II SA/Wa 697/15
PostanowienieWSA w Warszawie2017-11-06
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jaka jest podstawa prawna i wysokość wynagrodzenia dla adwokata ustanowionego z urzędu za pomoc prawną udzieloną w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym za sporządzenie skargi kasacyjnej i udział w rozprawie?Ratio decidendi
Wynagrodzenie dla adwokata ustanowionego z urzędu za pomoc prawną udzieloną w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym za sporządzenie skargi kasacyjnej i udział w rozprawie, powinno być ustalane na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Wysokość opłaty wynosi 75% opłaty maksymalnej określonej dla pierwszej instancji, nie mniej niż 240 zł, powiększona o podatek VAT.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał wniosek adwokata A. B. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Adwokat był pełnomocnikiem skarżącego w postępowaniu przed WSA, a następnie wniósł skargę kasacyjną i reprezentował skarżącego przed NSA. Wniosek dotyczył kosztów pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu przed Sądem II instancji.Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. B. kwotę 240 zł oraz kwotę 55,20 zł tytułem podatku od towarów i usług, stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, jako nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata A. B. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej postanawia: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. B. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Adwokat A. B. został wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w [...] pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego w postępowaniu przed sądem I instancji (k-66 akt).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 marca 2016 r. oddalił wniesioną skargę, a postanowieniem referendarza sądowego z dnia 9 maja 2016 r. zostało przyznane pełnomocnikowi z urzędu stosowne wynagrodzenie.
Wyznaczony adwokat w ustawowym terminie wniósł o sporządzenie uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku i jego doręczenie wraz z uzasadnieniem, a następnie pismem z dnia 25 maja 2016 r., złożył skargę kasacyjną (k-99 i nast. akt). Nadto reprezentował skarżącego na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 23 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 1803/16, (k-127 akt).
Pismem z dnia 26 czerwca 2017 r. adw. A. B. wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu w postępowaniu przed Sądem II instancji, oświadczając, że koszty te nie zostały zapłacone w całości ani w części (k-142 akt).
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - dalej p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Stawki opłat i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), które weszło w życie z dniem 2 listopada 2016 r.
Zgodnie z § 22 tego rozporządzenia, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Wcześniej obowiązujące rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została wniesiona w dniu 1 czerwca 2016 r., czyli po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Postępowanie w sprawie zostało prawomocnie zakończone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2017 r. - po wejściu w życie obecnie obowiązującego rozporządzenia. Dlatego do rozpoznania przedmiotowego wniosku pełnomocnika z urzędu znajdą zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.
Z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a tego rozporządzenia wynika, że zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej należy się pełnomocnikowi z urzędu, między innymi za sporządzenie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Przepis ten stanowi jednocześnie, że wysokość opłaty maksymalnej za czynności adwokackie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji, polegające na sporządzeniu skargi kasacyjnej oraz udziale w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przez adwokata, który występował w sprawie w I instancji, wynosi 75% opłaty maksymalnej, określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, nie mniej niż 240 zł.
Stosownie zaś do § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia, opłaty maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w "innej sprawie", to jest takiej, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, albo adwokat nie sporządził skargi i nie brał udziału w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynoszą 480 zł.
Ponadto w myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia, opłatę za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.
Zgodnie z § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (§ 4 ust. 2).
Należy stwierdzić, że rozpoznana sprawa nie była obszerna i nie miała skomplikowanego charakteru, a podjęte przez pełnomocnika skarżącego czynności - sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - nie wymagały znacznego nakładu pracy. Z tego względu za adekwatne do udziału adwokata w tym postępowaniu uznano wynagrodzenie w wysokości 240 zł.
Stosownie do powołanych wyżej przepisów ustalono, że należne pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie powinno być podwyższone o podatek od towarów i usług, wynoszący na dzień wydania niniejszego postanowienia 23%.
Oznacza to, że kwota podatku wynosi 55,20 zł.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. oraz stosownie do § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c, a także w myśl § 4 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w związku z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, postanowiono, jak w sentencji.
Stawka podatku od towarów i usług została przyjęta na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło