II SA/Wa 674/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 6 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. D. i M. K. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wniosku o zakwalifikowanie do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu [...] postanawia: odrzucić skargę. Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. stwierdził brak swojej właściwości miejscowej do rozpoznania wniosku A. D. i M. K. w sprawie zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu [...]. O podjęciu przedmiotowej uchwały A. D. została poinformowana pismem z dnia 9 grudnia 2013 r., doręczonym pełnomocnikowi w dniu 16 grudnia 2013 r. Strona, działając przez ustanowionego pełnomocnika, pismem z dnia 1 grudnia 2014 r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. Zarząd Dzielnicy pismem z dnia 11 grudnia 2014 r. ustosunkował się do powyższego wezwania, wskazując, że zostało ono wniesione po terminie wskazanym w art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r, poz. 270 ze zm.). Pismo organu zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 22 grudnia 2014 r. (k-143 akt adm.). A. D. i M. K. w dniu 16 marca 2015 r. (data prezentaty organu na skardze) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd administracyjny rozpoznając sprawę w pierwszej kolejności ocenia, czy skarga jest dopuszczalna, tj. czy nie zachodzi którakolwiek z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych w przepisie art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). ` Zgodnie z art. 53 § 2 tej ustawy, w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Kontrowersje w orzecznictwie, dotyczące terminu wnoszenia takiej skargi, zostały wyjaśnione w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/2007, publ. ONSAiWSA 2007/3 poz. 60. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że z powyższego przepisu wynikają dwa terminy wniesienia skargi, związane z wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Po pierwsze, jest to termin trzydziestu dni, który ma zastosowanie w sytuacji, gdy organ udzieli odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i biegnie od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi. Doręczenie odpowiedzi na wezwanie jest zdarzeniem, które jest początkiem terminu oznaczonego w dniach, co oznacza, że przy obliczaniu terminu nie uwzględnia się dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło (art. 111 § 2 Kodeksu cywilnego w związku z art. 83 § 2 P.p.s.a.). Należy przy tym zwrócić uwagę, że przedmiotem zaskarżenia jest akt (uchwała), a nie odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Po drugie, jest to termin sześćdziesięciu dni, który ma zastosowanie w sytuacji, gdy organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i biegnie od dnia wniesienia tego wezwania do organu. Z relacji obu terminów wskazanych w art. 53 § 2 P.p.s.a. wynika, że już z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni do wniesienia skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu zostaje przerwany, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie, rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi stronie. W rozpoznawanej sprawie odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa została doręczona pełnomocnikowi skarżących w dniu 22 grudnia 2014 r. Od tego dnia zaczął zatem biec trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na uchwałę, który upłynął w dniu 21 stycznia 2015 r. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż skarga opatrzona datą 2 marca 2015 r., a złożona w Urzędzie [...] w Wydziale Obsługi Mieszkańców dla Dzielnicy [...] w dniu 16 marca 2015 r. (data prezentaty organu na skardze), została wniesiona z przekroczeniem trzydziestodniowego terminu. Odnosząc się do zarzutu organu, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało złożone po upływie 14-dniowego terminu, należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 52 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Zgodnie z § 2 ww. przepisu, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Natomiast zgodnie z § 3 ww. przepisu, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Natomiast w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa – wówczas termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania (art. 52 § 4 ustawy). Z powyższego wynika, że wskazany w art. 52 § 3 cytowanej ustawy 14-dniowy termin do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa ma zastosowanie tylko do aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz do pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydanych w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4 i 4a P.p.s.a.). Takiego charakteru nie ma jednak zaskarżona uchwała Zarządu Dzielnicy [...]. Jest ona bowiem innym niż prawo miejscowe aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. i podlega kontroli sądu administracyjnego (por. uchwała NSA z 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08, publ.: https://orzeczenia.nsa.gv.pl). Skoro zatem zaskarżona uchwała nie mieści się w katalogu aktów wskazanych w art. art. 3 § 2 pkt 4 i 4a P.p.s.a. to – na mocy wyłączenia z art. 52 § 4 P.p.s.a. – termin, o którym mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a., nie ma w sprawie zastosowania. W rozpatrywanej sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013, poz. 594 ze zm.), zgodnie z którym, każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (ust. 4). Powyższe przepisy ustawy o samorządzie gminnym w żaden sposób nie wiążą wniesienia skargi z terminem do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Jedynym warunkiem wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy jest uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia, co można rozumieć w ten sposób, że przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego skarżący ma obowiązek wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa. Oznacza to, że w rozpatrywanej sprawie organ błędnie poinformował stronę skarżącą o uchybieniu terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę na podstawie 58 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowiącego, iż sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia oraz § 3 tej ustawy, zgodnie z którym sąd odrzuca skargę postanowieniem, co może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.