II SA/Wa 689/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spraw.) Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak Protokolant Paweł Wyszyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2011 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia przewodu habilitacyjnego oddala skargę. Rada Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu [...], działając na podstawie § 12a ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzenia czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora, zmienionego rozporządzeniem Ministra Edukacji i Nauki z dnia 15 grudnia 2005 r. oraz rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 sierpnia 2006 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1094), art. 18 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 r. Nr 65, poz. 595 z późn. zm.), uchwałą z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w sprawie wszczęcia przewodu habilitacyjnego w dziedzinie nauk humanistycznych w zakresie psychologii dr A. A. oraz wyznaczenia recenzentów, odmówiła ww. wszczęcia przewodu habilitacyjnego w dziedzinie nauk humanistycznych w zakresie psychologii, uznając, że rozprawa habilitacyjna jest tekstem pozanaukowym i nie może być podstawą do wszczęcia procedury habilitacyjnej w zakresie psychologii. Pismem z dnia [...] maja 2010 r. wymieniony złożył odwołanie od przedmiotowej uchwały. Centralna Komisja ds. Stopni i Tytułów po rozpatrzeniu odwołania, działając na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.), decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę z dnia [...] kwietnia 2010 r. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ wyjaśnił, że Rada Wydziału dokonała wstępnej oceny merytorycznej, w której zdyskwalifikowała naukowość dorobku kandydata, uznając, że jego praca nie ma charakteru pracy naukowej z zakresu psychologii, że w przedstawionym wykazie prac dominują prace popularne i opracowane na tematy niepsychologiczne, prace publikowane w lokalnych czasopismach lub pracach zbiorowych. Oceniła, że dorobek naukowy kandydata nie spełnia standardów merytorycznych i metodologicznych, respektowanych w ramach badań psychologicznych. Sekcja Nauk Humanistycznych i Społecznych Centralnej Komisji po zapoznaniu się z odwołaniem strony i po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji wypowiedziała się przeciw wnioskowi o uchylenie zaskarżonej uchwały. Natomiast Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji w rozpatrywanej sprawie, postanowiło nie przyjąć odwołania i utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę. W ocenie organu odwoławczego, Rada Wydziału, dokonując oceny zgodnie z art. 16-17 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.), miała prawo, aby podjąć decyzję o odmowie wszczęcia przewodu habilitacyjnego. W związku z powyższym Centralna Komisja postanowiła utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę Rady Wydziału. Pismem z dnia 23 lutego 2011 r. A. A. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], wnosząc o jej "zanegowanie", z uwagi na: naruszenie prawa i zasady nauki, odbieranie prawa do uzyskania tytułu naukowego w słusznej dziedzinie dla rozwoju psychologii, upokorzenie strony i naruszenie wolności w zespołowej edukacji, występowanie w zaskarżonej decyzji kłamliwej interpretacji w ocenie merytorycznego dorobku habilitanta, brak wnikliwości w dorobek naukowy strony, naruszenie przez organ I i II instancji prawa w ocenie merytorycznego dorobku naukowego autora, poprzez zaniżenie oceny wynikającej z małej wiedzy w zakresie psychologii kwantowej przez członków Komisji, otrzymanie odpowiedzi na odwołanie z przekroczeniem terminu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, uznając, że nie ma podstaw do jej uwzględnienia. W piśmie procesowym z dnia 25 kwietnia 2011 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zwrot kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Podkreślenia wymaga fakt, iż sąd administracyjny w ramach swojej kognicji nie jest uprawniony do oceniania, czy osoba ubiegająca się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego posiada znaczny dorobek naukowy, a przedłożona przez kandydata rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. W ramach postępowania sądowego nie dochodzi tym samym do oceny trafności opinii recenzentów w aspekcie dorobku naukowego kandydata i wartości naukowej przedstawionej pracy habilitacyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2008 r., I OSK 212/08, niepubl.). W zakresie kognicji sądu administracyjnego pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania habilitacyjnego nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego przepisami ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.), w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazać przy tym należy, iż czynności przewodu habilitacyjnego kończą się uchwałami rady jednostki organizacyjnej, co wynika z art. 18 ust. 2 ustawy. Poszczególne uchwały głosowane są oddzielnie. Przejście do kolejnego etapu postępowania habilitacyjnego uzależnione jest od pozytywnego wyniku głosowania uchwały dotyczącej etapu poprzedzającego. W przypadku ustalenia na danym etapie postępowania, iż nie zostały spełnione ustawowe warunki do uzyskania stopnia doktora habilitowanego, możliwe jest podjęcie uchwały negatywnej, która zamyka drogę do kolejnego stadium postępowania kwalifikacyjnego. Zasada ta odnosi się także do etapu dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego. Postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego ma wyjątkowy charakter wynikający ze specyfiki tych spraw. Postępowanie to cechuje znaczna odrębność w stosunku do postępowania prowadzonego wprost na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej: kpa. Zgodnie bowiem z przepisem art. 29 ust. 1 ww. ustawy, w postępowaniu tym przepisy kpa mają odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie. W konsekwencji, jeżeli ustawa zawiera szczególną regulację, to nie ma podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że niektóre przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w ogóle nie znajdują w tym postępowaniu zastosowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2007 r., I OSK 1661/06, niepubl.). Ten szczególny charakter postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy dotyczy również postępowania odwoławczego, toczącego się przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów. W postępowaniu tym osoba, której dotyczy uchwała nie korzysta z praw strony w rozumieniu art. 28 kpa. Postępowanie dowodowe prowadzone przed Centralną Komisją ograniczone jest natomiast wyłącznie do uzyskania recenzji, co wynika z art. 35 ust. 3 ustawy. Z obowiązujących przepisów nie wynika też wymóg zapoznania habilitanta, w szczególności przed podjęciem decyzji, przez Centralną Komisję, z opiniami powołanych przez ten organ recenzentów. Zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy, Centralna Komisja, po rozpatrzeniu odwołania, w terminie nie dłuższym niż sześć miesięcy, albo utrzymuje w mocy zaskarżoną uchwałę, albo uchylając ją, przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia radzie tej samej lub innej jednostce organizacyjnej. Z tego rozwiązania, w powiązaniu z art. 18 ust. 2 ustawy, wynika, że Centralna Komisja ma kompetencje ograniczone wyłącznie do kontroli, a nie do merytorycznego orzekania w sprawie dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego. W razie odmowy dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego przez Radę Wydziału kontrola ta sprowadza się do kontroli prawidłowości czynności prawnych, których wadliwość powoduje uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Radzie. Z tego względu powołani przez Centralną Komisję recenzenci mają za zadanie ocenę legalności postępowania przed Radą Wydziału. Pamiętać również należy o tym, co podkreślił w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 lipca 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt I OSK 729/11: "że zaskarżona decyzja jest podejmowana w wyniku tajnego głosowania, również wobec członków organu kolegialnego, jakim jest Centralna Komisja - por. wyrok NSA z 30 maja 2008 r., I OSK 212/08. Zatem członkowie ci wzajemnie nie wiedzą jak głosowali pozostali. W konsekwencji, Centralna Komisja nie ma możliwości ustalenia powodów głosowania za utrzymaniem uchwały odmawiającej dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego, dlatego też ograniczone uzasadnienie decyzji nie stanowi naruszenia prawa. W takich przypadkach kontrola sądowa musi się ograniczyć do tego, czy w postępowaniu przed organami I i II instancji były zachowane podstawowe reguły proceduralne dotyczące postępowania wyjaśniającego w sprawach stopni naukowych – por. również wyrok SN z 26.04.1996 r., III ARN 86/95". Przechodząc do meritum niniejszej sprawy wskazać należy, iż tutejszy Sąd w procedurze przyjętej przez Centralną Komisję do Spraw Tytułów Naukowych, jak również w treści skarżonej decyzji, nie dopatrzył się naruszenia prawa. Prezydium Centralnej Komisji w sposób prawidłowy podjęło decyzję w głosowaniu tajnym, po uprzednim zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji właściwej tematycznie (tj. odpowiadającej wymogom paragrafu 18 statutu Centralnej Komisji). Również zgodnie z paragrafem 19 i 20 statutu Centralnej Komisji doszło do powołania recenzentów. Jak zaś wynika z treści sporządzonych recenzji, recenzenci ci zbadali cały dorobek naukowy skarżącego. Powyższe świadczy o tym, iż organ wydając skarżoną decyzję dysponował prawidłowo zebranym i pełnym materiałem dowodowym. Tutejszy Sąd nie podzielił też zarzutu skargi, że organ nie był prawidłowo obsadzony. Skład Prezydium Centralnej Komisji jest określony ustawowo i w niniejszej sprawie nie doszło do odstępstwa od reguł ustalonych przez ustawodawcę. Kwestia tego rodzaju, iż nie wszyscy spośród członków Prezydium Centralnej Komisji byli specjalistami w dziedzinie nauki, którą reprezentował skarżący, pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Prezydium Centralnej Komisji, przy podejmowaniu decyzji opierało się bowiem na stanowisku Sekcji, która zajmuje się daną dziedziną nauki (w tym wypadku Sekcji Nauk Humanistycznych i Społecznych), która to Sekcja, zajmując stanowisko w sprawie, korzystała z dwóch negatywnych opinii recenzentów wyznaczonych z ramienia sekcji. Dorobek skarżącego był więc oceniany przez osoby fachowe. Za nietrafny Sąd uznał też zarzut, iż dorobek naukowy skarżącego winien być oceniany przez recenzentów anonimowo. Sąd nie dopatrzył się przepisów, z których wynikałby taki obowiązek. Takich przepisów nie wskazał zresztą sam skarżący, powołując się jedynie na przyjęty zwyczaj i normy natury moralnej. Nawet jednak przyjmując hipotetycznie, iż recenzenci winni dokonywać oceny dorobku naukowego w sposób anonimowy, to naruszenie takiej zasady pozostawało bez wpływu na wynik sprawy, mogący skutkować potrzebą uchylenia skarżonej decyzji. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylenie decyzji jest możliwe tylko w razie naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Strona nie podniosła zaś, aby wiedza recenzentów co do tego, czyj dorobek naukowy oceniają, wpłynęła negatywnie na wynik sporządzonej oceny. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, postępowanie to było zgodne z przepisami ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. W postępowaniu tym nie doszło także do naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie w jakim miały one zastosowanie w tym postępowaniu. Sąd nie był natomiast uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. Nie był także właściwy do ich oceny pod kątem ewentualnego naruszenia przez recenzentów dóbr osobistych strony skarżącej lub osób trzecich. W sprawach o naruszenie dóbr osobistych właściwa jest droga postępowania przed sądem powszechnym. Podsumowując, Sąd stwierdza, iż analiza czynności podjętych w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją wskazuje, iż Centrala Komisja nie naruszyła prawa w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku. ----------------------- 6