II SA/Wa 660/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Sławomir Antoniuk Sędzia WSA – Ewa Pisula – Dąbrowska (sprawozdawca) Sędzia WSA – Adam Lipiński Protokolant – starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2015 r. sprawy ze skargi M. E. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia i przekazanie w stanie wolnym lokalu mieszkalnego – oddala skargę – Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], którą to decyzją zobowiązano M.E. wraz ze wszystkimi osobami i rzeczami prawa jej reprezentującymi do opróżnienia zajmowanego lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. i przekazanie go dysponentowi – Komendantowi Głównemu Policji. Jako podstawę materialnoprawną organ wskazał art. 95 ust. 3 pkt 3 oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.) w zw. z § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2013 r., poz. 1170). Wyjaśnił, że lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w W. pozostaje w dyspozycji Komendanta Głównego Policji, tym samym wszelkie kwestie związanie z przydziałem, bądź opróżnieniem lokalu, rozstrzygane są na podstawie przepisów rozdziału 8 ustawy o Policji oraz rozporządzenia MSWiA z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów. Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Natomiast członkami rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego, w myśl art. 89, są pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym: 1. małżonek; 2. dzieci pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat; 3. rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu (...). Niezależnie od powyższych przepisów, zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, (...) oraz ich rodzin (Dz. U. z 2013 r., poz. 667), prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów resortu mają funkcjonariusze zwolnieni ze służby i członkowie ich rodzin, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty. Podkreślił, że osobą uprawnioną do lokalu mieszkalnego z zasobów resortowych była wyłącznie M.E. – matka zainteresowanej. Wskazał, że M.E. jest osobą wykraczająca poza krąg osób uprawnionych do otrzymania lokalu mieszkalnego z zasobów resortu, bowiem nie jest funkcjonariuszem zwolnionym ze służby, nie jest też członkiem rodziny uprawnionym do renty po funkcjonariuszu. Tym samym nie może uzyskać samodzielnego tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Wraz ze śmiercią osoby posiadającej tytuł prawny do lokalu skarżąca utraciła uprawnienie do dalszego zamieszkiwania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., co oznacza, że zajmuje mieszkanie bez tytułu prawnego. Organ stwierdził, że stosownie do art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, decyzja o opróżnieniu lokalu, w przypadku zajmowania lokalu bez tytułu prawnego, obejmuje M.E.. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi M.E. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji podniosła, że w analogicznych sprawach lokalowych, dotyczących wojska (MON), Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności tych przepisów z Konstytucją RP. Nadto zarzuciła, że Komendant Główny Policji nie udowodnił, że jest dysponentem przedmiotowego lokalu. Skarżąca podkreśliła, że w lokalu przy ul. [...] zamieszkuje od 24 lat, nie posiada tytułu do innej nieruchomości. Twierdziła, że stosownie do art. 691 kc wstąpiła w stosunek najmu po śmierci matki. Nadto, że kwestia jej tytułu prawnego do lokalu nie budzi wątpliwości, skoro została uwzględniona w decyzji o przydziale mieszkania funkcyjnego nr [...] z dnia [...] grudnia 1988 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowych zasobów gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jedn. z 2005 r. Dz. U. Nr 31, poz. 266 ze zm.), do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz do lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu, przepisy ustawy stosuje się, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. Natomiast w przypadku lokali mieszkalnych będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, stosuje się przepisy odrębne. I tak, na podstawie art. 90 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. z 2011 r. Dz. U. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Z kolei w myśl art. 88 ust. 1 ustawy, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych, zaś według art. 89, członkami rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego, są pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym: 1) małżonek; 2) dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia; 3) rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające. Niezależnie od powyższych przepisów, zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 8, poz. 67 ze zm.), funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy, zaś według ust. 2 tego przepisu, prawo do lokalu mieszkalnego, określone w ust. 1, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach. Niezależnie od powyższego dodać należy, że zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy, przydział lokalu następuje na podstawie decyzji. Ze znajdującej się w aktach sprawy decyzji z dnia [...] grudnia 1988 r. nr [...] o przydziale mieszkania funkcyjnego (k.9) wynika, że przedmiotowy lokal przy ul. [...] w W. został przydzielony M.E.. Oznacza to wprost, iż to matka skarżącej do daty śmierci posiadała tytuł prawny do przedmiotowego lokalu, a nie skarżąca. Skarżąca nie może wywodzić tytułu do przedmiotowego lokalu z faktu bycia członkiem rodziny po zmarłym funkcjonariuszu, ponieważ - co już wyżej wskazywano - z treści art. 29 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...) - do nabycia prawa do mieszkania wymagane jest, aby członek rodziny był uprawniony do renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu, a skarżąca nie spełnia tego warunku. W myśl art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego. Stosownie do treści § 13 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884), opróżnienie lokalu następuje w przypadku wystąpienia okoliczności, o których mowa m. in. w art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy. Dodać w tym miejscu należy, że w myśl art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. Prawo lokalowe (tekst jedn. Dz. U. z 1962 r. Nr 42, poz. 227), nie podlegają publicznej gospodarce lokalami budynki i lokale przeznaczone na zakwaterowanie Milicji Obywatelskiej oraz funkcjonariuszów służby więziennej i zakładów poprawczych. Niezależnie od powyższego, do lokali, o których mowa w rozdziale 8 ustawy o Policji, nie mają zastosowania przepisy kodeksu cywilnego, w tym art. 691 § 1 kc. Z tego mianowicie powodu, że prawo do powyższych lokali mieszkalnych, będących w dyspozycji organów Policji nie jest instytucją prawa cywilnego, lecz instytucją szczególną, uregulowaną w ustawie o Policji oraz w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Odnosząc się do zarzutu skargi, że organ nie wykazał, iż przedmiotowy lokal pozostaje w dyspozycji Policji stwierdzić należy, iż skoro lokal ten był w dyspozycji Policji w dacie wydania decyzji przydziałowej 1988 r., brak jest podstaw do kwestionowania, że jego status jest aktualnie inny. Powyższą ocenę potwierdza też stanowisko judykatury. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 124/11, stwierdza się m.in., że: "Skoro sporny lokal stanowił już w roku 1976 kwaterę stałą dla funkcjonariusza Policji (dawniej Milicji Obywatelskiej) i tego rodzaju unormowanie było zgodne z ówcześnie obowiązującym i późniejszym ustawodawstwem, to brak jest podstaw do kwestionowania faktu, że przedmiotowy lokal pozostawał i pozostaje w dyspozycji resortu spraw wewnętrznych. Ponadto, gdyby przyjąć, że w dacie przydziału tegoż lokalu ojcu odwołującego się w 1976 r. lokal ten nie pozostawał w dyspozycji służb podległych ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, to decyzja przydziałowa nie mogłaby wywrzeć skutków prawnych". W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.