II SA/Wa 694/15
WyrokWSA w Warszawie2015-12-02
Skład orzekający: Janusz Walawski, Ewa Marcinkowska, Olga Żurawska-Matusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana przez komisję stypendialną może zostać utrzymana w mocy przez ten sam organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji, jeśli jego członkowie brali udział w wydaniu decyzji podlegającej zaskarżeniu?Ratio decidendi
Decyzja administracyjna wydana przez komisję stypendialną, w której członkowie brali udział w wydaniu decyzji podlegającej zaskarżeniu, narusza zasadę dwuinstancyjności i przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu. Takie naruszenie stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Skarżący M. R. złożył skargę na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą przyznania mu stypendium dla najlepszych doktorantów. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Kpa, w tym zasady dwuinstancyjności, poprzez rozpatrzenie sprawy przez ten sam organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji, a także brak wyczerpującego uzasadnienia i niepodjęcie niezbędnych działań do wyjaśnienia stanu faktycznego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kwoty 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska, Olga Żurawska-Matusiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej ds. Doktorantów Szkoły Głównej [...] w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie przyznania stypendium dla najlepszych doktorantów 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej ds. Doktorantów Szkoły Głównej [...] w [...] na rzecz skarżącego M. R. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Odwoławcza Komisja Stypendialna ds. Doktorantów Szkoły Głównej [...], na podstawie art. 199 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 175 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 z późn. zm.) oraz § 4 ust. 1 pkt 1 i § 4 ust. 2 zarządzenia Rektora nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. w sprawie przyznawania pomocy materialnej dla doktorantów Szkoły Głównej [...] w [...], w dniu [...] listopada 2014 r. wydała decyzję nr [...], którą odmówiła przyznania M. R. stypendium dla najlepszych doktorantów na rok akademicki 2014/2015.
Powyżej określona Komisja, po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 199 ust. 3, ust. 5 pkt 1 w związku z art. 175 ust. 2 i 4 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i § 4 powołanego powyżej zarządzenia oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, w dniu [...] stycznia 2015 r. wydała decyzję nr [...], która utrzymała w mocy decyzję poprzedzającą z dnia [...] listopada 2014 r.
M. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej ds. Doktorantów Szkoły Głównej [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., zarzucając, że została wydana z naruszeniem następujących przepisów:
1) art. 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 24 października 2014 r. oraz § 4 przedmiotowego zarządzenia, poprzez błędne przyjęcie, iż uzyskany przez niego w postępowaniu rekrutacyjnym wynik nie stanowi wyniku o stopniu bardzo dobrym;
2) art. 15 i art. 24 § 1 Kpa, poprzez rozpatrzenie sprawy przez ten sam organ, co przeczy zasadzie dwuinstancyjności;
3) art. 107 § 3 Kpa, poprzez brak należytego i wyczerpującego uzasadnienia decyzji;
4) art. 7 i art. 8 w zw. z art. 77 Kpa, poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i prowadzenie postępowania wbrew zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej;
5) art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej z naruszeniem przepisów postępowania.
Skarżący, podnosząc powyższe zarzuty, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
Odwoławcza Komisja Stypendialna ds. Doktorantów Szkoły Głównej [...] w [...] w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 z późn. zm), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast art. 3 § 1 powołanej ustawy stanowi, że sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne.
Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Na podstawie art. 134 § 1 powołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 207 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572):
1. Do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego.
2. Decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne. W takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
3. Organem właściwym do wznowienia postępowania w sprawie nadania tytułu zawodowego i wydania dyplomu oraz do stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu tytułu zawodowego i wydaniu dyplomu jest rektor uczelni.
4. Przepis ust. 1 stosuje się także do decyzji podjętych przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną, o których mowa w art. 175 ust. 3 i art. 176 ust. 3.
Przytoczony przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że postępowanie w sprawie przyznania stypendium dla najlepszych doktorantów winno być prowadzone z uwzględnieniem przepisów Kpa.
Wymaga podkreślenia, że odpowiednie stosowanie przepisów postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 207 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, polega na zachowaniu minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony przy uwzględnieniu specyfiki działania i organizacji szkoły wyższej. Przy czym nakaz ten należy rozumieć tak, że wszystkie gwarancje, jakie przysługują adresatowi decyzji administracyjnej na podstawie przepisów Kpa, winny mieć zastosowanie także do adresata decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, chyba że szczególne cechy sprawy wprost to uniemożliwiają (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 1 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 347/11, LEX nr 992808, wyrok NSA z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1304/11, LEX nr 1069584).
Skoro zatem organy uczelni muszą przy wydawaniu decyzji w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów stosować odpowiednio przepisy Kpa, to związane są tymi przepisami również przy powierzeniu kontroli instancyjnej rozstrzygnięć wydanych w tym postępowaniu temu samemu organowi w ramach postępowania wywołanego odwołaniem lub wnioskiem o ponowne rozstrzygnięcie sprawy.
Zatem organy odwoławcze zobowiązane są do stosowania przepisów wspólnych wszystkim postępowaniom uregulowanym w Kpa zawartych w jego Dziale I zatytułowanym "Przepisy ogólne". W tej grupie przepisów znajduje się art. 24 § 1 pkt 5, zgodnie z którym, pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.
Z akt sprawy wynika, że w pracach Komisji zakończonych wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. i z dnia [...] stycznia 2015 r. wzięły udział dwie osoby podlegające wyłączeniu od udziału w sprawie: Przewodnicząca oraz Wiceprzewodnicząca Komisji, obie działające z upoważnienia Rektora. Nie są one zatem osobami piastującymi funkcję organu (Rektora), lecz pracownikami tego organu, do których w sytuacji złożenia odwołania czy też wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ma zastosowanie art. 24 § 1 pkt 5 Kpa.
Niedopuszczalne było więc w niniejszej sprawie wydanie zaskarżonej decyzji przez tego samego pracownika. Stwierdzone naruszenie prawa daje wobec tego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 3 Kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została między innymi przez pracownika, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24 Kpa.
W takim stanie faktycznym sprawy rozstrzygnięcie Sądu musiało dotyczyć, w pierwszej kolejności, zachowania przez organ obowiązującej procedury administracyjnej w toku rozpoznawania odwołania skarżącego.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien zatem uwzględnić ocenę prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu. Jednocześnie wobec stwierdzenia we wskazanym wyżej zakresie istotnych naruszeń przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji, Sąd nie odniósł się do zarzutów merytorycznych podniesionych w skardze.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło