II SA/Wa 678/09
PostanowienieWSA w Warszawie2010-01-12
Skład orzekający: Sędzia WSA Iwona Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie radcy prawnego/adwokata) jest zasadna, gdy strona nie wykazała należycie swojej sytuacji rodzinnej i dochodów w gospodarstwie domowym, pomimo istniejącego między małżonkami ustroju rozdzielności majątkowej?Ratio decidendi
Odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym jest zasadna, gdy strona ubiegająca się o pomoc nie wykazała należycie swojej sytuacji rodzinnej i dochodów w gospodarstwie domowym. Obowiązek wzajemnej pomocy małżonków oraz przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny, wynikający z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, ma znaczenie dla oceny sytuacji majątkowej, nawet przy istniejącej rozdzielności majątkowej, a strona musi wykazać brak faktycznej i finansowej pomocy współmałżonka.Stan faktyczny
Skarżący S. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, w sprawie dotyczącej utraty statusu osoby bezrobotnej. Wniosek został uzupełniony, jednak skarżący nie przedstawił pełnych informacji o sytuacji majątkowej żony ani o dochodach w gospodarstwie domowym, powołując się na rozdzielność majątkową. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżący wniósł sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego, adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego, adwokata w sprawie ze skargi S. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy -
S. J. w dniu 23 grudnia 2009 r. wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 11 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 678/09 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika.
Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zaskarżone postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
S. J. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego, adwokata. Z treści formularza wniosku wynika, że skarżący jest osobą bezrobotną, nie posiada żadnych oszczędności ani majątku. Złożony wniosek S. J. uzupełnił – na wezwanie referendarza sądowego - pismem z dnia 4 grudnia 2009 r., w którym oświadczył, że nie posiada wiedzy na temat wysokości dochodów żony i nie może złożyć oświadczenia o jej stanie majątkowym. Nie posiada również informacji o stałych miesięcznych wydatkach związanych z utrzymaniem mieszkania, bowiem wszelkie rachunki reguluje żona, a on – zgodnie z umową notarialną z 1999 r. – ma prawo dożywotniego bezpłatnego korzystania z mieszkania. Skarżący wskazał, że na swoje wydatki związane z wyżywieniem, przejazdami oraz zakupem odzieży i obuwia, uzyskuje pomoc od bliższej i dalszej rodziny. W złożonym sprzeciwie skarżący po raz kolejny oświadczył, iż obowiązuje go ustrój rozdzielności majątkowej i nie ma podstaw do żądania od żony by ta informowała go o wysokości uzyskiwanego dochodu, jak też by udostępniła mu dokumenty wskazujące na wysokość jej zarobków oraz stałych kosztów utrzymania mieszkania.
Oceniając złożone oświadczenia skarżącego i jego dalsze wyjaśnienia należy mieć na względzie treść art. 252 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w myśl którego osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym.
Tym samym, zgodnie z wolą ustawodawcy, wydanie prawidłowego orzeczenia w zakresie prawa pomocy możliwe jest tylko wówczas, gdy brak jest jakichkolwiek wątpliwości co do sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony.
W niniejszej sprawie ten warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został jednak spełniony.
Przede wszystkim skarżący nie wykazał w sposób należyty swojej sytuacji rodzinnej, a w konsekwencji także i osiąganego w jego gospodarstwie domowym dochodu. Oceniając sytuację majątkową i możliwości płatnicze skarżącego nie można bowiem uczynić tego w oderwaniu od treści art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jako że zgodnie z tym przepisem małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy oraz treści art. 27, który konkretyzuje obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny i rozkłada go w równym stopniu na obojgu małżonkach z tą dodatkową uwagą, że sam zakres obowiązku małżonków przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny wyznaczają ich siły, tj. możliwości wypełnienia obowiązku, wynikające ze stanu fizycznego i psychicznego każdego z małżonków oraz możliwości zarobkowe i majątkowe każdego z nich. W świetle powyższych unormowań nie ma zatem znaczenia powoływana przez skarżącego, a istniejąca pomiędzy nim a jego żoną, rozdzielność majątkowa, bowiem ustanowienie rozdzielności majątkowej między małżonkami nie wyłącza stosowania przepisów regulujących małżeńskie stosunki majątkowe niezależnie od ustroju majątkowego obowiązującego małżonków (v. art. 27 - 30 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).
Obowiązki te mają zatem podstawowe znaczenie dla rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jednocześnie należy podkreślić, że skarżący nie przekazał żadnej informacji, która stanowiłaby podstawę do uznania, że prowadzi on gospodarstwo domowe z wyłączeniem faktycznej i finansowej pomocy żony (orzeczona separacja, rozwód, czy nawet separacja faktyczna).
W konsekwencji, S. J. nie wykazał przesłanek określonych w art. 246 § 1 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło