II SA/Wa 66/22
PostanowienieWSA w Warszawie2022-05-09
Skład orzekający: Tomasz Szmydt
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie komisji lekarskiej ustalające brak związku schorzenia ze służbą podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Orzeczenia komisji lekarskich ustalające związek schorzeń ze służbą lub stopień inwalidztwa, które mają charakter orzeczenia wstępnego dla celów emerytalno-rentowych lub odszkodowawczych, nie podlegają kontroli sądu administracyjnego. Są one badane przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach. Kontroli sądów administracyjnych podlegają natomiast orzeczenia komisji lekarskich dotyczące zdolności fizycznej i psychicznej do służby, które mają autonomiczny byt prawny.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej (CKL) utrzymujące w mocy orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej (RKL). Orzeczenia te stwierdzały, że czasowa niezdolność do służby skarżącego nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, ponieważ schorzenie nie znajduje się w wykazie chorób uprawniających do jednorazowego odszkodowania. CKL wniosła o odrzucenie skargi, argumentując, że orzeczenia tego typu nie podlegają kontroli sądów administracyjnych. Sąd administracyjny rozpoznał kwestię dopuszczalności skargi.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Szmydt po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. B. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi do spraw wewnętrznych z dnia [...] września 2021 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby postanawia: odrzucić skargę.
Przedmiotem skargi P. B. (dalej: "Skarżący") z 16 grudnia 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi do spraw wewnętrznych (dalej: "CKL", "Komisja II instancji") z [...] września 2021 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, którym utrzymała w mocy orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] (dalej: "MRKL" albo "Komisja I instancji").
[...]RKL orzeczeniem z [...] maja 2021 r., nr [...] uznała, że czasowa niezdolność do służby Skarżącego w okresie od [...] grudnia 2020 r. do [...] maja 2021 r. nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. [...]RKL uznała, że schorzenie uwidocznione w rozpoznaniu – reakcja na stres i zaburzenia adaptacyjne (F 43 wg. ICD) oraz spowodowana nimi niezdolność do służby w ww. okresie - nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, ponieważ wymienione schorzenie nie znajduje się w wykazie chorób - pozostających w związku z pełnieniem służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Celno-Skarbowej i Służbie Ochrony Państwa, z tytułu których funkcjonariuszowi przysługuje jednorazowe odszkodowanie - wymienionym w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2019 r. w sprawie ustalania uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Celno-Skarbowej i Służby Ochrony Państwa (Dz. U. z 2019 r., poz. 921, dalej: "Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 25 kwietnia 2019 r.").
Po rozpatrzeniu odwołania, wymienionym na wstępie orzeczeniem z [...] września 2021 r., Komisja II Instancji utrzymała w mocy orzeczenie [...]RKL. W uzasadnieniu stwierdziła, że nie znalazła przesłanek do zmiany, bądź uchylenia orzeczenia Komisji I instancji.
Skarżący wniósł opisaną na wstępie skargę, w której wniósł o uchylenie orzeczeń Komisji I oraz II instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Ponadto podniósł zarzuty naruszenia przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. - o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 398, dalej: "ustawa o komisjach lekarskich") oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: "k.p.a.").
CKL w odpowiedzi na skargę wniosła o odrzucenie skargi podnosząc, że orzeczenia do celów emerytalno-rentowych czy odszkodowawczych nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Tego typu orzeczenia nie mają samodzielnego bytu prawnego, są poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, w pierwszej kolejności bada, czy wniesiona skarga jest dopuszczalna, tj. m.in. czy podlega kognicji sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161 ze zm.), zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
Z treści art. 1 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich, wynika natomiast, że komisje lekarskie orzekają m. in. w sprawach: zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariuszy do służby w Policji; ustalania: związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby; stopnia uszczerbku na zdrowiu; stopnia inwalidztwa i jego związku ze służbą w Policji.
Z przepisów tych wynika, że komisje lekarskie, są organami administracji publicznej i rozstrzygnięcia podejmują w formie decyzji administracyjnych, nazywanych orzeczeniami. Orzeczenia komisji dzielą się na dwie zasadnicze grupy.
Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Mają one byt w pełni autonomiczny i podlegają zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.
Druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa m.in. dla celów emerytalno-rentowych. Podstawę tych orzeczeń stanowią odrębne przepisy. Takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej drugiej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do właściwości tego sądu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 93/10; z 29 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 667/08; uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 stycznia 1998 r. sygn. akt OPS 8/97; postanowienie WSA w Warszawie z 21 września 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1116/17; postanowienie WSA w Warszawie z 19 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 108/17; publ. CBOSA).
W niniejszej sprawie Skarżący uczynił przedmiotem skargi – orzeczenie CKL z [...] września 2021 r., wydane w przedmiocie uznania, iż schorzenie - uwidocznione w rozpoznaniu - nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Zdaniem Komisji II Instancji wymienione schorzenie nie znajduje się w wykazie chorób pozostających w związku z pełnieniem służby w Policji - wymienionym w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 25 kwietnia 2019 r. Oznacza to, że skarga obejmuje materię niepodlegającą kontroli sądów administracyjnych i podlega odrzuceniu.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło