II SA/Wa 697/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej (spr.) Janusz Walawski Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2016 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. Starosta Powiatu [...] decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1 i ust. 4 ca ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), orzekł o utracie przez M. C. statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku z dniem [...] października 2016 r. W uzasadnieniu podał, iż wymieniony podjął zatrudnienie (inną pracę zarobkową), co skutkuje w świetle przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, utratę statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Stwierdził ponadto, że decyzji nadaję rygor natychmiastowej wykonalności. W odwołaniu od powyższej decyzji do Wojewody [...] M. C. podał jedynie, że się z nią nie zgadza. Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienie i instytucjach rynku pracy, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że M. C. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. [...] września 2015 r., a Starosta [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2014 r. orzekł o uznaniu go za osobę bezrobotną od dnia rejestracji i o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] września 2014 r. na okres nieprzekraczający 180 dni. Organ podał, iż w dniu rejestracji strona została pouczona o warunkach zachowania statusu bezrobotnego i zobowiązała się do bezzwłocznego informowania Urzędu o wszelkich zmianach danych zawartych w karacie rejestracyjnej oraz złożonych oświadczeniach w terminie 7 dni od ich wystąpienia. Dodatkowo informację o obowiązku zawiadomienia Urzędu o podjęciu zatrudnienia oraz okolicznościach powodujących utratę prawa do świadczeń strona otrzymała w "Informacji o prawach i obowiązkach osób zarejestrowanych w PUP", której odbiór pokwitowała w dniu rejestracji. Wojewoda wyjaśnił też, że w dniu [...] stycznia 2015 r. bezrobotny zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy w P. i złożył oświadczenie, że od dnia [...] stycznia 2015 r. podejmuje pracę w firmie K. w P. Ponadto przedłożył umowę o dzieło zawartą w dniu [...] października 2014 r. pomiędzy nim a firmą M. Sp. z o.o. w K. oraz rachunek z dnia [...] października 2014 r. za wykonanie dzieła. Mając powyższe na względzie organ stwierdził, iż zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, starosta pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie spełnia warunków definicji osoby bezrobotnej określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2. Osobą bezrobotną stosownie do tego przepisu, nie może być osoba zatrudniona lub wykonująca inną pracę zarobkową. O podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej bądź zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego lub prawa do zasiłku bezrobotny jest obowiązany zawiadomić powiatowy urząd pracy w ciągu 7 dni, co wynika z treści art. 74 powołanej ustawy. Strona o obowiązku takim została poinformowana w dniu rejestracji i zobowiązała się do bezzwłocznego informowania Urzędu o wszelkich zmianach danych zawartych w karcie rejestracyjnej oraz złożonych oświadczeniach w terminie 7 dni od ich wystąpienia. Natomiast o fakcie pracy zarobkowej w ramach umowy o dzieło poinformowała Urząd dopiero [...] stycznia 2015 r. W ocenie organu w sprawie bezsporne jest, iż M. C. wykonywał pracę zarobkową w ramach umowy o dzieło w okresie od [...] do [...] października 2014 r., co potwierdza przedłożona przez stronę umowa nr [...] z [...] października 2014 r. oraz kopia rachunku za wykonaną pracę nr [...] z [...] października 2014 r. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. C. zarzucił jej naruszenie: 1) art. 10 § 1 Kpa poprzez pozbawienie go czynnego udziału w sprawie, a w szczególności przez niezawiadomienie o wszczęciu postepowania oraz o zebranych w sprawie dowodach i materiałach, a tym samym pozbawienie go możliwości wypowiedzenia się na ich temat i zgłoszenia ewentualnych żądań przed wydaniem decyzji, 2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kpa poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, jego nierozpatrzenie w całości przez organ pierwszej instancji, co przejawia się w szczególności brakiem jakiegokolwiek wyjaśnienia, z jakich dokumentów wynika, iż podjął zatrudnienie, 3) art. 15 Kpa poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania na skutek wydania przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji w sytuacji , gdy decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem: (i) przepisów regulujących czynny udział strony w postępowaniu, (ii) wydania decyzji pierwszoinstancyjnej, mimo że materiał dowodowy w sprawie nie został zebrany w sposób prawidłowy i nie został ujawniony skarżącemu przed wydaniem decyzji, (iii) decyzja organu pierwszej instancji nie posiadała uzasadnienia wymaganego przepisami ustawy , a w konsekwencji (iv) o stanie faktycznym sprawy i motywach rozstrzygnięcia skarżący dowiedział się dopiero z uzasadnienia decyzji organu o odwoławczego, 4) art. 138 § 1 pkt 1 Kpa poprzez jego zastosowanie oraz art. 138 § 2 Kpa poprzez jego niezastosowanie. Wskazując na podniesione zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Wniósł ponadto o zwolnienie go z kosztów sądowych w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie a przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Materialonoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 33 ust. 4 pkt 1 z związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (j. t . Dz.U. z 2015 r., poz. 149 ze zm.), dalej "ustawa o promocji zatrudnienia" Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów, starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3 (nie ma zastosowania do skarżącego), pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których nowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Natomiast stosowanie do tego ostatniego, ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym – oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ba, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4 niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli spełnia wymogi określone lit. a-m. Z powyższego przepisu wynika, iż jedną z istotnych przesłanek posiadania (nabycia lub zachowania) statusu osoby bezrobotnej, jest niepozostawanie w zatrudnieniu oraz niewykonywanie innej pracy zarobkowej. W myśl definicji legalnej zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 43 ustawy o promocji zatrudnienia, "zatrudnienie" oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego oraz umowy o pracę nakładczą. Natomiast wedle pkt 11 ww. przepisu, pojęcie "innej pracy zarobkowej" oznacza wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych. W świetle powyższego podjęcie przez bezrobotnego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, skutkuje z mocy prawa utratą statusu osoby bezrobotnej, a organ zatrudnienia jest zobowiązany do wydania z urzędu decyzji w przedmiocie pozbawienia statusu bezrobotnego. Przedmiotowa decyzja jest zatem decyzją związaną i nie mieści się w pojęciu uznania administracyjnego. Podkreślenia przy tym wymaga, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym warunkiem zastosowania sankcji w postaci pozbawienia statusu osoby bezrobotnej jest wcześniejsze właściwe pouczenie bezrobotnego w przesłankach warunkujących zachowanie (odpowiednio: skutkujących utratą) tego statusu (por. wyrok NSA z 17 stycznia 2012 r., I OSK 1483/11, wyrok WSA w Bydgoszczy z 11 marca 2014 r., II SA/Bd 40/14, wyrok WSA z Szczecinie z 19 września 2013 r., II SA/Sz 273/09 - dostępne w Internecie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto w myśl art. 74 ustawy o promocji zatrudnienia, bezrobotny jest zobowiązany zawiadomić w ciągi 7 dni powiatowy urząd pracy o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub o złożeniu wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz o zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego albo utratę prawa do zasiłku. Powyższe uzasadnia stwierdzenie, iż bezrobotny może zostać pozbawiony statusu bezrobotnego na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy w sytuacji, kiedy miał (a co najmniej – przy zachowaniu należytej staranności, jakiej można by w danych przypadkach odeń wymagać – powinien mieć) świadomość wystąpienia zdarzeń, które zgodnie z prawidłowo udzielonym pouczeniem, skutkują utratą statusu bezrobotnego. W niniejszej sprawie stan faktyczny w ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, stąd zarzut naruszenia art. 7 w związku z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej "kpa", jest chybiony. Bezsporna jest bowiem okoliczność, że skarżący w ramach umowy o dzieło nr [...] z dnia [...] października 2014 r., zawartej z M. Sp.z o.o. z siedzibą w K. na okres od [...] października 2014 r. do [...] października 2014 r., wykonywał inna pracę zarobkową w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy o promocji zatrudnienia. Potwierdza to również rachunek nr [...] z dnia [...] października 2014 r. za wykonaną pracę "[...]". Ponadto to sam skarżący przedłożył obydwa ww. dokumenty w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. w dniu [...] stycznia 2015 r.. Jednocześnie nie ulega wątpliwości, że skarżący został w sposób właściwy pouczony o przesłankach warunkujących zachowanie (bądź utratę) statusu osoby bezrobotnej. Świadczy o tym jego podpis na karcie rejestracji bezrobotnego pod adnotacją, iż otrzymał informację dla osób bezrobotnych oraz własnoręczny podpis na piśmie z dnia [...] września 2014 r., w którym potwierdził odbiór złożonego dniu rejestracji oświadczenia o prawdziwości przekazanych danych oraz o zapoznaniu się z warunkami zachowania statusu bezrobotnego, a nadto informacji o przysługujących prawach i obowiązkach osoby zarejestrowanej w PUP, wynikających z ustawy oraz formach pomocy określonych w ustawie. Taki obowiązek wynika m.in. z art. 74 ustawy o promocji zatrudnienia, w myśl którego bezrobotny jest obowiązany zawiadomić powiatowy urząd pracy w ciągu 7 dni o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej bądź zaistnienia innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego albo prawa do zasiłku. Uprawnione było w tej sytuacji podjęcie przez Starostę [...] decyzji o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dnia [...] stycznia 2015 r. Co prawda powyższa decyzja zawiera bardzo lakoniczne uzasadnienie, które nie spełnia wymogu art. 107 § 3 Kpa, jednakże Wojewoda [...] w zaskarżonej decyzji konwalidował powyższe uchybienie. Stąd też wywodzony z tego powodu zarzut naruszenia art. 15 Kpa, nie mógł zostać uwzględniony. Nie znajduje wreszcie uzasadnienia zarzut naruszenia art. 10 § 1 Kpa. W świetle bowiem aktualnego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, które Sąd orzekający podziela, zarzut naruszenia art. 10 Kpa może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Natomiast zarzut naruszenia art. 10 § 1 Kpa przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do tego i składania wniosków, również może donieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy (por. wyrok NSA z 27 marca 2015 r., I OSK 1767/13 Lex nr 1773573 ora z 21 listopada 2014 r., II OSK 1098/13, Lex nr 1658530). Wymienionych zaś wyżej okoliczności skarżący nie wykazał. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.