa. Mają one wartość gospodarczą, a ich ujawnienie, w szczególności w zakresie kosztów i wynagrodzeń mogłoby zachęcić konkurencyjne podmioty do składania KZB ofert zawierających inne propozycje cenowe, po to by usunąć aktualnych kontrahentów KZB z rynku albo wypowiedzieć im aktualne umowy. Tak więc wiedza o treści wnioskowanych umów, udostępniona podmiotom trzecim, w tym konkurencyjnym, mogłaby zostać wykorzystana w sposób zagrażający interesom KZB i jej aktualnym kontrahentom. W sprawie też została spełniona przesłanka formalna, gdyż strony umów uzewnętrzniły wolę utajnienia żądanych informacji. Z tych względów wnioskowana informacja w powyższym zakresie również nie podlega udostępnieniu. Wnioskodawca zażądał także m.in. udostępnienia kopii wszystkich umów o pracę zawartych z prawnikami zatrudnionymi w KZB oraz umów cywilnoprawnych w zakresie obsługi prawnej, a także podanie liczby pracowników zatrudnionych w KZB z podziałem na poszczególne komórki organizacyjne oraz stanowiska służbowe w ramach tych komórek. KZB wyjaśniła, że żądanie udostępnienia umów oraz danych dotyczących wszystkich pracowników (z podziałem, o którym mowa wyżej) jest żądaniem nieprecyzyjnym, bowiem z jego treści nie wynika, czy chodzi o wszystkich pracowników i współpracowników sensu stricto, czy tylko o osoby pełniące funkcje publiczne. W KZB zatrudnionych jest 96 pracowników, co oznacza, że już sama ta okoliczność przesądza o tym, iż jest to informacja przetworzona, bowiem wymagałoby to przejrzenia ok. 100 akt personalnych i wyodrębnienia żądanych danych oraz stworzenia nowej informacji w układzie o jaki wnosi wnioskodawca, bowiem KZB w takim układzie nie prowadzi jakichkolwiek wykazów. Spółka podała, że osoby zatrudnione w KZB nie są osobami pełniącymi funkcje publiczne w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Nawet gdyby przyjąć, że wnioskodawcy chodziło o osoby pełniące funkcje publiczne lub podejmujące decyzje w imieniu KZB, a także o wszystkich innych pracowników i współpracowników, to udostępnienie tych umów i danych jest ograniczone ze względu na prywatność tych osób, o której mowa w art. 5 ust. 2 tej ustawy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. W związku z powyższym informacją publiczną nie są umowy o pracę zawarte ze wszystkimi pracownikami KZB oraz dane dotyczące wszystkich pracowników, bowiem dotyczą one indywidualnych stosunków pracy podlegających ochronie, a sami pracownicy wykonują czynności usługowe i techniczne i nie podejmują żadnych decyzji w imieniu KZB. Umowa o pracę pracownika KZB nie jest informacją publiczną, gdyż jej treść nie stanowi o sprawach publicznych, a dokument ten nie posiada cech aktu publicznoprawnego, który podejmowany jest przez organ wskazany w art. 4 ust. 1 ustawy w ramach administracyjnych działań władczych. Umowa o pracę, której celem jest nawiązanie indywidualnego stosunku pracy, nie jest dokumentem urzędowym lub innym dokumentem odnoszącym się do ustawowych form działania organu władzy publicznej, lecz należy do kategorii aktów prywatnoprawnych sporządzanych na podstawie przepisów prawa pracy. Według zaś art. 3 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do wglądu, ale jedynie do dokumentów urzędowych, a nie prywatnych. W związku z tym usługa świadczona przez radcę prawnego lub prawnika wyłączona jest spod tego zakresu i nie ma charakteru władczego. Ujawnienie zaś dokumentów żądanych przez wnioskodawcę może naruszyć dobra osobiste świadczeniobiorcy wynikającego z przepisów art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego. Z grona osób pełniących funkcje publiczne należy wykluczyć osoby zajmujące stanowiska usługowe i techniczne. Taką osobą w KZB jest radca prawny (prawnik). Jego rolą jest jedynie świadczenie usługi w postaci pomocy prawnej (umowa o świadczenie usług - art. 734 K.c. w związku art. 751 K.c.). Usługa ta polega na obowiązku radcy prawnego stosownej wykonywania analizy danego stanu prawnego (sprawdzaniu zgodności), a nie na podejmowaniu stosownych rozstrzygnięć materialno-prawnych. Rolą radcy prawnego jest doradztwo prawne osobom, które podejmują rozstrzygnięcia, a nie podejmowanie tych rozstrzygnięć - także rola ta ma charakter wyłącznie usługowy (doradczy). Radca prawny pełniąc szczególną rolę służy interesom sprawiedliwości, a także podmiotom, które powierzyły mu dochodzenia i ochronę swojej wolności i praw. Jego obowiązki polegają na sumiennym wykonywaniu zawodu, a także przestrzeganiu zasad moralnych i etycznych. Pomoc prawna świadczona przez radcę prawnego ma na celu ochronę prawną interesów podmiotów, na których rzecz jest wykonywana. Pomocą prawną jest, w szczególności udzielanie porad i konsultacji prawnych, opinii prawnych, zastępstwo prawne i procesowe. Radca prawny nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, czym innym jest podjęcie decyzji, a czym innym czuwanie nad prawidłową, prawną konstrukcją danej decyzji. Dodatkowo KZB wskazała, że nie może zostać także udostępniona wnioskodawcy informacja w zakresie postępowania przetargowego i konkurencyjnego wyboru na usługi pocztowe oraz obsługę prawną, bowiem nie jest w posiadaniu tych informacji, a to z tego powodu, że zawarcie umów na ww. usługi pocztowe z uwagi na kwoty nieprzekraczające progów określonych w ustawie – Prawo zamówień publicznych, wyłączone jest spod działania tej ustawy. Zaś zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo zamówień publicznych, przepisów tej ustawy nie stosuje-się do zamówień lub konkursów, których przedmiotem są usługi prawne. KZB zatem nie miała obowiązku prowadzić takich postępowań, a tym samym posiadania żądanej dokumentacji. Podnieść należy, że obowiązek udostępnienia informacji publicznych dotyczy wyłącznie takich informacji, które są w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, a nieposiadanie informacji publicznej przez podmiot zobowiązany do jej udzielenia czyni niemożliwym jej udostępnienie. Pismem z [...] marca 2025 r. J. J. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję KZB z [...] marca 2025 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej ze względu na: informację przetworzoną, niewykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji, tajemnicę przedsiębiorstwa, ochronę prywatności, niepubliczny charakter informacji wnosząc o stwierdzenie jej nieważności oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: 1. art. 61 ust. 1 i 2 w zw. z art. 61 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie, w jakim z przepisów tych wynikają przesłanki ograniczania konstytucyjnego prawa do informacji, poprzez nieprawidłowe zastosowanie, polegające na ograniczeniu konstytucyjnego prawa, które to ograniczenie nie spełnia przesłanek konieczności i proporcjonalności, a ponadto nie znajduje uzasadnienia w potrzebie ochrony wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP wartości prawnie chronionych, 2. art 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. w zw. z art 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572); zwanej dalej "K.p.a." oraz w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika obowiązek wezwania wnioskodawcy do usunięcia braków formalnych wniosku przed wydaniem decyzji administracyjnej, poprzez wydanie decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej, pomimo braku wymaganego podpisu na wniosku oraz bez przeprowadzenia postępowania naprawczego, co stanowi rażące naruszenie prawa oraz podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na mocy art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., 3. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten normuje instytucję informacji przetworzonej, poprzez błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że przedmiotem wniosku była informacja przetworzona, 4. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim prawo do informacji obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, poprzez błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że przesłanka szczególnej istotności dla interesu publicznego nie została spełniona w niniejszej sprawie, 5. art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne przyjęcie, jakoby całość żądanych informacji objęta była tajemnicą przedsiębiorstwa, podczas gdy nie wykazano przesłanek do ograniczenia prawa do informacji tą podstawą prawną (ani przesłanki formalnej, ani materialnej tajemnicy przedsiębiorcy) i nie rozważono udostępnienia informacji w zakresie nieobjętym ewentualną tajemnicą, 6. art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a. poprzez wydanie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej z uchybieniem wymogom formalnym, czyli nie zawierało ono pełnego i rzetelnego wskazania faktycznych podstaw odmowy ani prawidłowego uzasadnienia prawnego, co narusza obowiązek wyczerpującego uzasadnienia przyczyn odmowy; ogranicza się ono do lakonicznych stwierdzeń organu uniemożliwiając kontrolę instancyjną i sądową poprawności decyzji, 7. art. 8 § 1 i art. 11 K.p.a. poprzez naruszenie zasad zaufania obywatela do organów i pogłębiania jego współudziału w postępowaniu: organ nie dopełnił obowiązku rzetelnego poinformowania wnioskodawcy o przesłankach odmowy i nie podjął próby wyjaśnienia czy zakres żądania informacji mógłby zostać zrealizowany częściowo (przy ewentualnym wyłączeniu informacji prawnie chronionych), co narusza zasadę proporcjonalności ograniczenia dostępu do informacji. Skarżący wskazał, że KZB jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., bowiem Spółka ta została utworzona przez Gminę L. w celu realizacji zadań własnych gminy (ma charakter komunalnej jednostki organizacyjnej, mimo posiadania formy spółki prawa handlowego) oraz operuje mieniem komunalnym (kapitał zakładowy spółki pochodzi w całości z majątku gminy, a spółka gospodaruje nieruchomościami i środkami finansowymi pochodzącymi od jej właściciela – Gminy Miejskiej L.). Z kolei informacje dotyczące umów zawieranych przez KZB, zarówno na świadczenie usług pocztowych, jak i usług prawnych (zarówno w formie zatrudnienia prawników na umowę o pracę, jak i poprzez umowy zewnętrzne), stanowią informację publiczną, gdyż odnoszą się bezpośrednio do gospodarowania środkami publicznymi przez podmiot wykonujący zadania publiczne i dysponujący majątkiem komunalnym. Umowy cywilnoprawne dotyczące gospodarowania mieniem publicznym są klasycznym przykładem informacji publicznej. Również dane o postępowaniach przetargowych lub innych trybach konkurencyjnego wyboru stanowią przykład informacji publicznej, ponieważ dotyczą transparentności procedur i sposobu wydatkowania środków publicznych, co pozwala społeczeństwu na kontrolę gospodarności organu publicznego. Wreszcie informacja o strukturze zatrudnienia i liczbie pracowników spółki publicznej realizującej zadania samorządowe jest typowym przykładem informacji publicznej, gdyż ukazuje sposób organizacji oraz zarządzania zasobami kadrowymi w jednostce zobowiązanej do jawności. Takie informacje mieszczą się w zakresie art. 1 ust. 1 u.d.i.p., gdyż są to dane o działalności podmiotu realizującego zadania publiczne oraz o gospodarowaniu mieniem publicznym. Ponadto podkreślił, że zaskarżona decyzja jest dotknięta sankcją nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), bowiem jego wniosek z [...] lutego 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, inicjujący postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji, przesłany za pośrednictwem poczty elektronicznej, nie został podpisany ani własnoręcznie ani elektronicznie, co czyni przedwczesną merytoryczną ocenę tak wydanej w sprawie decyzji odmownej, a zatem zasadne jest stwierdzenie jej nieważności. W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Odnośnie natomiast zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. wskazała, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Skoro bowiem nie było wątpliwości co do zakresu żądania, sposobu realizacji wniosku oraz co do osoby wnioskodawcy, to prawidłowo został rozpatrzony wniosek i w tym zakresie wydana decyzja. Wezwanie skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku byłoby zbędnym formalizmem i przedłużaniem postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie stosowny wniosek złożył skarżący, zaś organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Zaistniały wobec tego przesłanki do zastosowania powyższego przepisu. W ocenie Sądu skarga jest zasadna, bowiem wniosek skarżącego z [...] lutego 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, inicjujący postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji, przesłany za pośrednictwem poczty elektronicznej, nie został podpisany ani własnoręcznie ani elektronicznie. Powyższa okoliczność (tj. brak podpisanego wniosku) czyni przedwczesną merytoryczną ocenę tak wydanej w sprawie decyzji odmownej, jak i argumentacji skargi. Wedle art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji. W myśl art. 16 ust. 2 u.d.i.p., do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy k.p.a., z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji. Z kolei art. 17 ust. 1 u.d.i.p. przewiduje, iż do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej (o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji) art. 16 u.d.i.p. stosuje się odpowiednio. Na kanwie u.d.i.p. wyodrębnia się dwa etapy postępowania w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej o różnym co do sformalizowania charakterze. W momencie wpłynięcia wniosku o udostępnienie informacji publicznej aktualizuje się obowiązek ustalenia, czy przedmiot wniosku rzeczywiście dotyczy informacji publicznej, czy informacje te znajdują się w posiadaniu obowiązanego podmiotu, czy żądana informacja jest informacją prostą, czy przetworzoną, a także, czy jej udostępnienie nie podlega ograniczeniu ze względu na tajemnice prawnie chronione. Ustalenia te determinują dalszy tok postępowania oraz prawną formę załatwienia wniosku. Jeżeli wniosek dotyczy informacji publicznej, a nie ma ustawowych ograniczeń w jej udostępnieniu, podmiot obowiązany jest do udostępnienia informacji publicznej w drodze czynności materialno-technicznej. W tej sytuacji wniosek nie musi spełniać wymogów określonych w K.p.a. Wynika to z braku konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, który żądając informacji publicznej, nie musi legitymować się interesem faktycznym lub prawnym. Zatem wniosek składany w trybie u.d.i.p. nie musi spełniać żadnych szczególnych wymogów formalnych. Nie stanowi on podania w rozumieniu art. 63 K.p.a., gdyż na tym etapie postępowania nie stosuje się przepisów k.p.a. Minimalne wymogi takiego wniosku obejmują jasne sformułowanie, co jest przedmiotem żądania udostępnienia informacji publicznej. Niezbędne jest bowiem wykazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej. Sytuacja zmienia się z chwilą "przejścia" do drugiego etapu postępowania, a mianowicie, gdy zaistnieją podstawy do wydania decyzji w oparciu o art. 16 u.d.i.p. Od tej chwili wniosek o udostępnienie informacji publicznej musi spełniać wymogi określone w art. 63 K.p.a. Stwierdzenie podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (bądź umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.) skutkuje koniecznością wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych wniosku, jeżeli nie spełnia on wymagań ustalonych w przepisach prawa dla podania. Wówczas – na mocy art. 16 ust. 2 u.d.i.p. – do decyzji, a w konsekwencji i postępowania poprzedzającego jej wydanie, mają zastosowanie przepisy K.p.a. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku znajduje uzasadnienie po dokonaniu powyższej analizy i uzewnętrznieniu zamiaru podmiotu obowiązanego. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż wszystkie te przypadki, w których ma dojść do podjęcia przez organ aktu administracyjnego, w tym zwłaszcza kwalifikowanego, jakim jest decyzja administracyjna (odmowna bądź umorzająca postępowanie), bezwzględnie wymagać będą własnoręcznego podpisu wnioskodawcy (albo podpisu elektronicznego) na wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jego brak powinien być usuwany w postępowaniu naprawczym, uregulowanym w art. 64 § 2 K.p.a. Zamiar skorzystania z rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 16 ust. 2 u.d.i.p. implikuje zastosowanie przepisów K.p.a. do całego procesu wydawania decyzji, a w tym także do usuwania braków formalnych wniosku wszczynającego postępowanie – w tym wypadku wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W judykaturze wskazuje się również, że podjęcie decyzji administracyjnej w sytuacji niepodpisania wniosku - co niewątpliwie miało miejsce w realiach niniejszej sprawy - wykazuje cechy działania organu z urzędu, a to, w przypadku postępowania wszczynanego jedynie na wniosek, oznacza wydanie decyzji dotkniętej wadą nieważności - art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. (vide wyroki NSA: z 24 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 1616/17; z 5 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 905/18; z 2 sierpnia 2024 r., sygn. akt III OSK 3146/23 i z 13 września 2024 r., sygn. akt III OSK 3268/23). Zaakcentować przy tym należy, że obowiązek wynikający z art. 64 § 2 K.p.a. spoczywa na podmiocie obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, jeżeli zamierza wydać decyzję, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p., niezależnie od tego, czy jest organem władzy publicznej czy też nie (jak w przedmiotowej sprawie). Wskazuje na to art. 17 ust. 1 u.d.i.p. – "odpowiednie" stosowanie mocą tego przepisu art. 16 u.d.i.p. może polegać na zastosowaniu przepisu (lub jego części) wprost, z modyfikacją lub nawet może polegać na odmowie jego zastosowania. Nie ulega natomiast wątpliwości, że w kwestii tak podstawowej, jak będące warunkiem skutecznego wszczęcia postępowania administracyjnego zachowanie wymogów podania określonych w art. 63 K.p.a. (w szczególności poprzez jego podpisanie), należy wprost zastosować art. 16 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 64 § 2 K.p.a. Nie ma podstaw do uznania, że podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, jeżeli zamierza wydać decyzję administracyjną, jest zwolniony z obowiązku ustalenia, czy podanie, które ma zostać rozpatrzone tą decyzją, spełnia warunki określone w art. 63 K.p.a. Kwestia ta nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych. Konkludując, procedowanie KZB L. w oparciu o pozbawiony podpisu wniosek skarżącego i zakończone wydaniem decyzji z [...] grudnia 2024 r., nosi cechy niedopuszczalnego działania z urzędu, skutkującego rozstrzygnięciem obarczonym wadą kwalifikowaną (objętą hipotezą normy prawnej zawartej w art. 156 § 1 pkt 2 in fine K.p.a.). Z uwagi na dostrzeżone istotne uchybienia proceduralne, jako przedwczesne Sąd uznał merytoryczne rozpoznanie sprawy, a co za tym idzie, odniesienie się do zarzutów zawartych w skardze. Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien wyeliminować opisane wyżej uchybienia, a w szczególności powinien wezwać skarżącego do usunięcia braku wniosku o udzielenie informacji publicznej, mając na względzie art. 64 § 2 K.p.a. i dopiero w razie uzupełnienia tego braku przystąpić do załatwienia wniosku. Wobec wydania przez organ decyzji z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w ww. przepisie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, o czym orzekł w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania (obejmujących wpis sądowy uiszczony od skargi w kwocie 200 zł) Sąd orzekł w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art. 200 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło