II SA/Wa 652/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Adam Lipiński, Protokolant spec. Ewa Kielak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi A. O. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu [...] stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., działając na podstawie § 26 ust. 3 uchwały Nr LVIII/l751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy, skreślił A.O. z listy osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu [...], z powodu zmiany okoliczności dotyczących warunków mieszkaniowych i bytowych. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że poprzednie zakwalifikowanie do najmu lokalu miało miejsce z innego (poprzedniego) adresu zamieszkiwania, tj. z ul. [...]. Wnioskodawczyni została wówczas zwolniona z kryterium powierzchniowego, poprzez zastosowanie § 5 ust. 2 pkt. 3 ww. uchwały. Uwzględnieniu podlegał wówczas stan zdrowia wnioskodawczyni, który pozostawał w związku z trudnymi warunkami mieszkaniowymi wynikającymi z konfliktu z ojcem. A.O. po zakwalifikowaniu jej do najmu lokalu zmieniła swój adres zamieszkiwania na wynajmowany lokal nr [...] przy ul. [...]. Lokal ten składa się z 3 pokoi, o powierzchni użytkowej 52,91 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 35,58 m2. Na jedną osobę przypada 11,86 m2 powierzchni łącznej pokoi pomimo, że zgodnie z pismem zarządcy budynku, tj. Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" do opłat zgłoszone są tylko 2 osoby (faktycznie w lokalu zamieszkują 3 osoby, co potwierdzają jego właściciele). Wnioskodawczyni zamieszkuje pod adresem przy ul. [...] od dnia [...] października 2008 r., gdzie była wspólnajemcą przedmiotowego lokalu. Od dnia [...] października 2013 r. figuruje jako samodzielny najemca lokalu. Organ wskazał, że zamieszkiwania w lokalu o powierzchni użytkowej 52,91 m2, w tym o powierzchni mieszkalnej 35,58 m2, do którego wnioskodawczyni ma tytuł prawny, nie można uznać za trudne warunki lokalowe. Nie można również stwierdzić, że wnioskodawczyni ma niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe, przy czym nie chodzi tu o subiektywną potrzebę mieszkaniową lecz zobiektywizowaną warunkami zamieszkania uznanymi za kwalifikujące do poprawy według zgodnych z wyżej wymienioną uchwałą kryteriów. Organ wskazał, że zgodnie z § 26 ust. 4 w związku z § 22 ust. 2 pkt. 3 cyt. uchwały nie stwierdzono, aby trudna sytuacja zdrowotna pozostawała w związku z warunkami mieszkaniowymi, ponieważ zwolnienia z kryterium powierzchniowego dokonano w oparciu o stan zdrowia strony, wynikający z konfliktu z ojcem i dotyczył poprzedniego adresu zamieszkiwania, tj. lokalu przy ul. [...]. Nadto średni miesięczny zadeklarowany dochód wnioskodawczyni, na który składa się wynagrodzenie za pracę na 1/4 etatu i dochód z prac dorywczych, z ostatnich 6 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku, wyniósł 318,37/os. Wnioskodawczyni dodatkowo otrzymuje zasiłki celowe z Ośrodka Pomocy Społecznej. W dniu 29 marca 2017 r. skargę na powyższą uchwałę, po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, złożyła A.O.. W skardze zarzucono, że zaskarżona uchwała jest niezgodna z prawem, albowiem skarżąca była wpisana na listę oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy na skutek wyroku wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, a pierwotnie została na tę listę wpisana w 2008 r. ze względu na przemoc w rodzinie i związaną z tym ciężką przewlekłą depresję. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że Zarząd Dzielnicy w sposób tendencyjny i dowolny interpretuje postanowienie § 5 ust. 2 pkt 3 uchwały Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz.U. Woj. Maz. nr 132 poz. 3937 z późn.zm), który w ocenie skarżącej stanowi podstawę ubiegania się przez nią o przyznanie lokalu komunalnego. Skarżąca stwierdziła ponadto, że pozostawała i nadal pozostaje, w związku z warunkami mieszkaniowymi, w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej i rodzinnej, gdyż zmuszona była wyprowadzić się z mieszkania rodziców, a obecnie mieszka w niewielkim pokoju w wynajmowanym 3-pokojowym mieszkaniu, w którym ciągle zmieniają się lokatorki, co w ocenie skarżącej jest źródłem kolejnego stresu i prowadzi do pogorszenia jej stanu zdrowia. Strona odwołała się również do okoliczności wynikającej z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, z którego wynika, że w jej przypadku wskazana jest częściowa lub czasowa pomoc innych osób w celu pełnienia ról społecznych, a w sytuacji mieszkaniowej skarżącej nie ma możliwości czasowego zamieszkania z nią osoby wspierającej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej uchwale. W dniu 18 grudnia 2017 r. pełnomocnik skarżącej na rozprawie uzupełnił zarzuty skargi poprzez wskazanie, że organ uchybił w prawidłowym wykazaniu stanu faktycznego, w swoim rozstrzygnięciu pominął treść § 5 ust. 2 pkt 3 lit a i b ww. uchwały Nr LVIII/l751/2009. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Na podstawie oceny prawnej wyrażonej w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08, uchwała zarządu dzielnicy [...] w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. Uchwała ta dotyczy bowiem działań organów gmin, podejmowanych w innej niż umowa prawnej formie działania administracji, a mianowicie w drodze nienormatywnych aktów ogólnych organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Przepis art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Przechodząc do oceny niniejszej sprawy uznać należało, że organ wydając skarżoną uchwałę, dokonał błędnej subsumcji § 5 ust. 3 lita a i c uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016, poz. 6725), do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Przywołany przepis uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. stanowi, że lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane m.in. osobom, które pozostają w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej obejmującej niepełnosprawność wnioskodawcy lub istniejącą udokumentowaną przemoc lub inną patologię w rodzinie pod warunkiem, że wnioskodawca zamieszkuje w lokalu za zgodą właściciela. Z materiału dowodowego zebranego przez organ w sprawie wynika, że A. O. jest osobą niepełnosprawną, jest bowiem zaliczona do stopnia niepełnosprawności lekkiego (orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] marca 2011 r., k-83 akt administracyjnych). Niepełnosprawność, jak wynika z dołączonych do akt opinii specjalistów, nadal istnieje, posiada nawet pewne cechy trwałości i jest związana zarówno z przemocą domową, jak i niepewnością strony, co do jej sytuacji lokalowej (k-169, 166-167 akt administracyjnych). Z akt sprawy wynika, że istnieje jednak udokumentowanie, iż jej trudna sytuacja lokalowa ma związek z doznaną przemocą domową (k-181 dokument z OPS wskazujący na konflikt w mieszkaniu rodziców). Nadto ta kwestia została wskazana w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 246/15, w którym Sąd uchylając uchwałę w przedmiocie wykreślenia A.O. z listy osób oczekujących na najem lokalu z zasobu mieszkaniowego [...] wyraźnie podkreślił, że skarżąca mieszkając w lokalu rodziców narazi się na akty przemocy ze strony ojca, których już doświadczała w przeszłości i które miały wpływ na stan jej zdrowia (s. 10 uzasadnienia wyroku). Oznacza to, że wnioskodawczyni spełnia przesłanki, od których uzależniona jest możliwość korzystania z lokali znajdujących się w gminnym zasobie mieszkaniowym. Stąd treść skarżonej uchwały należy uznać za odbiegającą od ustalonego stanu faktycznego i istniejącego stanu prawnego. Należy nadto wskazać, że przytoczone przez Zarząd Dzielnicy [...] przesłanki skreślenia skarżącej z listy osób oczekujących na najmem lokalu z zasobu mieszkaniowego [...], ponieważ posiada ona prawo do lokalu mieszkalnego poprzez wynajem lokalu, należy uznać za niewłaściwe. Jak wynika z akt sprawy skarżąca w istocie wynajmuje tylko jeden pokój w lokalu mieszkalnym składającym się z trzech pokoi. Pozostałe pokoje są wynajmowane przez inne współlokatorki. Taki najem ze swej istoty posiada charakter tymczasowy. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zaskarżona uchwała wydana została z rażącym naruszeniem przepisów § 5 ust. 2 pkt 3 lit. a i c uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Zaszły zatem podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nadto mając na względzie fakt, że skoro od dnia podjęcia zaskarżonej uchwały, nie minął jeszcze jeden rok do dnia orzekania, to tym samym nie zachodziło wyłączenie o jakim mowa w art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1875), który to przepis wyłącza możliwość stwierdzenia nieważności uchwały z uwagi na upływ jednego roku od jej podjęcia. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do dokonania - zgodnej z wykładnią zaprezentowaną w niniejszym uzasadnieniu - subsumcji przepisu § 5 ust. 2 pkt 3 lit a i c uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...], do poprawnie i wyczerpująco ustalonego stanu faktycznego.