II SA/Wa 680/12
WyrokWSA w Warszawie2012-06-18
Skład orzekający: Janusz Walawski, Danuta Kania, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne, orzeczenie sądu łowieckiego o przewinieniach łowieckich, a także wyrok skazujący za kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości (nawet po zatarciu skazania) mogą stanowić podstawę do cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji?Ratio decidendi
Warunkowe umorzenie postępowania karnego, mimo że nie jest wyrokiem skazującym, przesądza o fakcie popełnienia przez sprawcę zarzucanego mu czynu i powinno być ocenione łącznie z pozostałym materiałem dowodowym. Podobnie, zatarcie skazania za kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości nie wyklucza oceny osobowości posiadacza broni na podstawie popełnionych czynów. Wielokrotne naruszenia prawa łowieckiego i brak poszanowania porządku prawnego uzasadniają obawę użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co stanowi podstawę do cofnięcia pozwolenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia M. P. pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Organy administracji uznały, że dalsze posiadanie broni budzi uzasadnioną obawę użycia jej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, opierając się na prawomocnym wyroku warunkowo umarzającym postępowanie karne, orzeczeniu sądu łowieckiego o przewinieniach łowieckich, wyroku skazującym za jazdę pod wpływem alkoholu, uchwałach koła łowieckiego oraz opinii służbowej. WSA początkowo uchylił decyzje organów, uznając błędne utożsamienie warunkowego umorzenia z wyrokiem skazującym. NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność oceny ustaleń sądu karnego w kontekście pozostałego materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędziowie WSA Danuta Kania, Sławomir Antoniuk, , Protokolant Elwira Sipak, specjalista, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej oddala skargę
Decyzją z [...] grudnia 2009 r. Komendant Wojewódzki Policji [...] - na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.) - cofnął M. P. pozwolenie na broń palną myśliwską przyznane decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] września 1995 r. Organ uznał, że dalsze posiadanie przez M. P. tego pozwolenia budzi uzasadnioną obawę użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Komendant Główny Policji decyzją z [...] marca 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wskazując, iż rozstrzygnięcie to znajduje oparcie w materialne dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, na który składa się:
a) prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w M. z [...] kwietnia 2009 r., sygn. akt [...] warunkowo umarzający wobec M. P. postępowanie karne na okres jednego roku próby za czyny z art. 52 pkt 6 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 127, poz. 1066 ze zm.), tj. pozyskanie dzika w większej liczbie niż przewidywało upoważnienie do wykonania polowania indywidualnego,
b) orzeczenie Okręgowego Sądu Łowieckiego [...] z [...] lipca 2009 r., sygn. akt [...], na mocy którego M. P. został uznany winnym popełnienia przewinień łowieckich z art. 42 b ust. 2 pkt 1 i art. 52 pkt 6 Prawa łowieckiego, polegających na pozyskaniu dwóch dzików oraz niedokonaniu wpisów do upoważnienia do wykonywania polowania indywidualnego, a ponadto
c) wyrok Sądu Rejonowego w M. z [...] września 2001 r., sygn. akt [...], w którym uznano M. P. winnym popełnienia czynu z art. 178a § 1 kk (kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości),
d) uchwała Zarządu Koła Łowieckiego [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nakładająca na wyżej wymienionego karę porządkową zawieszenia w prawach do wykonywania polowania na okres trzech miesięcy za popełnienie przewinienia łowieckiego z art. 42b ust. 1 ustawy - Prawo łowieckie, tj. niedokonanie wpisu do książki ewidencji pobytu myśliwych na polowaniu indywidualnym,
e) uchwała Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nakładająca karę porządkową nagany za otrzymanie 1 punktu żółtego za odstrzał jelenia byka,
f) opinia służbowa z Koła Łowieckiego [...] z [...] lutego 2010 r. z której wynika, że od chwili wstąpienia do Polskiego Związku Łowieckiego oceniany myśliwy był wielokrotnie karany za przewinienia łowieckie oraz wykazywał całkowity brak podporządkowania się dyscyplinie organizacyjnej, co uzasadniało stwierdzenie, że nie posiada on walorów etycznych właściwych myśliwemu. W opinii tej wyrażono przekonanie, że dotychczasowa postawa i zachowanie ocenianego nie rokują nadziei na rychłą poprawę.
Na podstawie zebranych informacji organ odwoławczy uznał, że cechy charakteru M. P., jego dotychczasowy negatywny stosunek do porządku prawnego i brak zdyscyplinowania uzasadniają zaliczenie go do osób niedających rękojmi posiadania i używania broni zgodnie z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Organ podkreślił, że od osób posiadających pozwolenie na broń należy wymagać bezwzględnego przestrzegania prawa z uwagi na ścisły związek prawa do broni ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zważywszy, że w stosunku do takich osób obowiązuje miernik najwyższej staranności, fakt prawomocnego skazania jest dla organów Policji wiążący w zakresie ustalenia prawnych i faktycznych przesłanek odmowy wydania pozwolenia na broń lub też jego cofnięcia, bowiem pozwala zbadać czy w konkretnym przypadku zaistniał związek między takim faktem, a obawą, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Komendant podkreślił jednocześnie, że nie był związany treścią prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w M. o warunkowym umorzeniu postępowania karnego, natomiast orzeczenie to ocenił w kontekście dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Dla zastosowania tego przepisu istotny jest bowiem nie tyle fakt skazania, czy rodzaj i wymiar zastosowanej kary, a rodzaj czynu i okoliczności jego popełnienia, pozwalające ocenić postawę etyczną osoby posiadającej pozwolenie na broń. Sfera ustaleń poczynionych na gruncie prawa karnego jest kwestią odrębną w stosunku do postępowania administracyjnego. Organy administracji publicznej mogą oprzeć swoje rozstrzygnięcie na materiale dowodowym zebranym w ramach postępowania karnego jedynie w zakresie niezbędnym do rozpatrzenia sprawy oraz wydania decyzji. Okoliczność, że w świetle prawa karnego wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne nie jest wyrokiem skazującym nie może mieć znaczenia przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy administracyjnej. Inny jest bowiem zakres i przedmiot ustaleń w tych postępowaniach.
W tych okolicznościach, zdaniem organu odwoławczego, nawet pozytywne opinie o stronie z miejsca zamieszkania, czy prawidłowe przechowywanie broni nie mogły przesądzić o zachowaniu pozwolenia na broń.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. P. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2010 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych.
Wnoszący skargę zarzucił zaskarżonej decyzji:
• naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez jego zastosowanie, pomimo braku wykazania, że zachodzi uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego,
• naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i 77 k.p.a., poprzez brak wskazania bezpośredniego związku pomiędzy popełnionymi czynami, a cechami charakteru oraz dotychczasowym postępowaniem strony, które pozwoliłyby na uznanie, że zachodzi obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Po rozpoznaniu skargi M. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 września 2010 r. uchylił decyzje organów administracji obu instancji, uznając, że dokonały one błędnych ustaleń tak faktycznych, jak i prawnych, co przejawia się przede wszystkim w przyjęciu, że warunkowe umorzenie postępowania karnego jest równoznaczne ze skazaniem. Sąd wskazał, że warunkowe umorzenie postępowania karnego nie jest formą ani odmianą warunkowego skazania. Nie można zatem wywodzić, jak uczyniły to organy Policji w niniejszej sprawie, iż prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne w stosunku do skarżącego, oskarżonego o popełnienie czynów z art. 52 pkt 6 Prawa łowieckiego stanowi przesłankę zawartą w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, obligującą do cofnięcia pozwolenia na broń. W ocenie Sądu, skazujący wyrok Okręgowego Sądu Łowieckiego [...] z [...]ipca 2009 r. również nie daje podstaw do zastosowania art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, bowiem sądu tego nie można utożsamiać z sądem wymienionym w powołanym ostatnio przepisie, który stanowi o sądzie w rozumieniu art. 175 ust. 1 Konstytucji RP, obejmującym jedynie Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe.
Na powyższy wyrok skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Komendant Główny Policji. Wyrokiem z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2537/10 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. Wskazał, iż warunkowe umorzenie postępowania karnego nie stoi na przeszkodzie do stwierdzenia istnienia uzasadnionej obawy użycia broni i zastosowania art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Wyrok sądu karnego warunkowo umarzający postępowanie nie może być utożsamiany z wyrokiem skazującym, jednakże w sposób niebudzący wątpliwości przesądza, że skarżący dopuścił się zarzucanego mu przestępstwa. Ustalenia zawarte w orzeczeniu o warunkowym umorzeniu postępowania karnego powinny zostać ocenione łącznie z pozostałym materiałem dowodowym zebranym w sprawie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego obowiązek ten został przez organy wykonany. Stanowisko odnośnie do wystąpienia materialnoprawnej przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń organy przyjęły w związku z oceną posiadacza broni dokonaną na podstawie informacji wynikających, tak z wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne z dnia [...] kwietnia 2009 r., jak i wyroku Okręgowego Sądu Łowieckiego z dnia [...] lipca 2009 r. oraz innych dowodów zgromadzonych w sprawie, tj. wyroku Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] września 2001 r., uchwale Zarządu Koła Łowieckiego [...] z dnia [...] lipca 2008 r., uchwale Zarządu Okręgowego [....] Związku Łowieckiego [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. oraz opinii służbowej z Koła Łowieckiego [...] z dnia [...] lutego 2010 r.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podjęcie rozstrzygnięcia przez Sąd w oparciu o fragmentarycznie i błędnie oceniony stan faktyczny stanowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Za wadliwe uznano również stanowisko Sądu I instancji co do znaczenia orzeczenia Okręgowego Sądu Łowieckiego z [...] lipca 2009 r. Sąd I instancji niezasadnie zakwestionował znaczenie tego dowodu dla potrzeb rozstrzygnięcia sprawy wskazując, że orzeczenie Sądu Łowieckiego nie może być utożsamiane z wyrokiem sądu wymienionym w art. 15 ust. 1 pkt 6 omawianej ustawy. Dokonana przez Sąd formalna ocena mocy dowodowej orzeczenia Sądu Łowieckiego doprowadziła do nieuzasadnionego – w świetle art. 75 § 1 zd. pierwsze kpa – przyjęcia, że orzeczenie to powinno zostać pominięte jako dowód w sprawie.
Ponownie rozpoznając sprawę Sąd ten oceni, czy materiał dowodowy w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym został oceniony zgodnie z regułami wynikającymi z K.p.a. oraz, czy uzasadniał zastosowanie przepisów prawa materialnego na podstawie których organy Policji cofnęły skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni. W szczególności Sąd I instancji dokona analizy, czy stwierdzone wyrokiem sądu karnego fakt i okoliczności popełnienia przestępstwa, w połączeniu z innymi okolicznościami ustalonym w sprawie, przedstawiającymi fakty z życia strony, które mogą być ocenione jako istotne z punktu widzenia przesłanek z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, pozwalają uznać M. P. za osobę, która spełnia wymogi dostępu do reglamentowanego dobra jakim jest broń palna, lub czy uzasadniają obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co skutkować powinno cofnięciem pozwolenia na broń.
Rozpatrując sprawę ponownie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Analizując sprawę pod tym kątem, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takiej pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. Z kolei art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy przewiduje, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 zawiera otwarty katalog przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń i nie ogranicza istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego do skazania prawomocnym orzeczeniem za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo toczącego się postępowania karnego o popełnienie takich przestępstw.
Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo ustaliły i uzasadniły istnienie obawy, iż M. P. może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Stwierdzony wyrokami Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] kwietnia 2009 r., sygn. akt [...] oraz z dnia [...] września 2001 r. sygn. akt [...] fakt popełnienia przez skarżącego czynu z art. 178 a § 1 Kodeksu karnego (kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości) oraz czynów z art. 52 pkt 6 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 127, poz. 1066 ze zm.), a ponadto wielokrotne popełnienie przez stronę przewinień łowieckich oraz negatywna opinia macierzystego koła łowieckiego uprawnia do przekonania, iż skarżący nie jest osobą gwarantującą przestrzeganie porządku prawnego oraz, iż nie można wykluczyć, że użyje w przyszłości broni w sposób sprzeczny z prawem. Okoliczność, iż postępowanie karne za popełnienie czynu z art. 52 pkt 6 ustawy Prawo łowieckie zostało warunkowo umorzone – nie ma znaczenia prawnego dla możliwości dokonania przez organ ustaleń faktycznych w oparciu o powołane orzeczenia. Zgodnie z dyspozycją art. 75 kpa organy rozpoznające sprawę miały obowiązek przeanalizować treść powyższego wyroku pod kątem poczynionych przez sąd karny ustaleń co do faktu popełnienia przez skarżącego zarzucanych mu czynów jak i jego winy. Również fakt, iż skazanie za popełnienie czynu z art. 178 § 1 kk uległo zatarciu, nie stanowi przeszkody do ustalenia w trybie art. 75 kpa, że osoba posiadająca pozwolenie na broń popełniła czyny, które same w sobie lub w powiązaniu z innymi okolicznościami rodzą obawę, że osoba ta może użyć broni w celach sprzecznych z interesem porządku publicznego. Zatarcie skazania pozwala wprawdzie daną osobę uznać za niekaraną, jednakże przy ocenie osobowości posiadacza broni ważny jest nie tyle fakt skazania, ale dotychczasowe życie i sposób postępowania tej osoby (vide: np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13.05.2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1879/04, LEX nr 168056 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 06.09.2002 r., sygn. akt III SA 377/01, LEX nr 126796).
W świetle powyższego za zasadne należy uznać stanowisko organu, iż stwierdzony prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] kwietnia 2009 r., sygn. akt [...] fakt popełnienia przez M. P. czynu określonego w art. art. 52 pkt 6 ustawy Prawo łowieckie świadczy o braku poszanowania dla obowiązującego porządku prawnego i lekceważeniu podstawowych norm obowiązujących go jako myśliwego. Jak ustalono, skarżący dopuścił się czynów mających bezpośredni związek z posiadaną bronią myśliwską, co pozwala przyjąć, iż M. P. nie daje właściwej rękojmi, że w przyszłości nie użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wniosek taki jest tym bardziej uzasadniony, że z akt sprawy wynika, iż skarżący wielokrotnie dopuszczał się naruszenia norm prawa łowieckiego, co potwierdza m.in. orzeczenie Okręgowego Sądu Łowieckiego w [...] z [...] lipca 2009 r., sygn. akt [...], uchwała Zarządu Koła Łowieckiego [...] w D. z dnia [...] lipca 2008 r., uchwała Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. oraz opinia służbowa z Koła Łowieckiego [...] z [...] lutego 2010 r.
Charakter popełnionych przez skarżącego czynów bezpośrednio powiązany z faktem posiadania i używania przez niego broni myśliwskiej daje podstawę do przyjęcia, iż nie daje on gwarancji zgodnego z interesem bezpieczeństwa i porządku prawnego używania posiadanej broni. Z całokształtu materiału dowodowego wynika, iż skarżący jest osobą lekceważącą porządek prawny i wchodzącą w częste kolizje z prawem. Dotychczasowa postawa skarżącego, w tym przede wszystkim fakt wielokrotnego naruszenia norm prawa łowieckiego oraz brak poszanowania dla podstawowych zasad obowiązujących myśliwego uzasadnia ocenę, iż nie powinien on posiadać pozwolenia na broń. Z uwagi na specyfikę popełnionych czynów oraz ich nagminność skarżący utracił zaufanie, iż posiadanej broni nie użyje w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
W tym stanie sprawy, Sąd uznał, iż organy orzekające w sprawie w sposób prawidłowy zebrały i oceniły materiał dowodowy i z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło