II SA/Wa 676/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk, Eugeniusz Wasilewski (spr.), Protokolant Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2008 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r., 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r., po rozpatrzeniu wniosku J. R. z dnia [...] grudnia 2007 r., mając za podstawę art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] października 2005 r., utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. orzekającą o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. nr [...] z dnia [...] września 1996 r. W uzasadnieniu podał, iż decyzja Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. nr [...] z dnia [...] września 1996 r. w sprawie ustalenia wysokości odprawy emerytalnej była przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 27 listopada 2000 r. sygn. akt II SA/Ka 1900/00 oddalił złożoną na nią skargę, zaś wyrokiem z dnia 3 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 2224/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] października 2005 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności wymienionej decyzji z dnia [...] września 1996 r. W związku z tym organ wskazał, iż w przypadku, gdy decyzja administracyjna była już przedmiotem skargi do sądu, a skarga ta została przez sąd oddalona, to fakt ten zamyka drogę administracyjną w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji, co do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego. W dniu [...] lutego 2008 r. J. R. skierował do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając organowi przede wszystkim naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie, podzielając zawartą tam argumentację. Na powyższą decyzję J. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się stwierdzenia jej nieważności, jak i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lutego 2008 r. W skardze oraz w pismach procesowych z dnia [...] czerwca 2008 r., [...] października 2008 r. i [...] listopada 2008 r. skarżący zarzucił organowi rażące naruszenie wskazanych przepisów prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego oraz zawarł istotne, jego zdaniem, wnioski dowodowe. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, wskazując na argumenty powołane w wydanych w sprawie decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. przepisami prawa obowiązującego w dniu podjęcia zaskarżonego aktu lub czynności. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z powodów całkowicie odmiennych, aniżeli podnosi skarżący. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wyrażona w art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego zasada trwałości decyzji ostatecznych oznacza, że decyzje te nie mogą być zmieniane lub uchylane dowolnie, lecz tylko na zasadach i w trybie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego. Jedną z form wzruszenia decyzji administracyjnej jest stwierdzenie jej nieważności, jeżeli została ona dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 Kpa. W swoim wniosku z dnia [...] grudnia 2007 r. skarżący domagał się, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] października 2005 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r., odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. nr [...] z dnia [...] września 1996 r. w przedmiocie ustalenia wysokości odprawy emerytalnej. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż decyzja Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. nr [...] z dnia [...] września 1996 r. była przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 27 listopada 2000 r. sygn. akt II SA/Ka 1900/00 oddalił złożoną na nią skargę. Wyrokiem zaś z dnia 3 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 2224/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] października 2005 r. W tej sytuacji, zgodnie z ugruntowanym w tożsamych sprawach orzecznictwem sądów administracyjnych, należy stwierdzić, iż prawomocne oddalenie przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 1992 r. sygn. akt I SAB 63/92, niepubl.). Próba stwierdzenia nieważności decyzji poddanej już wcześniej kontroli sądowej (w wyniku której skarga na taką decyzją została oddalona) jest w istocie, w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego, niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu. Pogląd ten zasługuje na pełną aprobatę, bowiem nie można destabilizować w tym trybie ustalonego prawomocnym orzeczeniem sądu ładu prawnego. W rozpatrywanej sprawie niedopuszczalne było zatem uruchomienie w stosunku do decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] października 2005 r. nadzwyczajnego trybu postępowania, przewidzianego w art. 156 § 1 Kpa, gdyż decyzja ta była już przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Badając zgodność zaskarżonej decyzji z prawem sąd był w ramach tej kontroli z urzędu zobligowany do ustalenia, czy nie miało miejsca naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu. Wyrokiem z dnia 3 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 2224/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na wymienioną wyżej decyzję, a zatem ostatecznie przesądził, iż nie wystąpiły okoliczności uzasadniające stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 Kpa. Należy przy tym podkreślić, iż wskazane przez skarżącego w niniejszej sprawie przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji nie wykraczają poza przedmiot powołanego rozstrzygnięcia sądowego. W takim zatem zakresie wyłączona jest możliwość weryfikacji decyzji przez organy administracji publicznej. Skoro więc prawomocność decyzji z dnia [...] października 2005 r., na którą skarga została przez sąd administracyjny prawomocnie oddalona, oznacza zamknięcie organowi możliwości pozbawienia mocy wiążącej takiej decyzji jako niezgodnej z prawem, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji miał obowiązek odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 157 § 3 Kpa, nie zaś odmówić stwierdzenia jej nieważności. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznał, iż zachodziły podstawy do uwzględnienia skargi. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w całości Sąd orzekł w oparciu o art. 152 powołanej ustawy.